Nhớ một quán cơm chay cửa Phật

| 20/05/2014 | 1 Comment

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 54 | VĨNH BA

nho-quan-com-chay

Không biết giờ có còn ai đã từng sống lên từ những bát cơm từ thiện ở quán cơm chay Vạn Quốc tự không? Hãy nhắc lại cho tôi một chút ký ức mà thời gian và cát bụi đã lấp đầy trong trí nhớ của tôi. Bây giờ thỉnh thoảng tôi cũng viếng các danh lam tân tự nguy nga và tráng lệ. Mỗi lần như thế tôi lại thoáng thấy lại ngôi chùa Vạn Quốc ngày xưa, cũ kỹ và âm thầm lờ mờ sau dãy phượng ta vàng đỏ ngày nào…

Rất lâu lắm tôi chưa trở lại TP. Hồ Chí Minh nên tôi cũng không biết quán cơm chay ở Vạn Quốc tự có còn mở hay không. Đôi khi tôi tự hỏi liệu nơi thành phố đó bây giờ có một quán cơm khác cũng như thế hay không nữa.

Vào những năm 1969 – 1972, tôi đang lăn lóc ở Sài Gòn vừa là sinh viên Đại học Sư phạm vừa ghi danh học thêm ở Đại học Vạn Hạnh và Đại học Văn Khoa.  Tôi hoàn toàn tự lập nên phải ở nhờ một căn lầu bỏ trống ở khu Bàn Cờ và đi kèm trẻ ở tư gia để nuôi thân. Học bổng Sư phạm mỗi tháng chỉ đủ cho tôi ăn khoảng một đôi tuần mà còn lắm thứ nữa cần cho một sinh viên đang đi học. Cuộc sống nghèo khó, xa nhà quả là vô cùng vất vả thế nhưng tôi có thể nói là không thiếu phần hứng thú và ý nghĩa: ngày lao đầu từ giảng đường này qua thư viện khác hoặc nằm nhà đọc hết sách lại “ cua” ( course: giáo trình). Khó khăn thế mà tâm thân tôi vẫn an lạc ấy là nhờ cái quán cơm chay ở Vạn Quốc tự đó.

Vạn Quốc tự là một ngôi chùa cho các Ni tu học, tọa lạc trên đường Phan Thanh Giản ( bây giờ là đường Điện Biên Phủ), đối diện với cư xá Đô thành. Nói đúng ra, quán cơm đó chỉ là một căn phòng lợp tôn trống trải khoảng chừng 30 mét vuông cạnh cổng vào chùa. Trong phòng vỏn vẹn mươi cái bàn ghế gỗ của các thùng két hàng có hai cái thùng lớn bằng i – nốc, một chứa cơm và một chứa xì dầu. Đó là những thức ăn miễn phí cho bất cứ một người nào tha phương cầu thực như tôi. Cứ ghé lại quán và ăn cho đến khi nào no rồi thu dọn gọn ghẽ vào một giỏ không khác và ra đi. Quán cơm từ thiện mà. Nước uống ư? Một thùng nước trà nhạt cũng khiêm tốn trong góc quán. Chung quanh tôi toàn sinh viên cả nam lẫn nữ, người lao động, phu phen… và cả các em bé đánh giày. Có sinh viên đạp xe từ Phú Thọ vượt cả quảng đường năm bảy cây số về kiếm bữa ăn từ thiện. Ai dư dả năm ba đồng thì có thể mua thêm một bát canh chay hay một dĩa đậu phụ do các Ni trẻ, các vãi già hay các chị làm công quả bán từ một quầy ở cuối quán. Giá bao nhiêu nhỉ? Thú thật là tôi vẫn không còn nhớ nổi vì giá quá rẻ mà.

Tôi nhớ rõ thì quán cơm này không có nổi một lời khuyên của Đức Phật, của các bậc thánh nhân hay một câu châm ngôn gì đó trên vách. Hình như các Ni, các vãi cũng quên luôn cái việc mà ngày nay ta thường gọi là giáo hóa quần chúng. Thỉnh thoảng tôi thấy một vài người hằng tâm, hằng sản chở gạo, than, xì dầu… đến cúng dường cho quán cơm. Họ chở đến, vác vào và ra về mà chẳng ai lấy biên nhận, quay phim, hay chụp ảnh gì hết. Đồ ăn thức uống kham khổ thế nhưng quán khi nào cũng đầy người ăn vì có lần tôi đến muộn thì hết nhẵn cả cơm. Một vãi già trách móc tôi, sao anh sinh viên chậm chạp thế, mai đến khoảng mười một giờ nghe con. Dạo ấy tôi cũng vô tâm, lo ăn lo học nên chẳng biết ai là người đã rỗi công lập cái quán đó để nuôi những người cu bơ cù bất như tôi. Họ cũng như tôi nghèo khó phải ăn nhờ để khỏi làm điều xấu hổ nuôi thân, để khỏi xa vào các cạm bẫy tội lỗi nơi xứ phồn hoa đô hội, ăn nhờ để dư ra mà mua sách đọc như tôi hoặc nuôi người thân như các bác phu phen kia.

Không biết giờ có còn ai đã từng sống lên từ những bác cơm từ thiện ở quán cơm chay Vạn Quốc tự không? Hãy nhắc lại cho tôi một chút ký ức mà thời gian và các bụi đã lấp đầy trong trí nhớ của tôi. Bây giờ thỉnh thoảng tôi cũng viếng các danh lam tân tự nguy nga và tráng lệ. Mỗi lần như thế tôi lại thoáng thấy lại ngôi chùa Vạn Quốc xưa, cũ kỹ và âm thầm lờ mờ sau dãy phượng ta vàng đỏ ngày nào. Hẳn ngôi chùa ấy cũng đã chuyển đâu rồi vì đâu có phù hợp với một thành phố văn minh hiện đại như Sài Gòn bây giờ hẳn ở đó cũng không còn người nghèo phải đi ăn nhờ như tôi ngày ấy!.

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 54 | VĨNH BA

(Visited 240 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Cảnh Chùa

Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Bo De says:

    Đọc trên báo Văn Hóa Phật Giáo số 54, gặp bài của tác giả Vĩnh Ba nói về ngôi chùa Vạn Quốc, tôi vô cùng xúc động. Vạn Quốc tự, cư xá Đô Thành, đường Phan Thanh Giản, bao nhiêu kỷ niệm chợt ùa về, khiến tôi bâng khuâng và chan hòa nỗi niềm nhung nhớ.

    Xin được gọi tác giả bằng anh để tôi có đôi lời tâm sự.

    Có lẽ tôi và anh cùng trạc tuổi nhau, cùng sống và lớn lên trong thời gian đất nước đang có chiến tranh. Tuổi trẻ lo học hành để xây dựng cuộc đời. Tôi ở Mỹ Tho lên Sài Gòn học Đại học Văn Khoa và Sư Phạm. Gia đình không khá giả gì nên cuộc sống của tôi và vài người bạn cùng cảnh ngộ rất lây lất.

    Chúng tôi ở trong Đại học xá Minh Mạng, chen chúc nhau, chỉ cần có chỗ ngủ là được rồi. Hình như lúc ấy quanh tôi bạn nào cũng nghèo cả, nên tôi sống rất an tâm, không mặc cảm gì, và chúng tôi rất vui vẻ với nhau. Bàn thì ở miền Tây đồng bằng sông nước, bạn thì ở miền Trung núi cao biển rộng, tuổi thanh niên “tứ hải giai huynh đệ”, không hề so đo gì cả.

    Có khi chúng tôi mua vé ăn cơm trong học xá, có khi lại đi ăn cơm ở những quán cơm xã hội mà địa chỉ của những quán cơm này chúng tôi thuộc nằm lòng: ở chợ Năn-xi, ở đường Lê Văn Duyệt, đường Ngô Quyền, và đặc biệt quán cơm chay ở Vạn Quốc tự đường Phan Thanh Giản, gần cư xá Đô Thành là nơi không thể nào quên. Các quán cơm này là nơi lý tưởng của những người nghèo.

    Tôi và bạn tôi, có khi chỉ một mình tôi, thường xuyên đến đây ăn cơm chay, không phải là vì muốn ăn chay, ma là vì túi tiền của mình “ra lệnh”như vậy. Bạn tôi, có đứa chỉ ăn vài bữa rồi đổi chỗ ăn, không thường xuyên, riêng tôi, ăn hàng tháng trời không ngán, mại lại thấy ngon, hạp khẩu vị vô cùng. Tôi đặc biệt thích món cơm chiên chay và món mắm chay của chùa.

    Ăn riết rồi thành quen nhau, gặp nhau mỉm cười chào nhau vui vẻ. Đây là anh sinh viên Đại học Khoa học, kia là anh sinh viên Luật khoa, đây là anh công chức, kia là chú xích lô, chị bán hàng rong, mọi người cũng giống nhau ở hoàn cảnh khó khăn, cũng nương nhờ lòng từ bi của chùa để sống qua ngày, sống lương thiện, xây dựng cuộc đời giữa muôn vàn nhiễu nhương.

    Tôi còn nhớ chùa nằm trong hẻm, nhỏ nhưng ấm cúng, yên tĩnh. Mấy cô chủ “bán cơm”hiền hòa, vui vẻ. Ăn cơm chay, cảm thấy mình gần Phật hơn, lòng mình tự nhiên hướng thiện hơn.

    Khi còn ở chung với cha mẹ, tôi vẫn ăn theo cha mẹ mỗi khi cha mẹ ăn chay theo lệ kỳ hàng tháng. Thuở nhỏ, ở làng quê tôi cũng thường đi chùa, cũng ăn cơm chùa, cũng phụ chuyện lặt vặt ở chùa vì bạn tôi nói nhỏ với tôi rằng mày ăn cơm chùa mà không phụ việc chùa thì chết sẽ bị xuống âm phủ đó. Nhưng nào có phụ gì cho ra hồn đâu. Tuổi thơ đùa vui quanh sân chùa đơn sơ nghèo nàn ở làng quê, thật là hạnh phúc. Rồi cũng phải xa làng, lên tỉnh học, rồi về Sài Gòn tiếp tục con đường học vấn.

    Rồi tôi ra trường đi dạy học ở tỉnh xa, xa những quán cơm xã hội im lim giữa đô thành nhộn nhịp, xa luôn ngôi chùa nhỏ và quán cơm chùa thân thương đã nuôi sống mình bao ngày.

    Thời gian trôi qua, quá bận rộn với nghề nghiệp và cuộc sống , dù lòng tôi luôn hướng về Đức Phật nhưng hầu như tôi không còn nhớ về Vạn Quốc tự nữa. Chỉ lâu lâu có dịp về thành phố, đi trên con đường xưa, tôi mới nhớ rồi lại quên ngay, lại vùi đầu vào bao việc nhiêu khê của đời mình. Mấy chục năm trôi qua.

    Tôi có duyên gặp Văn Hóa Phật Giáo, chỉ tiếclà hơi muộn màng. Hôm nay, tôi đọc được bài viết của anh, tôi thầm cảm ơn anh đã nhắc lại cho tôi nhớ một thời trai trẻ của mình đã trôi qua, cũng như anh, lãng quên. Tôi tự trách mình.

    Tuy nhiên, lòng tôi cũng như xưa không có gì thay đổi, cũng luôn hướng về những ngôi chùa ngập ánh từ bi, cũng luôn thắp nhang bàn Phật mỗi ngày, cũng luôn tìm về để được ngày càng gần gũi hơn với Phật. Một lần nữa, qua Văn Hóa Phật Giáo, tôi cám ơn anh, và vô cùng cám ơn Văn Hóa Phật Giáo.

    Nguyễn Văn Mi

    Phòng Giáo dục TP. Mỹ Tho – Tiền Giang

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *