Người Sài Gòn đón Vu Lan

| 17/09/2013 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 40 | Lê Mỹ

“Thưa quý anh, quý chị, chẳng hay, thân phụ, thân mẫu của quý anh, quý chị, Người còn hay mất?”
Một hôm nào đó, bỗng nhiên, chợt có một người đến trước mặt bạn chắp những ngón tay hình búp sen nghiêm trang hỏi bạn câu hỏi đó. Dù cha mẹ, những đấng sinh thành của bạn còn hay mất, chắc chắn, bạn sẽ có ngay một cảm xúc lạ kỳ. Và ngay sau câu hỏi ấy, trên ngực áo bạn được cài một đóa hồng còn ngậm hơi sương. Hồng trắng cho những ai không còn mẹ và hồng đỏ cho những ai may mắn vẫn còn có mẹ bên mình. Khoảnh khắc ấy, bạn sẽ lặng người đi và những hồi ức chan chứa cảm động về những đấng sinh thành bỗng dạt dào trong tâm trí…

Vu lan – mùa báo hiếu – đã được bắt đầu như vậy, từ những bước chân ngập ngừng nơi cửa Phật thâm nghiêm, với cõi lòng dường như lắng lại. Cả thành phố Sài Gòn hơn 8 triệu dân bước vào mùa Đại lễ Vu lan, một mùa lễ mà mỗi năm lại diễn ra với những hoạt động phong phú và nhiều ý nghĩa hơn.

 nguoi-saigon-don-vu-lan(Ghi lại mùa Vu Lan 2007)

Sôi động những chương trình nghệ thuật với chủ đề Mẹ

Dễ thấy mùa Vu lan trong đời sống người Sài Gòn hôm nay là không khí nôn nao chuẩn bị các hoạt động nghệ thuật với chủ đề “Mừng tặng Mẹ”, đặc biệt ở hai lĩnh vực sân khấu âm nhạc và nghệ thuật thư pháp.

Mở đầu cho những hoạt động lễ hội hướng về Mẹ đang diễn ra khắp các sân khấu cải lương, ca nhạc nhẹ là chương trình “Vầng trăng Mẹ” của nghệ sỉ Vũ Luân tại Nhà hát TP. Hồ Chí Minh hôm 4/8. Đây là một chương trình được đầu tư hơn 500 triệu đồng, với sự tham gia của nhiều gương mặt nổi tiếng như NSƯT Bạch Tuyết, NSƯT Ngọc Giàu, NSƯT Vũ Linh, NSƯT Thoại Miêu – Thoại mỹ, Tú Trinh, Giao Linh… Bốn vai diễn bà mẹ trong trích đoạn “Nhân danh công lý”, “Mẹ mãi trong đời con”, “Phạm Công – Cúc Hoa” đã gây xúc đọng sâu sắc. Đặc biêt, trong chương trình này, lần đầu tiên, NSƯT Ngọc Giàu đã có dịp thử tay nghề đạo diễn với vở “Mẹ mãi trong đời con” và lấy được nước mắt của khán giả không thua gì những khi chị thủ diễn trong các vở bi kịch trong suốt cuộc đời 50 năm ca hát của mình.

Chủ đề tôn vinh Mẹ mà chương trình hướng đến chính là chìa khóa để NS Vũ Luân và các nghệ sĩ khác tìm được sự đồng cảm của khán giả. Sau thành công lần ra mắt, chương trình đã được tái diễn trong suốt mùa Vu lan tại rạp Quốc Thanh với lời mời của ông bầu Phước Sang.

Cùng với chủ đề “Vầng trăng Mẹ”, tối 24/8, tại Nhà hát Bến Thành, khán giả không chỉ đến để thưởng thức ca nhạc mà còn được giaolưu với các nghệ sĩ Kim Ngọc, Giao Linh, Thái Châu…cùng nhiều nghệ sĩ trẻ khác. Đây là chương trinh về Mẹ được Nhà hát Bến Thành tổ chức đã thành thông lệ mỗi năm vào mùa Vu lan, như một nghĩa cử đẹp góp phần tôn vinh những người mẹ trên khắp mọi miền đất nước.

Trước đó, cũng tại Nhà hát TP. Hồ Chí Minh, đêm 15/8, chương trình âm nhạc “Ca khúc Nguyễn Hữu Thiết” được tổ chức với sự góp mặt của nhiều ca sĩ: Cẩm Vân, Hồng Hạnh, Phương Thanh, Quang Linh, Thùy Trang…với những bài hát về Mẹ, ngoài các bài hát của nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết còn có các ca khúc nổi tiếng về Mẹ như “Bông hồng cài áo” (Phạm Thế Mỹ), “Lòng mẹ” (Y Vân), “Mẹ tôi”(Nhị Hà)…

Tại Nhà Văn hóa Thanh niên, tối 26/8, là chương trình sân khấu ca nhạc “Ơn nghĩa sinh thành”phục vụ miễn phí cho khán thính giả với sự tham gia của các ca sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng: Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Quỳnh Hương, Siu Black, NSƯT Bạch Tuyết, NS Vũ Luân..

Đáng chú ý là một chương trình “thuần chất âm nhạc” như “Việt Nam ca hát 1”, vốn đã được chuẩn bị từ rất lâu, được dàn dựng rất công phu, với tay nghề của đạo diễn Huỳnh Phúc Điền và sự tham gia của các ca sĩ: Mỹ Tâm, Cẩm Vân, Cẩm Ly, Hồ Ngọc Hà…cũng hướng đến chủ đề Mẹ đã gặt hái được thành công đáng kể vào đêm 19/8 tại Nhà hát Hòa Bình. Đây sẽ là một mở đầu tốt đẹp cho những chương trình “Việt Nam ca hát” lần sau.

Trên sân khấu kịch và truyền hình, các chương trình về Mẹ cũng đã được chuẩn bị, dàn dựng công phu và diễn hết “công suất”trong mùa Vu lan. Sân khấu kịch Sài Gòn tái diễn vở kịch “Mẹ yêu”của đạo diễn Đoàn Bá. Đây là vở kịch đã có hơn 200 suất diễn, từng gây tiếng vang ngay từ những ngày đầu công diễn. Sân khấu kịch Phú Nhuận tái diễn vở “Thần tượng thần”với phần nhập vai xuất sắc của NSƯT Ngọc Giàu, tôn vinh hình ảnh người mẹ chấp nhận hy sinh hạnh phúc riêng để chăm lo cho các con – hình ảnh quen thuộc của các bà mẹ Việt Nam. Cũng tại sân khấu này, còn có vở “Phận làm gái” với vai diễn người mẹ (do nghệ sĩ Tú Trinhđóng) không chịu bất lực nhìn số phận éo le của con mình,dù trong nghịch cảnh.

Rạp Hưng Đạo cũng tái diễn kịch bản “Duyên kiếp” do nhóm “Thắp sáng niềm tin” bao gồm các diễn viên đã từng đoạt HCV triển vọng Trần Hữu Trang: Mỹ Hằng, Lê Hồng Thắm, Lê Tứ, Quỳnh Hương, Duy Thanh, Ngọc Trắng, Tâm Tâm…thể hiện một câu chuyện cảm động về tình Mẹ.

Trên sóng của Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh HTV, chuyên đề sân khấu “Kỳ nữ Kim Cương” và những kịch bản về Mẹ đã được chuẩn bị từ đầu năm để phát sóng trong mùa Vu lan báo hiếu năm nay. Với bút danh Hoàng Dũng, nghệ sĩ Kim Cương đã viết hơn 40 vở kịch mà nhân vật người mẹ là trung tâm: “Lá sầu riêng”, “Tôi là mẹ”, “Dưới hai màu áo”, “Huyền Thoại mẹ”, “Vực thẳm chiều cao”, “Bông hồng  cài áo”…

Ngoài ra chương trình sân khấu màn ảnh nhỏ cũng phát sóng các vở gắn liền với đề tài Vu lan: “Mênh mông tình mẹ”, “Bông hồng cài áo”, “Bao la tình mẹ”, “Mẹ là tất cả” (HTV); “Vực thẳm chiều cao”, “Nhân danh công lý”, “Biển và tôi” (BTV); “Tình mẹ”, “Tháng Tám Vu lan” (VTV)…

Điểm qua những chương trình nghệ thuật công diễn trong mùa Vu lan năm nay, có thể thấy tất cả đều được dàn dựng công phu, có sự đầu tư và tham gia của những nghệ sĩ hàng đầu trong các lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, dù là chương trình bán vé hay phục vụ miễn phí. Cùng công diễn, tái diễn trong một mùa, về một chủ đề duy nhất: NGƯỜI MẸ, mà chương trình nào cũng thu hút được đông đảo công chúng , điều đó cho thấy sức hút của chủ đề này, nói như đạo diễn Doãn Hoàng Giang, là vô tận. Và với người Sài Gòn, tấm màn nhung của các sân khấu âm nhạc, cải lương, kịch nói…trong mùa báo hiếu bỗng trở nên gần gũi, bình dị hơn với bất kỳ ai. Tham dự những chương trình đó, mỗi người như được sống lại với những ký ức cảm động bất tận qua những giai điệu, ca từ, những câu chuyện ngọt ngào về người mẹ, cũng là một cách tri ân người mẹ của mình, và để những giá trị vĩnh hằng trong đời sống và trong tâm hồn mỗi người thức dậy, hòa điệu với cả cộng đồng.

Khi người Sài Gòn ăn chay trường và cúng lễ

Chưa tới 10h sáng, đi qua đường Nguyễn Văn Đậu, con phố mọi hôm không mấy đông đúc thì những ngày lễ Vu lan bỗng tắc đường, kẹt xe. Thì ra, ngay từ đầu tháng Bảy âm lịch, nhiều bà con đã “đăng ký” trường chay tại quán cơm chay Thuyền Viên ở ngay gần đầu phố. Đây là quán cơm chay bình dân có đủ các món ăn chay quen thuộc , giá cả khá rẻ nên mỗi mùa Vu lan, lượng khách tăng vọt.

Chị Nguyễn Thị Bình Minh (phường 3, quận Bình Thạnh) cho biết, ăn chay đối với chị không chỉ là một cách cân bằng dinh dưỡng mà còn là để thanh tẩy tâm tính của mình. “Ăn chay làm cuộc sống của gia đình mình như nhẹ nhàng hơn. Nó đã trở thành một “tập quán” của gia đình. Vào mùa Vu lan, cả gia đình mình đều ăn chay trường, đặng thanh tịnh tâm hồn, để nguyện cầu cho những linh hồn còn chưa được siêu thoát, nguyện cầu cho cha mẹ trường thọ, vì gia đình mình may mắn hai bên vẫn còn cả bố lẫn mẹ”.

Chị Bông, chủ cửa hàng bán đồ thờ cúng, hàng mã ở chợ Đa kao, quận 1, nói: “Đến mùa Vu lan, hàng của tui bán chạy hơn những ngày thường. Nhưng lãi thì không bao nhiêu, vì các mặt hàng đều hạ giá, để bà con mua đồ cúng lễ, xá tội vong nhân. Đó cũng là một cách thấy mình đóng góp thiết thực với xã hội”. Không riêng chị Bông, nhiều tiểu thương trong chợ Đa Kao cũng đã tự động “sale off” các mặt hàng phục vụ cúng lễ, hàng đồ chay bán sẵn…để tiện cho bà con, nhất là trong ngày rằm.

Còn tại những nhà hàng chay sang trọng như Vân Cảnh, Á Đông, Quê Hương, Kim Đô…đều tổ chức tiệc buffet chay vào cuối tuần thu hút khá đông thực khách. Ở một số nhà hàng còn có chương trình “Giá ưu đãi mùa Vu lan”, giảm giá 10% cho thực khách đến ăn trong tháng này. Ngoài ra, cũng trong tháng, hàng loạt các điểm bán cơm trưa văn phòng máy lạnh, cơm bình dân đã nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của thực khách, đều có các món chay như đậu hủ chiên sả, canh chua mì căn…với giá chỉ ngang một bữa cơm thường.

Tại Khu Du lịch Văn hóa Suối Tiên, Đại lễ Vu lan lần đầu tiên do Thành hội Phật giáo TP. HCM, Tỉnh hội Phật giáo Đồng Nai, Báo Giác Ngộ và Báo Công An TP. HCM tổ chức kéo dài trong 7 ngày từ 24 đến 30-8-2007 (từ ngày 12 đến 18-7 âm lịch). Bên cạnh những hoạt động lễ hội khá quy mô mang tính chất tôn giáo và xã hội diễn ra trong dịp này như: thuyết giảng về ý nghĩa của lễ Vu lan, tế lễ cúng dường, biểu dương và tôn vinh các gương gia đình tiêu biểu “Cha mẹ mẫu mực – Con cái hiếu thảo”, chương trình biểu diễn nghệ thuật chủ đề “Công đức sinh thành”, phát trực tiếp 200 tấn gạo từ thiện cho bà con nghèo vùng sâu vùng xa ở các tỉnh và cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn TP. HCM…, đặc biệt, còn có “7 ngày buffet chay miễn phí” (từ 10g-14g) dành cho du khách thuộc mọi thành phần xã hội, khi đến Suối Tiên đều được dùng miễn phí. Mỗi ngày sẽ có 8 món chay chiêu đãi với những cái tên nghe như yến tiệc trên cõi Thiên thai: Đào tiên vương mẫu, Tiên dược bồng lai, Sơn hào tiên cảnh, Linh chi nguyệt cung, Thủy tụ hồ tiên, Hải vị bồng lai, Bạch ngọc tiên giới, Dược tiên trường thọ

Trong những ngày này, đi chùa không những là một hoạt động tín ngưỡng cá nhân mà đã trở thành một tập quán của người Sài Gòn. Đến chùa để tham dự lễ “Bông hồng cài áo”do Phật tử tại các chùa tổ chức. Đến chùa để dâng y, cúng dường. Nếu như với người miền Trung, nhất là ở xứ Huế,rằm tháng Bảy Vu lan thường là mỗi nhà cúng, vì vậy ở vùng này mới có câu “Rằm tháng Bảy, ai quảy nấy ăn”, hoặc ở miền Bắc, ngày rằm tháng Bảy được tổ chức những lễ cúng khá lớn ở các chùa, còn người dân thường bày những mâm cúng ngoài đường và hóa vàng vào ngày con nước chở mã để cầu siêu cho những cô hồn lang thang vất vưởng không được siêu thoát, với cháo lá đa và tấm lòng trắc ẩn…thì một đặc tính có thể thấy rõ ở người miền Nam, nhất là người Sài Gòn, là ngày rằm tháng Bảy thường được xem như một dịp lễ hội để đi chùa cầu phúc. Thậm chí, đối với đại chúng, ngày này còn là dịp lễ nhộn nhịp hơn cả ngày Phật đản (nếu so với miền Trung). Bởi ngay từ những ngày bắt đầu vào mùa Vu lan, ở tại các chùa, danh sách các Phật tử “phương danh cúng dường”đã được lên từ lâu. Mọi người đi chùa trong một tâm niệm tuân theo lời Phật dạy “lập đạo tràng thỉnhchư Tăng thanh tịnh sau mùa an cư kiết hạ, tập trung chú nguyện tạo thành nguồn diệu lực soi sáng cho mọi linh hồn thoát khỏi chốn mê đồ, ngạ quỷ để lên cõi thiện lành” (theo điển tích tôn giả Mục Kiền Liên cứu mẹ). Tín ngưỡng của người dân được thể hiện thông qua đạo lý truyền thống về chữ hiếu và trở thành tình thương phổ độ với mọi chúng sinh trong cõi luân hồi.

Ngoài lễ nghi tín ngưỡng, người miền Nam còn cụ thể hóa Lễ Vu lan với phần sinh hoạt như lễ Tri Ân Phụ Mẫu bằng biểu trưng gắn “bông hồng”để chia vui với những ai bông hồng còn thắm và bùi ngùi chia sẻ cảm thương với người có bông hồng bạc màu, vì cha mẹ là suối nguồn tình cảm dạt dào và thiêng liêng nhất. Vì vậy, trong những ngày này, đi đến ngôi chùa nào, bạn cũng có thể gặp những bóng áo nâu chắp tay nghiêm trang thành kính,và đặt một câu hỏi nhẹ làm lòng bạn xao động:

-“Thưa quý anh, quý chị, chẳng hay, thân phụ, thân mẫu của quý anh, quý chị, Người còn hay mất?”

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 40 | Lê Mỹ

(Visited 112 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Cuộc sống, Lê Mỹ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *