Tôi sẽ về ăn Tết quê nhà

| 06/02/2017 | 0 Comments

THỊ GIỚI |Toi se ve

Cảm ơn hoa đã vì ta nở
Thế giới vui từ nỗi lẻ loi.

Hình như con người chưa bao giờ ngừng đi tìm kiếm chính mình. Chúng ta đi tìm mình đằng sau những ngọn sóng của đời sống, chúng ta cũng đi tìm mình bên dưới những mặt nước lặng yên của đời sống. Và chúng ta tìm về nguồn cội của đời sống trong mọi tư thế, mọi hoàn cảnh, mọi trạng thái của tâm hồn.

Thời tuổi trẻ, chúng  ta là những  biển sóng, và đến một lúc nào đó trong cuộc đời, chúng  ta lại trở thành những mặt biển lặng sóng.

Lúc đứng trước một mặt biển lặng sóng cũng là lúc con người cảm thấy trống trải và lẻ loi. Cũng vậy, thời lặng sóng của một đời người cũng là thời gian mà con người cảm nhận  rõ hơn sự lẻ loi, cô độc của mỗi đời sống, của mỗi con người, và của chính mình. Có điều là trong nỗi lẻ loi cô độc đó, con người dễ cảm nhận cái từ tâm rộng lớn của đất trời, của thầy tổ; dễ dấy lên lòng biết ơn và bao dung  đối với đời sống, lòng biết ơn và bao dung đối với những quãng đời đã qua.

Khi đọc đến những câu thơ sau đây trong bài “Ta về” của Tô Thùy Yên, mắt tôi có lần như muốn rướm lệ:

Ta về cúi mái đầu sương điểm
Nghe nặng từ tâm lượng đất trời

Không biết thế giới có vui từ nỗi lẻ loi hay không, nhưng  hình như khi đối diện với sự lẻ loi, cô độc, con người nhìn thấy rõ mình hơn, nhìn thấy rõ hoa nở hoa tàn hơn, để từ đó có lòng bao dung hơn với người, với mình, khởi lòng biết ơn hơn đối với cái từ tâm rộng lớn của đời sống, của đất trời. Có lẽ vì vậy mà Tô Thùy Yên đã nói “Thế giới vui từ nỗi lẻ loi”.

Và khi cảm thấy lẻ loi, con người cũng thường  nghĩ về nguồn cội. Nguồn cội là chỗ mình được sinh ra và lớn lên. Nguồn cội có thể là một gia đình, là một ngôi chùa, là một thôn xóm, một cộng đồng… Nguồn cội cũng có thể là những  hơi thở, những  bước chân… Những hơi thở, những bước chân lúc nào và ở đâu cũng không tách rời với một thời gian, một nơi chốn nào đó.

Vì vậy, khi hội đủ điều kiện, tôi muốn về quê ăn Tết sau ba mươi năm sống xa quê.

Tôi được sinh ra và lớn lên trong một gia đình với cha mẹ và các em. Và khi chập chững vào đời, tôi cũng đã được sinh ra và lớn lên nơi một ngôi chùa với thầy tổ và bạn hữu. Hình ảnh quê hương trong tôi là những thứ đó.

Nghĩ đến về quê ăn Tết, tôi cũng không quên bốn câu thơ khác của Tô Thùy Yên, cũng trong bài Ta về:

Ta về như lá rơi về cội
Bếp lửa
nhân quần ấm tối nay
Chút rượu hồng đây xin rưới xuống
Giải
oan cho cuộc biển dâu này.

Vâng. Mọi người đều có những cuộc biển dâu để giải oan, những cuộc biển dâu riêng và những cuộc biển dâu chung, những  biệt nghiệp  và những  cộng nghiệp. Tôi không biết chính xác “cuộc biển dâu” mà Tô Thùy Yên cưu mang, cũng như không nhận biết rõ ràng “cuộc biển dâu” mà mình đang cưu mang, nhưng chắc chắn những cuộc biển dâu đó cần được giải oan, như thầy Nhất Hạnh đã về lập những đàn chẩn tế giải oan cho cuộc biển dâu của đất nước, và trong thời gian qua, Phật giáo Việt Nam cũng đã liên tục làm những cuộc giải oan cho những đối tượng khác nhau, với những hình thức khác nhau.

Và tôi sẽ giải oan cho những cuộc biển dâu mình cưu mang bằng những phút giây ngồi yên bên Thầy; những buổi sáng, những  buổi chiều lặng ngắm  mặt trời lên, mặt trời xuống của quê hương, nghe tiếng nói và giọng cười của anh em, lặn ngụp trong cái tình bao la của đất nước, của cha ông cô đọng qua hàng ngàn năm trong không khí ngày Tết.

Trong Tết, tôi sẽ thấy  bóng  dáng  của  những  vua Hùng, dân Hùng, của hương khói Luy Lâu. Tôi cũng sẽ thấy được niềm vui nỗi buồn, máu và nước mắt của tổ tiên và hậu duệ, của những  người đi trước cũng như những người đi sau đã, đang và sẽ được giải oan bằng lòng bao dung của đạo Phật đã thấm đượm bao ngàn năm trên quê hương này.

Có thể nói bước chân của đạo Phật bước vào và đi trên quê hương này là những bước chân giải oan cho một đất nước nhiều oan khiên. Nói cho cùng thì đạo Phật cũng chỉ là một dòng nước giải oan, dòng nước rửa sạch những oan khiên, nghiệp chướng của đời sống và của con người. Sự rửa oan đó cũng là sự làm sống lại con người, làm sống lại đời sống, làm sống lại những tế bào đã và đang chết trong chúng ta, làm sống lại những thứ có quyền sống, phải được sống, và được sống vinh quang.

Giáo pháp của Phật là giáo pháp giải oan, giáo pháp rửa nghiệp. Rửa nghiệp của đạo Phật không phải là chỉ rửa bên ngoài mà là rửa cho đến tận từng lỗ chân lông, tận từng tế bào tạo thành chúng ta.

Đó là làm cho những tinh túy của đời sống trong toàn thể chúng ta và trong mỗi tế bào của chúng ta sống dậy, để ánh sáng trong chúng ta lại được thắp lên.

Đọc kinh điển Đại thừa chúng ta thường thấy đề cập hình ảnh những lỗ chân lông của Đức Phật: Trí tuệ của Phật sáng lên trong mỗi lỗ chân lông, từ bi của Đức Phật tràn ngập trong mỗi lỗ chân lông, thế giới nghiêm tịnh của Đức Phật rạng ngời trong mỗi lỗ chân lông… Nếu thời đó người ta đã khám phá ra tế bào thì có thể lỗ chân lông đã được thay thế bằng tế bào: Quốc độ thanh tịnh và trang nghiêm của Đức Phật ở trong mỗi tế bào, trí tuệ của Đức Phật sáng chói trong mỗi tế bào, từ bi của Đức Phật thấm đượm trong mỗi tế bào…

Và cũng theo kinh, để có thể rửa sạch và thắp sáng mình, chúng  ta cần nương vào thiện trí thức. Thiện tri thức là mẹ hiền, là cha lành, là thầy giáo, là đạo sư, là lương y, là người lái đò của chúng ta1.

Đến một  lúc nào đó trong  đời sống, con người sẽ nhận ra những người nào, những tập thể nào là thiện tri thức, sẽ có được cái tâm “chuyên niệm lời dạy của thiện tri thức”2. Và lúc đó thường  là lúc mà con người không còn là những  con sóng xô ngã lệch nghiêng  và cũng chưa trở thành những tảng đá ù lì.

Và Tết nầy tôi sẽ về ngồi bên Thầy, im lặng ngồi bên Thầy như đã từng yên lặng bước theo Thầy trên ngọn đồi chùa những năm Thầy còn mạnh.

Tết này tôi cũng sẽ ngồi với những  bạn hữu thiện tri thức khác, những người góp phần vào việc giải oan  cho cuộc biển dâu của đất nước, cũng như cố gắng giữ gìn và khơi dòng chảy cho Phật giáo Việt Nam, những người làm báo, làm văn hóa Phật giáo, mà gần gũi nhất là những anh em trong Báo Văn Hóa Phật Giáo.

Thầy năm nay 104 tuổi. Trong thời còn sức khỏe để tiếp vật, xử thế, Thầy đã là vị Thầy làm cho biển yên sóng lặng khi biển chưa được yên, sóng chưa được lặng, và Thầy cũng là người đã làm cho sóng gió nổi lên khi khi biển trở thành yên lặng, dật dờ.

Báo Văn Hóa Phật Giáo năm nay cũng tròn mười tuổi, mười năm âm thầm bước đi từ hai bàn chân không để lớn lên và vững mạnh trong dòng  chảy của Phật giáo Việt Nam ngày hôm nay.

Tôi sẽ về ăn Tết ở chùa để được gần Thầy trong những ngày Tết, cũng như được sống trong một đại chúng an lành, một khung cảnh thanh bình và nhiều kỷ niệm.

Tết này, tôi cũng sẽ thấy mặt nhau với những người cùng tâm nguyện tắm rửa cho mình, giải oan cho mình và đất nước mình bằng  dòng  nước của Phật giáo Việt Nam và trả ơn cho dòng nước đó.

Nói về ngôi chùa, những năm còn là sinh viên, tụi tôi đã đến ngôi chùa này, quy y ở ngôi chùa này. Ngôi chùa này đã gắn bó với cuộc đời của chúng  tôi. Hai trong những người bạn thân cùng nhóm đã trở thành tu sĩ. Và ở ngôi chùa này, chúng tôi cũng đã làm những đứa học trò cứng đầu, ngạo mạn, nhưng biết lắng nghe vị Thầy vừa chất trực vừa cao vời, vừa gần gũi vừa xa cách, vừa dỗ dành vừa lừa dịp tấn công.

Nói về Báo Văn Hóa Phật Giáo, anh em trong tòa soạn và tôi gặp không nhiều trong  khoảng  thời gian cũng ngắn ngủi, nhưng  có sự gắn bó như đã lâu đời. Và tôi cũng đã học hỏi sự kiên trì, hy sinh cũng như cái nhìn chánh kiến về văn hóa Phật giáo, về xã hội và lịch sử Việt Nam của anh em điều hành và cộng tác với báo.

Vâng. Tôi sẽ về để mừng tuổi thọ của Thầy. Tôi cũng về để mừng tuổi thọ của Văn Hóa Phật Giáo và chúc Văn Hóa Phật Giáo dài thêm chừng ấy tuổi thọ.

Tôi sẽ về như Tô Thùy Yên trở về với bếp  lửa nhân quần, như chiếc lá trở về với cội.

Tôi sẽ trở về ngồi bên thầy tổ, trở về với cái thuở ban đầu, trở về với cái thuở bánh chưng bánh dày, với phố hội Luy Lâu, với những cuộc biển dâu… dưới mặt trời tối sáng của quê hương.■

 

Chú thích:

  1. “Thiện trí thức như từ mẫu vì xuất sanh Phật chủng. Như từ phụ vì lợi ích rộng lớn. Như nhũ mẫu vì thủ hộ chẳng cho làm ác. Như thầy giáo vì dạy sở học của Bồ-tát. Như đạo sư vì hay chỉ đường ba-la-mật. Như lương y vì hay chữa bịnh phiền não. Như Tuyết sơn vì tăng trưởng thuốc nhất thiết trí. Như dũng tướng vì dẹp trừ tất cả sự bố úy. Như người đưa đò vì làm cho ra khỏi dòng sinh tử. Như lái thuyền vì khiến đến bửu sở trí huệ” (Kinh Hoa Nghiêm, phẩm Nhập Pháp Giới).
  2. Kinh Hoa Nghiêm, phẩm Nhập Pháp Giới.

Văn Hoá Phật Giáo số Xuân 2015
218-219

(Visited 54 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Kỷ Niệm, Thị Giới

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *