Đông thuyền tự

| 05/08/2014 | 0 Comments

LÊ THỊ CHÂN TÚ

chua-dong-thuyenKhông phải là ngôi chùa nơi tôi đã quy y. Nhưng tôi đến và gắn bó với chùa Đông Thuyền do một sự tình cờ khiến tôi càng thấm thía hơn cái lý duyên khởi của nhà Phật.

Tôi với Ni sư Thích nữ Diệu Đạt – trụ trì chùa Đông Thuyền – vốn là bạn từ hồi còn học ở trường nữ Trung học Đồng Khánh. Do hoàn cảnh chúng tôi xa nhau có đến mấy chục năm, mãi đến gần đây mới liên lạc được. Tôi có đến thăm chùa vào dịp lễ lớn như từng đã viếng thăm và chiêm bái các ngôi chùa khác ở Huế. Mùa hè vừa qua, Ni sư đề nghị tôi bồi dưỡng thêm Văn cho các sư cô trong chùa để thi vào Phật học viện Hồng Đức. Thế là tôi lên chùa dạy mỗi tuần một ngày vào những tháng hè. Và cũng là cơ duyên để tôi được ở “chùa”.

Lớp học của tôi gồm 11 người. Từ điệu Linh học lớp 9 đến các sư cô đã ngoài 30. Thậm chí có cô đã học năm 2 ở Hồng Đức. Chủ yếu chúng tôi ôn tập những vấn đề cơ bản về ngữ pháp và tập làm văn. Học cái gì cần. Cái khoảng trống ấy tự do ấy gây hứng thú cho người dạy lẫn người học. Những mái đầu nghiêng nghiêng tập trung trên những trang viết. Một con bồ câu gù gù trên mái ngói như có ai đó đang khúc khích cười. Gió hây hẩy đung đưa mấy giò lan trước hàng hiên. Và bên kia những nhánh thanh long xanh mượt, ngoằn ngoèo, trên mái ngói phủ rêu, lủng lẳng những quả màu đỏ chót. Không gian yên tĩnh quá! Đời đi dạy của tôi được kéo dài bởi một lớp học thực sự đặc biệt. Mỗi lần bước qua cổng tam quan, đặt chân lên ngôi chùa trên đỉnh đồi Dương Xuân ấy, tâm hồn tôi lại lắng xuống và thời gian, không gian như được đẩy lùi vài ba trăm năm về trước. Vết tích của quá khứ như còn đọng lại trên mỗi hiện tượng ở nơi này.

Đông Thuyền là một cổ tự do ngài Tế Vĩ – đệ tử của Tổ Liễu Quán, đời 36 của phái thiền Lâm Tế – khai sơn vào hậu bán thế kỷ XVII. Vẻ độc đáo làm nên sức hấp dẫn của chùa chính là ở chỗ vẫn bảo tồn được kiến trúc, điêu khắc thuần khiết, bình dị mà trang nhã của mỹ thuật đầu thời Nguyễn: nóc mái cổ với kiến trúc giao long và tấm bia lớn thời Minh Mạng còn nguyên đế bằng đá thanh toàn khối, bố cục và chạm khắc rất sáng tạo.

Tôi thích kinh hành qua điện Phật để cảm nhận cái lạnh của phiến đá thấm vào bàn chân. Và trên kia, tấm biển từ thời Triệu Trị sơn son thiếp vàng, chữ nổi, chạm long tinh tế qua bàn tay tài hoa của một nghệ nhân nào đó của thế kỷ VIII. Giữa chính điện, ba ngôi báu (Tam bảo) đặt trong khám thờ, mang dấu ấn phong cách nghệ thuật đời Lý, Trần, Lê. Đường nét thanh thoát trên mặt tượng như bọc lấy chúng sinh bằng cái nhìn từ bi.

Mỗi lần chạm tay vào hai cổ vật quý của nhà chùa: chiếc khánh đồng đúc từ thời ngài Tế Vĩ và tiếng trống vang rền trong các ngày lễ lớn và tiếng chuông ngân nga sớm sớm, chiều chiều vọng từ quá khứ và vang mãi tận bây giờ.

Lúc khai sơn, Đông Thuyền chỉ là một thảo am nhỏ ngài Tế Vĩ dựng nên để hương khói cho tháp mộ của thầy là Tổ Liễu Quán. Người có công xây dựng chùa với quy mô lớn là công chúa Ngọc Cơ, con gái thứ 13 của vua Gia Long và chính bà cũng xuất gia tại đây với pháp hiệu là Hải Châu. Những năm 30 của thế kỷ XX, chùa lâm vào cảnh điêu tàn, hoang phế. Sau 1975, Sư bà Thích nữ Diệu Không và đệ tử là Sư cô Thích nữ Diệu Đạt đã quyết tâm bảo vệ trùng tu tôn tạo để chùa có được diện mạo khang trang ngày hôm nay. Nó là biểu hiện sinh động của tình huynh đệ. Nó chói ngời lý tưởng hoằng dương Chánh pháp, nên ngôi già lam lịch sử này không chỉ là di sản. Nó là cái gì thiêng liêng hơn thế!

Một buổi chiều như bao buổi chiều khác, sau giờ dạy, tôi ngồi thảnh thơi trước bậc cấp của chánh điện. Tiếng kinh công phu buổi chiều thanh thoát hoà trong tiếng mõ và tiếng chuông ngân nga. Đàn bồ câu đùa giỡn trong sân. Mắt tôi lướt qua hàng tùng xanh um hình ngọn tháp, qua cổng tam quan… Dưới triền đồi Dương Xuân nhà cửa lô xô xen lẫn với những mảnh ruộng be bé. Xa hơn nữa, tít tắp đằng kia, dãy Trường Sơn xanh lam mờ ảo trong bong chiều. Mùi quả thị của cô Tấm trong vườn chùa hoà lẫn với mùi hăng hắc của lá khô vừa bị đốt…

Buổi chiều nhẹ thênh thang, lòng tôi cũng nhẹ thênh thênh. Một cảm giác an lạc vô biên tràn ngập tâm hồn. Trong phút chốc tôi có cảm giác như mình đã được cắt lìa những hệ luỵ, những phiền toái có tính chất quy ước của xã hội để trở về với bản tính đích thực của mình. Trong cái mênh mông im lặng của buổi chiều trên ngôi cổ tự thân yêu ấy, tôi cảm thấy mình trở nên hồn nhiên hơn, thuần khiết hơn, tràn đầy tình yêu đối với cuộc sống và con người.■

(Đông Thuyền còn được gọi là Đông Thiền).

chua-Dong-Thuyen

chua-Dong-ThuyenTạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 61

(Visited 198 times, 1 visits today)

Tags: , ,

Category: Cảnh Chùa, Kỷ Niệm, Lê Thị Chân Tú

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *