Câu chuyện Holden Caulfield

| 26/04/2016 | 0 Comments

GIÁO DỤC | PHẠM VĂN NGA

cau-chuyen-Holden-Caulfield

Câu chuyện kể về Holden Caulfield, một cậu bé 16 tuổi, bị đuổi học vì thiếu điểm, nhưng vì chưa thể về nhà ngay được cho nên vất vưởng vài đêm ở New York City. Chuẩn bị rời khỏi khu học xá, cậu đánh nhau với người bạn chung phòng. Cậu tâm sự chuyện của mình với một ông thầy và thấy ông này cũng là thứ “rởm” với những lời khuyên đạo đức giả. Cậu lên xe lửa đi vào New York giữa đêm, ngủ trọ tại một khách sạn tồi tàn, dọ dẫm chung quanh với các cô gái ở vũ trường và cuối cùng rơi vào tay một cô gái điếm. Cậu chỉ muốn nói chuyện, cho nên lại bị tên ma cô đánh cho một trận. Trong ba ngày ở thành phố, cậu lang thang trong sự cô đơn và trạng thái bất định vì ngấm rượu. Cậu dấn thân từ cuộc phiêu lưu này đến cuộc phiêu lưu khác. Có lúc cậu lén trở về nhà để gặp cô em gái, Phoebe, người duy nhất Holden Caulfield nghĩ có thể nói chuyện được. Rồi cậu lại đi tìm một ông thầy cũ dạy tiếng Anh, nói chuyện đời VỚI ông và ở lại nhà ông, nhưng khi tỉnh dậy cậu có cảm tưởng ông ta đang tìm cách rờ rẫm cậu. Sau ba ngày đêm đó, cậu nghĩ mình phải là “Catcher in the rye”, một vị thẩn chuyên đi cứu rỗi những đứa trẻ “đang đứng trước bờ vực “tội lỗi của tuổi người lớn. Tâm hồn cậu lắng xuống sau những ngày điên loạn, cậu đưa em gái đến sân chơi của sở thú, nhìn em bay qua bay lại trên chiếc đu quay và chợt buồn nhớ một thời xa vắng. Cuối sách, Caulfield cho thấy sự mỏi mệt và không muốn nói gì thêm nữa. Cậu gợi ý cho biết cậu đang ở trong một nơi điều trị tâm thẩn.

Đoạn kết của truyện,thật ra,đã cho thấy”nhân sinh quan” của Salinger và quyết định rút lui của ông. Ông viết: “Tất cả những gì tôi sẽ kể chỉ có chừng đó. Có thể tôi sẽ nói cho bạn biết tôi đã làm gì sau khi về nhà, tôi bị bệnh như thế nào, và tôi định theo học trường nào trong mùa thu tới, sau khi tôi đã ra khỏi đây, nhưng tôi chằng khoái kể những chuyện này. Hiện nay thì những chuyện đó tôi chằng thú vị gì cả. Một số người, nhất là cái ông bác sĩ phân tâm học mà người ta có ở đây, cứ hỏi tôi sẽ tự mình xin vào khi tôi trở lại trường vào tháng Chín tới hay sao. Theo ý tôi thì đó đúng là một câu hỏi ngu xuẩn. Ý tôi muốn nói rằng làm sao ta biết được mình sẽ làm gì cho đến khi mình làm việc đó? Câu trà lời là, ta không biết được. Tôi nghĩ ràng tôi sẽ làm, nhưng làm sao tôi biết được. Tôi lấy danh dự mà nói đó là một câu hỏi ngu xuẩn”.

Thế giới mà chúng ta đang sống hầu như chẳng khác gì thế giới mà Salinger mô tả cách đây hơn 50 năm, chẳng những vậy, còn có phần bạo liệt hơn vì chúng ta vẫn thấy chung quanh mình hàng ngày những câu chuyện tự vẫn, cuồng sát, không chỉ ở nước Mỹ mà rất nhiều nơi khác. Cuộc sống ẩn dật của Salinger trong cộng đồng Cornish bao năm qua tách khỏi thê’ giới đầy âm thanh và cuồng nộ nhưng người ta có cảm giác ông vẫn rất gần, cảm thông và cùng chung tiếng nói với chúng ta khi mô tả trạng thái tâm thần của nước Mỹ và nhân loại bên hố thẳm của sự vong thân con người cho những mỹ từ vĩ đại: hòa bình, phát triển bền vững, thế giới xanh…

Câu chuyện tuổi thơ Việt Nam

Trở lại với tuổi thơ Việt Nam hôm nay, với tất cả phương tiện hiện đại: máy tính, điện thoại di động, internet…, liệu các em có được một cuộc sống tinh thần đầy đủ chăng?

Chúng ta hãy nghe các em nói trong buổi đối thoại do HĐND, UBND TPHCM tổ chức sáng 5 tháng 2 năm 2010 với 120 em học sinh tiêu biểu (trích theo báo Người Lao Động số ra ngày 6 tháng 2 năm 2010). “Trong gia đình ngày nay, cha mẹ rất ít tiếp xúc với con cái. Nhà con cũng vậy, ba mẹ con là giáo viên, ngày nào củng đi làm tới 23 giờ24 giờ mới về nhà. Con không hiểu vì sao? Phải chăng đồng lương giáo viên quá thấp khiến cho ba mẹ con phải làm ngày làm đêm như vậy?” (Nguyễn Thị Lan Anh, học sinh Trường THCS Lam Sơn).

Một em khác tâm sự: “Hiện có nhiều chương trình học ngoại ngữ tâng cường. Con học tàng cường tiếng Pháp, một tuần phải học 12 tiết ngoại ngữ mà vẫn phải bảo đảm các môn học khác. Chương trình học như vậy nặng quá!” (Dương Nguyên Trang). “Giáo viên bộ môn muốn tụi con phái đi học thêm, trong khi con là trẻ mồ côi, không có tiền, muốn được tự học nhưng liền bị cô giáo “đì”. Con rất nản, nhiều lúc không muốn đi học nữa” (Võ Thị Ngọc Hạnh). “Cách đây không lâu, chị con đã bị một bạn học cùng trường đánh chết, đến nay vẫn không thấy xử lý? Má con cứ khóc hoài, còn ba con thì bệnh tim tái phát’ (Võ Thị Tuyết Nhi).

Chúng ta thấy gì: cha mẹ thờ ơ, chương trình nặng nề, thầy cô thiếu công minh, trường học không an toàn… Ngần ấy thứ phải chăng là bức tranh thể hiện những gì tuổi thơ của chúng ta đang phải đối mặt, phải vượt qua mà không biết bằng cách nào? Xã hội của chúng ta hôm nay không thiếu âm thanh và cuồng nộ nếu chúng ta lắng nghe từ tâm tư những em nhỏ ấy: ai chia sẻ những bất hạnh, những băn khoăn thời mới lớn, những ước mơ của tuổi dậy thì với vô vàn nguy cơ trở thành ác mộng nếu các em không thể nhìn ra cái đẹp cái tốt trong mỗi người lớn và trong cuộc sống, cũng như không tìm ra người tin tưởng để dẫn dắt các em vượt qua?

Chúng ta phải làm gì?

Là người lớn, chúng ta tự phải nhìn lại mình nếu như muốn dẫn dắt một lớp trẻ kế thừa những nét văn hóa truyền thống: hiếu kính cha mẹ; tôn sư trọng đạo; yêu thương bè bạn, chòm xóm; đóng góp cho xâ hội mai sau. Muốn như vậy, những người làm cha mẹ hãy gần gũi con cái hơn, đừng nghĩ rằng trẻ em đang thụ hưởng các phương tiện hiện đại vì nếu không hướng dẫn, các phương tiện ấy sẽ chỉ “lợi bất cập hại”, chĩ làm chúng chìm trong ảo giác, xa rời thực tế, chưa kể những cạm bẫy do những kẻ suy đồi trên mạng đang gieo rắc. Thầy cô giáo không nên vì cuộc sống mà đánh mất lương tâm chức nghiệp, nếu không còn yêu nghề yêu trẻ, nên từ bỏ công việc giảng dạy, có thể chuyển sang nghề khác kiếm thu nhập cao hơn. Các nhà quản lý giáo dục phải xem lại chương trình: chúng ta hô hào giảm tải nhưng chỉ thấy học sinh phờ phạc mệt nhoài vì học tập, không có cả mùa hè (!).

Các quan chức phải hành xử minh bạch trong việc thực thi mọi chế độ chính sách. Nhà báo Hữu Thọ có lần nói “Không thể giáo dục tuổi trẻ nếu không chấm dứt nạn tham nhũng”.

Thử hỏi, dạy về luật giao thông, một em học sinh trả lời:”Cần gì học, bị phạt cứ đưa tiền ra là xong”(!). Các em mất lòng tin đến thế sao?

Một khi nhìn nhận tất cả những điều trên, ta hãy nhớ lời Phật:”… các điều này là bất thiện, các điều này là có hại, các điều này bị người có trí chỉ trích, các điều này thực hiện sẽ đem lại bất hạnh và khổ đau. Này các Kalamas, khi biết rõ như vậy, thì hây bỏ các điều ấy đi” (Kinh Các vị ở Kesaputta).

Biết như thế, người lớn phải chung tay xây dựng lại nền móng từ mái ấm gia đình, mái trường, nền giáo dục và cả một xã hội đang vong thân vì những chỉ tiêu không gắn với tâm hồn và hạnh phúc.

Nếu không làm được, chúng ta sẽ đối diện với một thế hệ đánh mất (lost generation) như thế hệ Holden Caulfield và khi ấy sự đổ vỡ tâm hồn và lý tưởng còn lớn lao hơn! ■

Ngày 27 tháng 1 năm 2010, văn hào J.D. Salinger đã qua đời sau nhiều năm ẩn dật. ông để lại cho đời tiểu thuyết bất hủ Bắt trẻ đồng xanh (đã được Phùng Thăng, Phùng Khánh dịch và xuất bản vào năm 1964 tại Sài Gòn).

 Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 101

(Visited 137 times, 1 visits today)

Tags: , , , , , , ,

Category: Đọc sách, Giáo Dục, Phạm Văn Nga

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *