Một thoáng chùa Nhật

| 02/10/2013 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 40

Trần Hồng Liên

mot-thoang-chua-nhat

Tôi đến xứ mặt trời mọc vào mộtsáng sớm đầu thu năm 2006. Đó là thời điểm đẹp nhất trong năm của xứ hoa anh đào. Lá trên cây đã dần chuyển sang màu đỏ. Hơi lạnh cũng bắt đầu để chuẩn bị cho những ngày đông giá sẽ đến. Trên chuyến bay từ thành phố Hồ Chí Minh đi Osaka Kansai hôm ấy hầu hết là người Nhật Bản. Rất ít khách du lịch đến Nhật vì giá vé quá đắt! Sau 5 giờ bay, tôi đã đến phi trường Osaka Kansai. Ấn tượng đầu tiên của tôi là đường băng đang ở trên mặt biển. Nhìn xuống toàn cảnh của khu vực Ibaraki, nơi tôi sắp đến là những ngôi nhà không cao tầng lắm, không sừng sững đến 50 tầng đều đặn như ở Hồng Kông, mà là những tòa nhà có màu trắng xám, nền nã, lặng lẽ dưới sương mai, như những cô gái Nhật đang e ấp bước những ngón chân chậm rãi khi đang mặc kimônô vậy! Tôi thán phục người Nhật! Sau hai quả bom của Mỹ thả xuống Nagasaki và Hiroshima mà Nhật đã nhanh chóng vươn lên, sừng sững sánh vai cùng cường quốc trên nhiều lĩnh vực, như là một phép mầu.
Chuyến tàu tốc hành đưa tôi vào trung tâm của Osaka, hai bên đường là những ngôi nhà thấp, màu trắng xám, với cửa sổ nhỏ nhắn. Đối với người Nhật, những đường nét mảnh mai, thanh tú,sự mềm mỏng…thể hiện ra ở nhiều lĩnh vực, từ phong cách ăn mặc đến ẩm thực, đến cách trang hoàng nhà cửa, đến những ngôi chùa…

Những ngôi chùa tôi đến thuộc Kyoto và Nara

ĐÔNG TỰ

Toji pagoda

Chùa Tō-ji,

Ngôi chùa đầu tiên ở Kyoto tôi đến viếng là chùa Toji, còn gọi là Đông tự, thuộc phái Chân Ngôn tông , do thiền sư Trung Hoa là Kukai (774-835) sang truyền bá, được Thiên hoàng ban cho chùa Toji làm đạo tràng năm 823. Ấn tượng nổi bật chính là ngọn tháp chín tầng trong sân chùa, có cùng môtíp với ngôi tháp của chùa Vĩnh Nghiêm ở thành phố Hồ Chí Minh. Pho tượng thiền sư Kukai bằng đồng được đặt trong sân nhìn vào tòa chính điện. Những hoa văn điểm mái có hình chuyển pháp luân của đạo Phật chạm trên nóc của những dãy nhà Tăng nối với một phòng trưng bày di sản quốc gia.

Chiếc bàn dài đặt trong sân bên lối vào chính, nơi có nhiều loại nhang, màu trắng, màu xanh lá cây đựng trong hộp gỗ. Cạnh đấy là thừng phước sương, tùy hỷ để Phật tử cho tiền vào, không có người bán. Nhưng giá tiền mỗi loại đã được niêm yết trên hộp. Nhang ngắn khoảng 1tấc và không có chân cắm. Toàn bộ nhang của khách viếng đều được cắm phía ngoài sân chính điện,trong một lư hương bằng đồng có chạm hoa văn.

Trong nhà trưng bày di sản, từ vật dụng của các thiền sư đến những pho tượng thần Mặt trời cổ xưa nhất của tín ngưỡng người Nhật tôn thờ đã được trân trọng giữ lại trong những chiếc tủ trong suốt, được trưng bày cạnh những phòng có tượng cổ của Phật và Bồ tát cao hơn 7 mét. Tôi bước đi trong sân chùa, những viên đá cuội lao xao dưới chân, màu trắng xám. Ở một góc sân, có chậu nước bằng đá sa thạch, cạnh đấy là một vòi nước. Trên chậu úp vài gáo nước nhỏ có cán tre, mảnh mai, thanh tú. Một góc thiên nhiên an bình mà tôi hằng mơ ước.

KIẾN NI TỰ

-Kenninji_Kyoto

Tôi đến viếng Kiến Ni tự (Kennin-ji)cũng ở Kyoto. Đây là ngôichùa của phái Lâm Tế. Cảnh quan chùa yên ắng, trải suốt các lối đi trong sân. Những dãy nhà được thiết kế dạng nhà sàn, cách nền đất khoảng 5 tấc. Trong sân còn có ngôi đền thờ của Thần đạo. Đá tảng nguyên khối cao được sử dụng trong việc ghi lại lịch sử của người Trung Quốc có công mang trà vào đất Nhật. Kiến Ni tự là một trong những ngôi chùa có cảnh quan đẹp, nhờ khai thác nét sinh động trong thiên nhiên. Rong rêu trên nền đất được thiết kế có chủ ý bên cạnh một phiến đá to, làm nổi lên nét hoang sơ , tĩnh lặng.

Xa xa, hàng đoàn Tăng sĩ trong trang phục màu đen đang đi vào chùa. Đó là những tu sĩ tại các chùa bạn, đang vào Kiến Ni tự để tham quan. Buổi chiều hôm ấy, trong gian phòng nhỏ, dạng sàn, có một Tăng sĩ ngồi nhìn lên trang thờ Phật thổi sáo. Vị Tăng sĩ ấy đang tán tụng Phật qua tiếng sáo trầm bổng.

THANH THỦY TỰ-Kiyomizu-dera_in_Kyot

Ngôi chùa mang tên Thanh Thủy (Kiyomizu-Dera) là ngôi đại tự nổi tiếng ở Kyoto. Sau khi rời Kiến Ni tự, tôi xuôi theo dòng người tham quan dài dằng dặc, cuốn theo dòng người ấy đang tiến lên dốc núi để viếng ngôi đại tự có màu hồng thẫm nổi lên trên triền núi.

Nhiều tượng đá trong sân dành cho vị Bồ tát Địa tạng, mỗi tượng đều có choàng áo đỏ. Đây là những tượng đá được Phật tử đưa vào đặt thờ, cầu mong với chức năng và danh hiệu của ngài Địa Tạng có thể siêu độ được vong linh thân nhân của họ. Điều làm tôi thú vị chính là những bảng gỗ nhỏ, chữ nhật, trên đó ghi mực đen, là những mong cầu, khát vọng của người đến chùa. Sau khi ghi xong, tất cả đều treo lên bảng lớn, có mái che. Niềm mong ước của họ sẽ ở đấy mãi mãi!

Ngôi đền thờ Thần đạo trong khuôn viên chùa khá lớn. Chiếc cổng đưa vào đền thờ có màu sắc đặc trưng là màu đỏ thẫm. Sau này tôiđược biết, trước đây cổng có màu nâu. Bên trong đền thờ, tại chính điện đặt miếng kính lớn màu trắng.

Sáng hôm sau tôi lên tàu điện ngầm đi Nara để viếng ngôi đại tự có tiếng nhất của cố đô Nhật. Đó là Đông Đại tự.

ĐÔNG ĐẠI TỰ

Todaiji_Nara

Đông Đại tự có tên Todaiji , là một trong những thánh địa quan trọng của Nhật Bản, do hoàng đế Shomu (trị vì 724-749) cho xây dựng vào thế kỷ VIII (741) ở Nara, kinh đô Nhật Bản thời ấy. Nguyên nghĩa của tên gọi là “Kim Quang Tứ Thiên Vương Hộ Quốc tự” (Konko Myo Shitenno Gokokuji).

Đông Đại tự là Đại bản sơn của Hoa Nghiêm tông, được dựng bên sườn núi Wakakusa. Từ khi xây dựng, Đồng Đại tự đã nhiều lần bị ngọn lửa thiêu hủy, sau đó được xây lại nhưng với qui mô nhỏ hơn,chỉ còn bằng một phần ba ngôi chùa cũ, nhưng đã được xem là ngôi chùa có quy mô chính điện lớn nhất nước Nhật…Chính điện của chùa còn gọi là Đại Phật điện (Daibutsuden) là kiến trúc gỗ lớn nhất thế giới . Bên trong đặt tượng Đại Nhật Như Lai (Mahavairocana, tiếng Nhật gọi là Dainichi Nyora). Ngôi chùa được xây dụng đánh dấu sự kết hợp giữa thế quyền và thần quyền. Shomu đã cho xây Todaiji để đánh dấu địa điểm Tổng hành dinh Quốc gia và trung tâm tinh thần, chính trị cả nước.

Pho tượng Đại Nhật Như Lai cao 53 feet, bắt đầu đúc từ năm 740. Ngày khởi công, Thiên hoàng thỉnh 200 Tăng sĩ tụng Đại Bát Nhã trọn ngày để cầu nguyện cho việc đúc tượng được viên mãn. Ngày đổ đồng, Thiên hoàng, hoàng hậu đến dự lễ. Thiên hoàng đốt 17.000 ngọn đèn, thỉnh mấy chục ngàn chư Tăng tán tụng. Sau 8 lần đổ đồng, tượng được hoàn thành vào năm 749, được dát vàng vào năm 752 trước sự chứng kiến đông đảo của hơn 10.000 tu sĩ trong và ngoài nước. Lễ khai quang điểm nhãn được long trọng tổ chức trong năm này dưới sự tự tay khai quang điểm nhãn của Thái thượng hoàng Thánh Vũ.

Trên mặt tòa sen của tượng Đại Nhật Phật này có chạm khắc chư Bồ tát,thần Hộ pháp và cõi Tịnh độ. Công trình Todaiji đã hao tổn hàng triệu giờ công lao động và rút cạn nguồn đồng, thiếc của cả nước . Pho tượng Đại Nhật Như Lai và chính điện hiện nay là tác phẩm được tạo tác lại từ thế kỷ XVIII, nhưng vẫn giữ theo kiến trúc gốc. Bàn tay phải của tượng giơ lên trong tư thế ấn vô úy (abhaya mudra), nguyên được thếp vàng.

TodaiJiBigBuddaPhía sau tòa chính điện còn phục dựng lại một cột chống đỡ ngôi đại tự với đường kính gần 1m. Xuyên qua cột là một lỗ tròn, một người có thể chui ngang qua, để khách tham quan có thể hình dung đường kính chui qua chính là kích thước đường kính lỗ mũi của pho Đại Phật! Người ta đã làm một thang để du khách có thể leo lên bên trong pho tượng. Thông thường , các pho tượng Phật khác ở Nhật đều được “yểm tâm” bằng những bùa chú linh thiêng, kinh sách và những thánh tích.

Ngày nay, hàng trăm ngàn du khách vẫn thử chui qua chíêc cột này, với niềm vui thích, khi có dịp đến ngôi đại tự. Tôi được biết, hàng tuần, vào ngày nghỉ, ngôi Đông Đại tự vẫn là chốn tham quan với đông đúc khách trong và ngoài nước. Những người dân sinh sống ở Nara vẫn thường xuyên đưa con em mình đến viếng chùa.

Giã từ những ngôi chùa cổ ở Kyoto và Nara trong luyến tiếc, tôi còn muốn trở lại nhiều lần để được tắm mình trong không gian tĩnh lặng, yên ả của vườn chùa, nhìn ngắm những hồ nước nhỏ, nơi chứa đựng những giọt nước trong trẻo, mát lạnh dành cho khách tham quan rửa mặt, rửa tay trước khi vào lễ Phật.

Tác giả: Trần Hồng Liên, Hình ảnh:  Wikimedia Foundation, Inc

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 40

(Visited 157 times, 1 visits today)

Tags: , , , ,

Category: Danh Thắng, Trần Hồng Liên

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *