Kim Tiên huyền thoại

| 26/12/2014 | 0 Comments

ĐỖ KHÊKim-tien-huyen-thoai

“Chùa mình”

Hình như, phần lớn mọi người sinh ra và lớn lên ở Huế, trong ký ức họ thường lưu dấu một ngôi chùa. Tuổi thơ chúng tôi cũng không ngoại trừ. Trong ký ức nhóm bạn chúng tôi có hình ảnh của nhiều ngôi chùa vừa thiêng liêng, cổ kính, vừa gần gũi; nơi mà lũ nhỏ chúng tôi thường lên chùa giúp các chú điệu quét tước, lau chùi vào mùa hè hay các dịp lễ kỵ; náo nức làm lồng đèn Phật đản; tập tành hòa nhịp các thời kinh kệ mỗi mùa hạ…

Có một ngôi chùa in sâu vào tâm thức tôi, là dấu ấn quê hương khi nhớ về, đó là chùa Kim Tiên với bao huyền thoại đẹp cùng những câu chuyện về thế giới “khuất mặt khuất mày”, về một thời tuổi thơ trong trẻo thoang thoảng mùi hương trầm… Ở Huế có hàng trăm ngôi chùa. Kim Tiên là nơi mà gia đình tôi quy y, theo nếp nhà, chúng tôi gọi Hòa thượng trụ trì là “Ông Kim Tiên”, gọi chùa Kim Tiên là “chùa mình”…

Lớp lớp huyền thoại

Chùa Kim Tiên ở trên ngọn đồi Bình An, gần trung tâm thành phố Huế. Bao quanh chùa là mồ mả, phía trước là cánh đồng Bầu Vá mêng mông, nên chùa vẫn giữ sự cô tịch lạ thường, đến chùa, dường như đi vào một ngôi sơn tự, dù phố thị và con đường Nam Giao nhộn nhịp xe cộ cách chùa chỉ hơn một trăm thước đường chim bay.

Vào những năm 1980, ngôi chùa nhỏ khiêm tốn giữa rừng nhãn cổ thụ tỏa bóng mát che kín cả khoảng sân rộng và con đường sỏi dẫn vào chùa. Chùa có cây mít “lão” hơn trăm tuổi, thân phủ lớp rêu xanh, nhưng vẫn vươn cành và ra quả. Chúng tôi nhớ, mỗi khi đến mùa “lão mít” ra quả. Ông thường dẫn ông bà tôi ra chỉ lên cành, nói câu chữ Nho “Lão bạng sanh châu”, tôi nghe chẳng hiểu gì nhưng vẫn nhớ như in trong đầu cho đến hôm nay…

Chẳng biết chính xác chùa được lập năm nào, nghe đâu cũng ngoài bốn trăm năm, quanh chùa có những ngôi tháp Tổ xây bằng đất đá ong và vôi hàu trộn với mật mía rất cổ, có những ngôi mộ đề tên các vị tướng quân gì đó rất to mà tôi trộm nghe qua câu chuyện của ông tôi với Ông trong chùa.

Mấy trăm năm, hình hài ngôi chùa đã bao lần thay đổi. Hình hài thay đổi nhưng lớp lớp huyền thoại vẫn được giữ và truyền lại đến hôm nay…

… Ngôi chùa có một giếng sâu, nước không bao giờ cạn kể cả mùa hạn và mặc dù chùa ở trên đỉnh đồi, nước lúc nào cũng trong, ngọt, mát vào mùa hè và ấm vào mùa đông. Tương truyền ngày xưa, khi trời đất thái bình, mỗi độ trăng tròn, các vị tiên thường xuống đây tắm và thưởng cảnh. Mỗi khi sáng trăng, theo chân ông bà đi chùa theo thời kinh “Tịnh độ”, với trí tưởng tượng của trẻ thơ, cảnh tượng ấy vẫn hiển hiện trong đầu. Nên mỗi khi đi qua giếng cổ, tôi không dám nói năng gì và bước chân thật khẽ, sợ làm quấy động các vị tiên. Giếng hiện nay vẫn còn, nước vẫn như xưa, trong và ngọt.

… Ngôi chùa này từng là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo – văn hóa tín ngưỡng lộng lẫy nổi tiếng ở xứ Thuận Hóa xưa. Nơi đây là điểm ẩn trú của công chúa Ngọc Hân trong những ngày tháng tao loạn, nghe đâu những dòng thơ đầy tâm trạng Ai tư vãn của bậc nữ nhi khi khác thường này cũng được viết ra ở đây, dấu tích của nhiều địa danh quanh chùa được lưu vết trong nhiều vần thơ kia.

… Ngôi chùa với lớp lớp các câu chuyện sinh động về thế giới “khuất mặt khuất mày”, về sự đồng hiện hữu của của những thế giới ngoài con người, về lực lượng “hộ pháp” bảo vệ chùa, bảo vệ cái thiện và thức tỉnh cái ác, nhắc nhở thái độ khinh bạc và coi thường thế giới tâm linh.

… Ngôi chùa với những ngôi tháp của các vị thầy trụ trì đã khuất núi, những vị xuất gia có đời sống đạm bạc, khiêm cung; sự đạm bạc và khiêm cung do tu tập thuần thục trở thành nếp sống tự nhiên, điều khiến bao bậc cao nhân tài hoa ở kinh đô kính phục.

Còn rất nhiều câu chuyện về chùa, trong đó có nhiều huyền thoại được lưu truyền không biết tự bao giờ; và cũng có những câu chuyện rất đời thường, rất thực lại lung linh như huyền thoại, trở nên huyền thoại giữa đời sống hôm nay.

Chùa Kim Tiên hôm nay đã có nhiều đổi thay các công trình được xây mới hoàn toàn, khang trang và tiện nghi như nhiều ngôi chùa khác ở Huế trùng tu sau này. Không gian chùa được mở rộng ra nhưng so với hình ảnh trong ký ức tôi, dường như lại bị thu hẹp, có lẽ bởi số lượng và quy mô các công trình được xây mới trong gần mười năm nay. Chùa có thêm cổng phụ, nhưng may mắn cho những người thích hoài niệm như tôi, lối vào vẫn vậy, vẫn là con đường sỏi – đất mộc mạc, dù hàng rào bằng cây chè tàu xanh mướt đã được thay bằng tường xi – măng, “lão mít” vẫn đâm chồi và cho quả, giếng cổ vẫn còn được giữ như vật bảo chứng cho huyền thoại chùa Tiên…

Khu mồ mả không còn, đấu lưng đồi Bình An phía sau chùa đã bị cày xới, nhiều công trình dân cư mọc lên, chùa nằm ở trên cao, dấu tích cuối cùng của ngọn đồi Bình An xưa…

Mỗi khi đi xa về, được lên thăm “chùa mình”, sau khi lễ Phật, đứng từ chánh điện nhìn ra, tầm nhìn vẫn rộng, vẫn thoáng, và ký ức tuổi thơ, lớp lớp huyền thoại lại về, lại sống dậy trong tôi. Tôi như đang thấy một cậu bé bước khẽ theo ông bà đến chùa, dáng chững chạc, như người trưởng thành…

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 70

(Visited 130 times, 1 visits today)

Tags: , ,

Category: Cảnh Chùa

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *