Buông tay giờ đã muộn rồi

| 27/02/2017 | 0 Comments

LÊ  ĐÌNH  UYỂN |

buong-tay-gio-da-muon-roi
Năm lên mười bốn  tuổi, tôi bắt  đầu theo học lớp Đệ thất ở Trường Trung học Nguyễn Tri Phương, Huế. Lúc ấy tôi cũng là một đoàn viên thiếu niên của Gia đình Phật tử Thanh Chánh, sinh hoạt tại  một khuôn hội của vùng quê xa phố thị non mười cây số.

Con đường làng đất đỏ, mùa hè cát bụi, mùa đông lầy trơn, mỗi tuần sáu lần tôi theo con đường đó đến trường. Sáng sớm khoảng  năm  giờ, mẹ tôi đã đánh thức tôi dậy cho điểm tâm sáng bằng cơm mới nấu, rồi lại bới theo cho tôi một mo cơm bó bằng lá chuối, đã hơ lửa cho lá mềm, thêm vào vài con cá kho, lúc thì cá  rô, khi lại cá diếc; cũng có những  buổi mẹ tôi chỉ cho kèm một cục đường đen… Rồi ngày tháng  cũng qua đi, hết lớp này lên lớp nọ, lúc nào cũng chỉ một bộ áo quần xanh trắng và một đôi dép cao-su lốp xe; không chỉ tôi, mà đa phần  những  người bạn cùng lớp cũng vậy, hình ảnh giản dị buổi thiếu thời vẫn còn đẹp trong lòng những đứa con trai quê mùa mộc mạc.

Chiều Chủ nhật  hàng  tuần,  tôi lại cùng  anh  em trong  gia đình đến khuôn hội địa phương  sinh hoạt. Hai giờ có mặt trên sân chùa, hai giờ mười lăm tập họp rồi vào chánh điện lễ Phật, xúng xính trong bộ đồ xanh lam bằng  vải tám, có đứa không đủ bộ. Dân ở vùng quê xa lam lũ, chắt bóp để nuôi con ăn học, làm gì có dư dả tiền bạc sắm sửa đồng phục sinh hoạt cho con; thế nhưng  chúng  tôi vẫn rủ nhau  đến  chùa, khuyến khích nhau  sinh hoạt, cùng  vui chơi quây quần  bên nhau  trong  màu áo lam thắm  đượm tình người, tình đạo, thương  nhau không cùng. Sân chùa nền đất sỏi lô nhô, lấm tấm những  chùm cỏ dại, chỉ một bề sáu mét một bề tám mét, chưa đầy năm chục mét vuông, nhưng  vẫn dung  chứa một đám trẻ bên cạnh những anh  chị huynh  trưởng  thương  mến  nhau, sĩ số lên xuống lúc ba bốn chục, lúc năm sáu chục, cùng nhau nhảy, múa, hát ca không biết mệt mỏi. Đám chúng tôi cứ luẩn quẩn quanh chùa, cút nấp sau những hàng cây ăn quả.

Nhiều lúc chúng tôi cũng vượt ra khỏi sân chùa đến ngoài bãi cỏ nương rau, một khoảng không thoáng mát, xa xa là cánh đồng Thanh Thủy, chạy tít về phố thị và vùng đồi núi Thủy Dương, một bên là nhà thờ họ Lê Đắc, một bên là cầu ngói Thanh Toàn. Chiến tranh đã làm cho các kiến trúc này hư hỏng nhưng tương đối vẫn còn sử dụng được; vẫn có nơi để nghỉ trưa, vẫn có chỗ để con người qua lại, lui tới, mặc dù đạn bom đã làm mái xộc xệch, cột kèo đầy những vết tích. Chiến tranh không bỏ qua một nơi nào mà không xâm phạm; ngôi miếu đôi cổ kính chỉ còn trơ bức tường vả chóp ngói, cũng là nơi dân làng sử dụng làm trường học tranh tre vách gạch đủ để dạy được ba lớp tiểu học, năm-tư-ba  (tương đương với lớp một lớp hai lớp ba ngày nay). Nơi này cũng là sân bóng đá, sân banh tennis tuyệt vời; có vài chỗ phẳng lì, còn lại là cỏ cú, vươn lên như những  chiếc bông  màu xanh. Sân bóng  buổi thiếu  thời vẫn không  sao quên được danh thủ chụp bóng Ngô Văn Lô, năm nay thiếu ba chục đầy một trăm, vẫn còn rắn rỏi; nhất là không thể quên những trận bóng làm bằng lá chuối cột tròn, cũng tranh giải giữa xóm này xóm khác hay đầu xóm cuối xóm; cũng càng không thể quên những trận banh da trên ruộng dưới nương vừa xong mùa gặt. Về mùa hè, chiều nào cũng say mê với trái bóng. Trái bóng thiếu thời sao mà thân  thương  và tha thiết mãi trong  lòng. Hẳn sẽ chẳng ai quên được: quê hương là trái bóng lá chuối, mất vài tiếng đồng hồ xúm nhau hái lá vườn bên, cắt bẹ đem phơi, ngồi quấn tròn đan thành trái banh có thể đá được suốt hai tiếng đồng hồ của một buổi chiều; quê hương là những tràng vỗ tay náo nức khi banh được ai đó đá lọt vào khung thành, chẳng biết khung thành bên nào; quê hương là những trận gây gổ nhau nhưng không bao giờ xô xát; quê hương  là những  trái banh tennis  mà anh cua-rơ xe đạp lót dưới yên xe đã mòn nhẵn, chỉ còn cao-su chứ không dính một sợi vải nỉ nào, được tung ném bắt chụp không chán giữa những tiếng reo hò tở mở.buong-tay-gio-da-muon-roi

Con đường nắng bụi mưa lầy, chiếc cầu ngói Thanh Toàn, sân banh trên sân trường, sân bóng giữa ruộng giữa nương sau mùa gặt, ngôi chùa làng với buổi sinh  hoạt chiều Chủ nhật bên cạnh những  anh chị huynh trưởng  đáng  kính và các em oanh  vũ dễ thương  với bạn bè thiếu niên thân thiết… là những hình ảnh mãi mãi đọng lại trong tâm tưởng. Chùa làng vẫn còn mãi trong tiềm thức; những cây vú sữa trái sai cành, những cây cóc cao chót vót… phủ xanh cả một khoảng vườn. Chùa làng không cổ kính uy nghiêm, chỉ năm gian với hai dãy hành lang. Hai gian trước là tiền đường, có mái hiên để Phật tử có chỗ bỏ guốc dép bên ngoài trước khi vào dâng hương lễ Phật. Ba gian sau là chánh điện, chính giữa tôn trí tượng Đức Phật Thích-ca rất lớn, hai bên là hai khung tượng đặt trong lồng kính, một bên là tượng  Bồ-tát Quán Thế Âm, một bên là Bồ-tát Địa Tạng vương, quanh  năm phảng  phất  mùi hương của hoa, của nhang trầm. Vào các ngày rằm và mồng một, quý bác đến chùa lễ Phật, tụng  kinh rồi tập trung  vào hai gian ở hai bên để nghe thầy trụ trì hoặc các bác  nghi  lễ  đọc  giảng kinh Phật.  Chiều Chủ nhật  hầu  như  dành riêng cho Gia đình Phật tử.

Huynh trưởng còn   sống đến nay  chẳng   còn mấy   người. Chiến tranh trong   mười  năm từ 1965 đến  1975 đã tha đi gần hết. Từ   các   anh   chị trưởng   đến   thiếu niên thiếu nữ và nam nữ  oanh  vũ cũng  có trên  năm  chục  người; danh sách ấy, thầy trụ trì đã ghi sổ. Hàng năm, vào dịp Vu-lan, quý thầy vẫn trì niệm  và cầu siêu cho những người đã khuất trong sự bồi hồi tưởng nhớ của dăm ba người còn có mặt.  Bốn mươi lăm năm, những   khuôn  mặt  ấy  vẫn còn hiện hữu trong tâm thức với nỗi nhớ khôn cùng. Chiến tranh đã cướp đi của làng tôi gần hai trăm con người; nếu còn, nay cũng đã lục thập  cả rồi. Giờ đây, để nhớ để thương  mà thôi; nhắc đến để ôm gom kỷ niệm về quê hương, để chợt nhớ chợt quên. Thôi, cũng chỉ mong buông bỏ tất cả; được chừng nào hay chừng đó. Niệm Nam-mô A-di-đà Phật hàng ngày, chú tâm trì niệm để khi thực sự buông  tay cũng còn cõi Tịnh độ quay về. ■

Văn Hoá Phật Giáo số 218-219 Xuân

(Visited 111 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Kỷ Niệm, Lê Đình Uyển

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *