Nghĩ về người Thầy giáo

| 10/04/2014 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 15 | TRẦN CHUNG NGỌC

NGHĨ VỀ NGƯỜI THẦY GIÁO TRONG SỰ NGHIỆP CHẤN HƯNG GIÁO DỤC Ở NƯỚC TA

nghi-ve-nguoi-thay-giao

Ảnh: Lê Nguyễn

Đức Phật đã dạy một người dân thường tên là Dighajanu rằng có bốn điều kiện đưa đến hạnh phúc cho con người ở trên cõi đời: Thứ nhất: chăm chỉ, cố gắng đạt tới “nhất nghệ tinh nhất thân vinh”; thứ nhì: phải bảo vệ tài sản kiếm được một cách chính đáng bằng mồ hôi, nước mắt; Thứ ba: kết hợp với các thiện tri thức, nghĩa là những người đạo đức, học rộng biết nhiều, phóng khoáng và thông minh, để giúp mình tiến bộ trên Chánh đạo, xa lánh ác nghiệp; và Thứ tư: tiêu pha trong khả năng và dành một phần cho những việc thiện, không bần tiện và cũng không hoang phí.

Sau đó Đức Phật nêu ra 4 đức tính đưa đến mục đích trong tương lai của con người, và đây mới là những mối “phúc thật” chính tông:

1)    Phải có lòng tin vào những giá trị đạo đức , tinh thần và trí thức (Saddha);

2)    Phải giữ 5 giới căn bản của Phật tử ( Sila) ;

3)    Thực hành hạnh bố thí, lòng quảng đại, không bám chặt vào của cải (Caga)

4)     Phát triển trí tuệ trên con đường diệt khổ , nhằm cứu cánh Niết Bàn (Panna)

Chúng ta thấy rằng, giáo lý của Đức Phật nhằm tạo ra sự ổn định kinh tế gia đình và từ đó, đưa đến sự ổn định và phát triển kinh tế và phát triển. Song song với việc mở mang dân tri là việc giáo dục quần chúng. Không ai có thể phủ nhận giáo dục là căn bản của sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Theo truyền thống Việt Nam, giáo dục còn đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng đạo đức xã hội. Vì thế ngày xưa vị trí người thầy giáo được đặt lên trên cha mẹ. Trong các nước tân tiến Âu-Mỹ, nghề dạy học phần lớn cũng giống như mọi nghề khác, người thầy làm hết bổn phận ở học đường là xong, không còn ràng buộc tinh thần đối với học trò. Sau giờ dạy, ông thầy có thể la cà nơi tửu quán, ăn chơi đàng điếm v.v.. mà không ai có quyền nói về đời tư của mình. Ông thầy, về đạo đức xã hội, không có bổn phận phải làm gương cho học trò.

Ở Việt Nam, truyền thống xã hội không cho phép các người thầy giáo tự do muốn làm gì thì làm. Ngoài việc dạy văn hóa, chuyên môn trong các trường, người thầy giáo còn là những tấm gương về tác phong và đạo đức để cho các học trò khác soi vào. Một cô giáo không thể ngồi ở đầu đường ăn quà vặt, không thể ăn mặc lôi thôi hay màu sắc sặc sỡ, lố lăng. Một ông thầy không thể rượu chè be bét, không thể ăn chơi trác táng, đầu tóc bù xù … Nghề giáo bao giờ cũng là nghề khiêm tốn về đồng lương nhưng cũng là nghề cao quý nhất trong xã hội, vì các thầy cô, ngoài việc truyến bá kiến thức còn dạy dỗ các em nhỏ trong vấn đề đạo đức và luân lý qua tác phong và đạo đức của chính bản thân. Cho nên, một chính sách khôi phục truyền thống học đường, nghiêm giữ kỹ luật học đường, song song với chính sách đãi ngộ giáo chức cho xứng đáng phải là một ưu tiên trong những quốc sách quan trọng và cấp thời nhất.

Vai trò của giáo chức trong xã hội Việt Nam rất quan trọng có ảnh hưởng đến tương lai dân tộc, cho nên một sự suy sụp đạo đức trong giới giáo chức là một điều bất hạnh nhất cho dân tộc. Một nền giáo dục có phẩm chất ùy thuộc hoàn toàn vào giáo giới với sự cộng tác của gia đình học sinh, sinh viên. Cho nên, muốn cải tiến hay sửa chữa một nền giáo dục, chúng ta phải chữa ở gốc chứ không chỉ để ý đến ngọn. Chúng ta phải để ý đến đời sống kinh tế giáo dục sao cho họ có mức sống đủ để họ không còn lo nghĩ đên việc kiếm thêm tiền sao cho đủ sống và nuôi gia đình. Một cái cây mà gốc èo ọp thì không có hy vọng gì tạo ra cành lá xum xuê, khỏe mạnh tươi tốt. Trong các nước tân tiến, sự mở mang đầu óc và phát triển giáo dục quần chúng luôn luôn dựa vào hai yếu tố : khả năng và đời sống kinh tế của giáo chức, và thư viện đầy đủ sách vở. Muốn cho đầu óc lớp trẻ mở mang, không gì bằng đầu tư vào sách vở trong thư viện các trường cũng như các thư viện công cộng, song song với một chương trình giáo dục đặt nặng vào sự suy cứu tìm tòi của học sinh, bỏ lối học từ chương.

Các sách vở thuộc loại nghiên cứu với đầy đủ tài liệu, dù có đụng chạm tế nhị đến vấn đề tôn giáo, tín ngưỡng, cũng phải cho tự do phổ biến. Chỉ có như vậy, người Việt mới có thể nhín thấy rõ sự thực, rút ra những kinh nghiệm lịch sử, củng cố lòng yêu nước và tinh thần dân tộc. Trong một nền giáo dục mà tài liệu phong phú, cập nhật hóa sáng kiến mới nẩy nở để co thể đưc nước nhà tới chỗ giàu mạnh.

Mặc khác, giáo dục học đường không thôi thì chưa đủ, vì thời gian các em ở học đường quá ít và các thầy cô nếu làm tròn nhiện vụ hằng ngày của giáo chức cũng đã mệt rồi . Cho nên , giáo dục gia đình cũng là một phần quan trọng trong vấn đề giáo dục toàn bộ con người . Trong lĩnh vực này , Phật tử có thể đóng góp rất nhiều . Đại cương thì các bậc cha mẹ , anh chị trong gia đình phải kiểm soát đời sống của các em nhỏ để kịp thời gian chặng những ảnh hưởng xâu do những người vô lương kiếm lợi bằng cách làm ô nhiễm đầu óc lớp trẻ qua sách báo , phim ảnh đồi trụy , hoặc đầu độc các em bằng ma túy , thuốc lá hay rượu . Phụ huynh học sinh cần đòi hỏi chính quyền ra những đạo luật nghiêm trị những kẻ phạm pháp trong lĩnh vực đầu độc đầu óc và thân thể lớp trẻ này . Phụ huynh học sinh cũng phải đòi hỏi chính quyền ra những đạo luật ngăn cấm trẻ em vị thành niện uống rượu , hút thuốc lá , lái xe hơi , xe gắn máy v.v..và đưa ra những chính sách lành mạnh hóa xã hội ,cấm nhập cảng phim ảnh, sách báo mà nội dung có tính cách bạo tàn hay khiêu dâm .

Phụ huynh cũng phải tự mình làm gương cho con em, qua một lối sống lành mạnh và đạo đức, khuyến khích con em học những ngành hữu dụng, gia nhập những đoàn thể để có những sinh hoạt tập thể lành mạnh. Phụ huynh cũng nên góp ý chính quyền và đóng góp vào việc thành hình một chương trình giáo dục hợp lý. Chương trình giáo dục này phải phù hợp với hoàn cảnh lịch sử, địa lý, kinh tế của đất nước.

Việt Nam nặng về nông nghiệp và ngư nghiệp, cho nên mọi chính sách kinh tế không thể bỏ qua hai lĩnh vực này. Sự phát triển kinh tế phải đồng đều : phát triển thành thị song song với cải tiến và phát triển nông thôn để hố cách biệt giữa nông thôn và thành thị không quá sâu và quá xa, dễ đưa đến sự bất mãn so bì và hiện tượng nông thôn đổ lên thành thị làm suy yếu nền tảng hạ tầng cơ sở xã hội và gây nên những vấn đề xã hội nơi thành thị.

Vấn đề mở mang dân trí, giáo dục quần chúng và xây dựng đất nước, là một vấn đề rộng lớn. Đường hướng giáo dục, bất kể theo sách lược nào, đều nên hướng về mục tiêu bảo vệ và phát huy nền văn hóa dân tộc, cũng là nền văn hóa Phật giáo.

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 15 | TRẦN CHUNG NGỌC

(Visited 116 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Giáo Dục

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *