Chuyến đi lần cuối

| 14/04/2015 | 0 Comments

DU LI

Từ Illinois – Mỹ, bạn tôi Hồ Đắc Đằng gữi cho tôi một bài viết ngắn của chị Du Li, tên thật là Nguyễn Thị Phương Du. ở tuổi trung niên, chị bị ung thư tử cung, được cắt bỏ, hóa trị, nhưng hai năm sau, lại xuất hiện di căn ở ruột. Nằm trong bệnh viện, chị biết mình đã đến hồi chung cuộc, bèn viết những dòng này. Chị viết tự nhiên, thẳng thắn những điều đang diễn ra trong cuộc sống ngắn hạn của mình. Từ đó, chị trình bày vài kinh nghiệm bên bờ tử sinh. Tôi nghĩ rằng chị đã nói những lời ái ngữ, lành và thật, nên đã giúp đỡ cho tôi có cảm giác an lành và được an ủi …

Chị qua đời vài tháng sau khi viết những dòng này. Qua báo Văn Hóa Phật Giáo, tôi chia sẻ món quà tâm linh mà chị để lại.

Thân Trọng Minh

 chuyen-di-lan-cuoiTrong cáí yên lặng vô cùng của khu vườn sau, tôi nghe thấy tiếng lá chạm nhau xào xạc khi có gió. tôi nghe tiếng thức ăn chuyển từ khúc ruột nọ sang khúc ruột kia kêu ùng ục. Tôi bỗng nhớ tới ba tuần lễ nằm bệnh viện và cuộc giải phẩu vừa qua. Cuộc đời ít khi đau ốm. Lần đầu tiên vào nhà thương cách đây 2 năm là để giải phẩu cắt tử cung vì ung thư. Và bây giờ ung thư lại tái phát. Theo thống kê, thì 93 % bệnh nhân ung thư tử cung sau khi phẩu thuật thường khỏi bệnh. Tôi rơi vào số7 % người bị bệnh tái phát. Theo bác sĩ, ung thư này khi tái phát thường được coi là hiểm nghèo. Tin đồn đi, bạn bè nhiều người ở xa phải nhờ chồng lái xe lặn lội tới thăm. Chỉ để cầm tay tôi an ủi. Để vuốt xuôi những sợi tóc lòa xòa trên trán hâm hấp nóng. Thật ân cần. Thật nhẹ nhàng. Tôi nhận được nhửng tấm thiệp chúc bình phục thật chân thành tình nghĩa. Mấy cậu em trai tôi, ngày trước khi tôi còn khỏe, xuân thu nhị kỳ có tới thăm chị thì cũng chân trước chân sau, nói gì rồi cũng xoay qua chuyện làm ăn, thuế má hay computer, có thế thì mới ngồi lâu. Vậy mà nay các cậu ngồi với tôi hàng giờ. Xỏ cho tôi đôi dép vào chân và đỡ tôi vào nhà tắm. Tâm sự vụn vặt với nhau như chuyện chi em gái thường làm. Nói cho nhau nghe những cảm xúc mình chưa hề động hay nói đến trong suốt khoảng 40 năm trời tình nghĩa chị em. Rồi đêm khuya, những lúc thức giấc, tôi nghĩ tới con người. Thấy hay và lạ thật. Hay ở chỗ thật ra ai cũng có tính nhẹ nhàng, kiên nhẫn, độ lượng và đầy thương yêu. Lạ là không hiểu sao người ta thường biểu lộ những quý tính này đối với trẻ con và người ốm. Một đôi khi đối với người già. Nhưng thường phải là những người già dễ tính! Tôi tự hỏi, phải chăng vì trẻ con và người bệnh biết mình bất lực nên đón nhận sự giúp đỡ dễ dàng, không áy náy, không tự ái; khiến người cho dễ trở về với chân tính của mình là tử tế và thương yêu. Thực ra ai cũng muốn là người tử tế và nghĩa tình, vì con người khi tử tế thương yêu, sẽ thấy chính mình cũng có hạnh phúc. Kinh sách nào cũng nói vậy. Và chính tôi cũng chiêm nghiệm như thế trong cơn bệnh.

Những ý nghĩ ở bệnh viện đêm trước hiện về, lồng vào đoạn thư vừa đọc, rồi thấy lòng lóe lên một mong cầu “Nếu mọi người đều biết là mình ốm – ốm bệnh khổ, cái khổ nằm trong Đệ bát khổ mà Đức Phật đã dạy – mà cư xử với nhau như cư xử với người ốm thì cuộc đời này sẽ lành mạnh biết bao!”. Nghĩ thế rồi thấy ngay là mình đang vọng tưởng. Những từ “giá, nếu” là dấu hiệu của vọng tưởng. Tôi thường dựa vào những dấu hiệu này để biết mình đang ở đâu mà tìm đường quay về. thường là thoắt một cái là cái đầu lại ở đâu đâu.

“Làm sao hàng phục vọng tâm. Làm sao an trụ chân tâm ?” , Câu hỏi của một đệ tử Phật lúc đương thời và cũng là thắc mắc của biết bao người, kể cả tôi: Làm sao. How to ? Rồi đổ xô nhau đi tìm phương cách. Thiền là một cách. Thân có yên thì tâm mới tịnh. tâm tịnh rồi thì mình sẽ “nhìn đời bằng con mắt lạnh như tro tàn và một trái tim nóng hổi”, như lời một thiền sư chăng ? Nhìn đời và mọi việc mà không thành kiến, không phê phán, không phân chia, không sắp loại. Sự việc thế nào là thế ấy. Để tôi bỗng thấy dấy lên từ trái tim nóng hổi niềm thương yêu, thông cảm và tha thứ vô cùng.

Tôi đang nằm đây im lặng. Thiền. Tập nhìn cơn bệnh hoạn của thân xác. Những ngày nằm bệnh viện, cơn đau quằn quại của cơn đau mổ xẻ, của khúc ruột hư bị cắt đi và nối ngắn lại, của các thứ thuốc trụ sinh, thuốc ngủ và thuốc morphine, tất cả khiến đầu óc mịt mùng. Và sự mịt mùng đó thấy mình là thân xác bệnh hoạn nằm trên giường bệnh. Thấy mình là những cuống quýt sợ hãi, những níu kéo, cầu mong. Chân tâm biến mất. Tâm trí biến loạn, vọng tưởng bị thôi thúc, lôi kéo vật vờ như chiếc lá trên mặt hồ một chiều lộng gió. Bao nhiêu công phu thiền tập như tan biến. Cho đến một đêm, thức giấc, qua cửa sổ kính nhìn ra ngoài trời không trăng sao, tôi bắt gặp một cảm giác an lành vô cùng. Rồi bỗng nhớ tới 2 câu thơ của thi sĩ Huyền Không :

“ Ta từ sinh tử về chơi
Ngồi trên chóp đỉnh mĩm cười với trăng”

Ta nào vậy nhỉ ? Mà sao an nhiên tự tại đến thế. Bỗng thấy mình như với được một đầu dây để tìm về. Về đâu nhỉ ? Về chân tâm. Về nơi chốn ở đó có cái nhìn lạnh như tro tàn chăng ?

Từ đêm đó, lúc ẩn lúc hiện, tôi thấy hình thành một đường hướng tâm nguyện. Hướng tìm gặp cái “Ta” của thi sĩ Huyền Không. Cái “Ta” tự tại, đồng thời cũng sẵn sàng tan biến, hội nhập vào càn khôn vũ trụ. Như một giọt nước trở về đại dương, thanh thoát, vô cầu.

Rồi cũng từ hôm đó, tôi dám nhìn thẳng vào sự thật, cái chết sẽ xảy đến cho mình , có thể trong một ngày rất gần.Tôi bắt đầu bằng cách nhờ cậu em lo làm hộ chúc thư và gửi giấy cho nhà băng đóng những trương mục hiện hữu, và bắt đầu nguệch ngoạc trên cuốn tập học trò vài căn dặn về một vài chuyện tụng niệm ma chay. Mấy năm gần đây, tôi tự nhiên xé bỏ tất cả những thẻ tín dụng, đi vào một đời sống vật chất giản dị. Cho bớt quần áo. Chỉ giữ lại một ít cái đủ mặc và một “bộ cánh” của thời phù hoa thuở trước, phòng khi phải đi ăn cưới. Tự nhiên bắt chước được cái thói quen của chị bạn là mỗi khi ai cho mình một cái quần mới áo mới thì phải cho bớt đi một cái quần áo trong số áo quần đang mặc. Nhiều lúc cũng tần ngần, vì số đó giữ lại, thường là những thứ mà mình thích nhất. Nhưng rồi cũng cố gắng làm. Và quen đi. Để rồi thấy một hôm, mình ngồi trước kệ sách, chọn được một mớ đem cho. Sau đó hễ thấy bạn bè ngỏ ý thích cuốn sách nào mà mình có, là mừng rỡ gửi biếu. Ngày xửa ngày xưa, vật dụng tôi đưa người khác mượn một cách dễ dàng. Nhưng mượn sách là tôi kỹ lắm.

Nhiều lúc mặc cảm là mình ích kỷ chăng ? Sau này nhìn ra mới thấy là mình quá bám víu vào sách vở, vào kiến thức. Coi đó là mình. Coi mình là quan trong ! Tủ sách tôi càng quang thì đầu óc tôi càng nhẹ nhõm. Căn phòng ngũ ngày càng thưa trống đồ đạc, trông rộng rãi hẳn ra. Lâu lâu tâm sự với chị bạn: “Một ngày nào đó em có đi, chắc cũng dễ vì vali nhẹ lắm rồi”. Hôm nằm bệnh viện mới thấy mình lầm to. Vì tất cả những sự “dọn mình” lúc trước mới chỉ là như chiếc lá sân chùa. Hành trang vật chất tuy ít thật, nhưng hành trang tình cảm còn bề bộn, nặng nề. Từ hôm đó, tôi lo tập trung tâm sức vào việc dọn dẹp bên trong. Nhưng không phải dễ. Nhìn vào nội tâm đòi hỏi một sự tỉnh thức tuyệt đối. Trong khi đó, con người cả đời chỉ biết phóng ra bên ngoài. Rồi quen thói đi. Sợ sự im lặng. Sợ bóng tối. Thức giấc dậy là mở mắt lơ láo. Và mở miệng. Có một lần tôi nghe cậu em ít nói bảo tôi là “Nếu tạo hóa muốn con người nói nhiều hơn nghe thì con người phải có hai cái miệng và một cái tai chứ. Đằng này con người có hai lỗ tai và một cái miệng vừa dùng vào việc ăn và việc nói, thì mình phải hiểu ý trời là muốn mình nói ít nghe nhiều mà”. Tôi nghe thấy hợp lý nên sau đó mỗi khi nhớ, cái miệng của tôi cũng ít phải làm việc hơn. Tôi tập nghe nhiều hơn. Nghe âm thanh. Và nghe cả sự im lặng nữa. Rồi khám phá ra rằng sự im lặng rất ngọt ngào, bao dung. Một chiếc lá rơi, một tiếng chim vỗ cánh, một thinh không tĩnh lặng dẫn đưa tâm hồn vào một niềm hoan lạc vô cùng. Từ đấy, thấy nhạc hòa tấu, nhạc thính phòng, tiếng hát Khánh Hà, Don Hồ, chỉ là một thoáng gió quạt nan trong cái nóng hầm hập của đêm hè trần gian. Từ đấy thấy trìu mến cái âm thanh của im lặng. Của một mình. Không thấy cô đơn. Không buồn chán.

Tôi nằm im. Nhắm mắt nghe thấy những ý tưởng hỗn tạp tiếp nối nhau chạy trong đầu tôi như những cụm mây bay ngang bầu trời. Không ngừng nghỉ. Thích cái này không thích cái kia. Muốn cái này, không muốn chuyện kia. Thương người này không ưa người kia. Hợp ý, hợp khẩu, hợp nhãn v.v.. Phân chia mọi chuyện ra thành trắng đen, chấp vào ý mình mà phán đoán. Rồi mắc kẹt trong đó, từ đó mua cho mình và gây ra cho người nhiều phiền não, khổ đau. Nghiệp chướng như thế mà tích tụ. Những ý tưởng và tình cảm vô trách nhiệm, rối rắm, không rõ ràng đẻ ra những nợ nần oan trái. Quán chiếu trong im lặng tôi nhận diện được một số nghiệp chướng và oan trái đời này. “ Tội từ tâm khởi. Cũng từ tâm diệt.Tâm không tội diệt. Cả hai đều hết”. Nhưng còn những nghiệp chướng từ vô thỉ tàng tích lại? làm sao mà quán chiếu cho hết trong lúc khẩn cấp này? Phải sám hối. Chỉ có cách sám hối ! Tôi nghe vọng lên trong tôi lời nhủ thầm này.

Tôi vẫn nhờ Vân cho mượn mấy cuốn kinh. Sáng sáng, chiều chiều tôi mở kinh ra đọc. Đọc lần đầu tiên trong đời. Đọc như đọc sách, nhưng đọc thành tiếng. Tôi được biết GS V.K.Khoan cũng quay về đọc kinh trong hai năm bệnh nặng trước khi ông qua đời. Qua kinh kệ ông thấy: “Tôi lặng lẽ dìu tôi đi vào cõi mới dấy lên.Cõi đó lạ lạ quen quen. Cõi đó hằng đêm. Cõi đó riêng tôi, một mình”.

Bây giờ thế giới của tôi chỉ còn lại chuyện đọc kinh học kệ, Những lúc trí óc linh hoạt, tôi đem quán chiếu câu nói của Đức Đạt Lai Lạt Ma vẫn từng được ấp ủ trong tâm: “Hạnh phúc đích thực là niềm an lạc nội tâm và tự tại mà ra. Mà niềm an lạc tự tại phải đạt lấy qua sự nuôi dưỡng óc vị tha, lòng từ bi và diệt trừ sân hận, vị kỷ, tham lam…” Rồi quy nguyện sẽ sống trong ánh sáng đó những ngày còn lại. Những lúc khác tôi chuyên cần đọc kinh dọn mình cho cuộc ra đi cuối cùng.

Cảm thấy vừa run vừa sợ, vừa mong mỏi. Trong một niềm kính cẩn chân thành. Một mình. Mà không thấy chơi vơi trong chuyến đi. Một chuyến Ra Đi, Trở Về, không Đi cũng không Về, hay chỉ là vật chất chuyển dạng và thần thức thăng hoa?■

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo

(Visited 309 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Cuộc sống, Du Li

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *