Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 23   | Từ những tên đường |   Nguyễn Lâm       --- Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 23   | Từ những tên đường |   Nguyễn Lâm"/>

Phố Lý Quốc Sư

| 12/12/2012 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 23   | Từ những tên đường |   Nguyễn Lâm      

  Phố Lý Quốc  Sư (1066=1141)Phố Lý Quốc Sư

Con phố đi từ phố Hàng Bông đến Nhà Thờ, dài chừng 240 mét. Phố có từ lâu đời, vì từ đầu thế kỷ XI nơi đây đã là một phố phủ (bấy giờ thuộc đất làng Tiên Thị, tổng Tiền Túc, là phủ lỵ phủ Hoài Đức), rồi trở thành phố huyện từ năm 1842, khi huyện lỵ huyện Thọ Xương từ thôn Văn Hương (phố Hàng Bột ngày nay) chuyển về đây. Thời Pháp thuộc, đây gọi là phố Lamblot, sau ngày Nhật đảo chánh Pháp (9-3-1945), chính quyền Hà Nội do bác sĩ Trần Văn Lai, một Phật tử làm thị trưởng, đã đặt tên là phố Lý Quốc Sư.

 

Lý Quốc Sư ở đây chính là Thiền sư Nguyễn Minh Không, thế hệ thứ 13 dòng Thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi, tên thật là Nguyễn Chí Thành, người làng Điềm Xá, phủ Trường Yên (nay là xã Gia Thắng, huyện Gia Viễn), tỉnh Ninh Bình. Sư xuất gia năm 11 tuổi, theo học với Thiền sư Từ Đạo Hạnh, từng tu ở chùa Diên Phúc-nơi mà trước đây Không Lộ và Giác Hải đã tu hành. Sư cũng từ trụ trì chùa Quốc Thanh và chùa Viên Quang, dựng chùa Quỳnh Lâm (ở Hà Lôi, Đông Triều, Quảng Ninh), chùa Keo (ở Vũ Thư, Thái Bình). Và đặc biệt, chính Thiền sư Nguyễn Minh Không là người đã đúc tượng Phật A Di Đà tại chùa Quỳnh Lâm – một trong “ Tứ đại khí” của nước Đại Việt.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, vào năm Tân Hợi, niên hiệu Thiên Thuận thứ 4 (1131), vua sai dựng nhà cho  Đại sư Minh Không. Tháng 3 năm Bính Thìn, niên hiêu Thiên Chương Bảo Tự thứ 4 (1136), vua Lý Thần Tông bệnh nặng, chữa thuốc không khỏi, sư Nguyễn Minh Không đã chữa cho vua khỏi bệnh nên được phong làm Quốc sư. Nơi triều đình làm nhà cho sư Nguyễn Minh Không chính là khu vực chùa Lý Triều Quốc Sư hiện nay và vùng dân cư xung quanh.

Suốt trong thời gian chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông ở kinh thành Thăng Long, sư ở tại tịnh xá này. Sau khi sư tịch, vua Lý Anh Tông cho trùng tu lại tịnh xá, đặt tên là đền Tiên Thị, và cho nắn tượng sư để thờ tại đền. Các triều đại sau đều có sắc phong.

Năm 1932, Thiền sư Nguyễn Văn Đinh, tự là Quang Huy trụ trì đền Lý Quốc Sư (đền Tiên Thị) đã bài trí thêm tượng Phật, từ đó gọi là chùa Lý Triều Quốc Sư. Trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, đây là nơi diễn ra chiến sự ác liệt, chùa bị thiêu hủy. Năm 1954, nhân dân cúng tiền dựng lại chùa quy mô như ngày nay (có bia đồng dựng tại chùa ghi lại việc này).

Hiện trong chùa còn thấy dấu vết của 2 lần sửa chữa lớn:

Lần trùng tu thứ nhất là vào mùa xuân năm 1764, mà các di vật hiện còn lưu giữ được là 3 pho tượng đá được chạm trổ rất tinh xảo, tạc chân dung của Thiền sư Vạn Hạnh, Thiền sư Giác Hải và mẹ của Thiền sư Minh Không; và trước sân chùa hiện còn cột trụ đá, trên đỉnh cột an trí tượng Quan Thế Âm Bồ tát cùng Thiện Tài, Long nữ, có niên đại thời Hậu Lê. Gần đây, khi trùng tu chùa, đào đến độ sâu 1m ở chân móng chánh điện đã phát hiện khá nhiều những viên gạch vồ lớn, mầu đen, giống với gạch vồ thời Hậu Lê ở một số di tích khác, có niên đại thế kỷ XVII.

Lần trùng tu thứ hai vào năm 1855, lần này đền Tiên Thị được xoay lại hướng Đông như cũ và mở rộng quy mô kiến trúc với 3 gian tiền tế, 5 gian hậu cung, 2 dãy giải vũ (mỗi dãy 3 gian), xây thêm tam quan phía trước và sơn thếp lại tượng thờ trong đền, tạc lại tượng Nguyễn Minh Không và nhiều tượng của các vị có nhiều công đức trong việc sửa chữa đền. Hiện ở chùa vẫn còn tấm bia đá, do Lê Đình Duyên soạn năm Tự Đức thứ 8 (1855), nói về việc huyện doãn Phan Huy Khiêm trùng tu đền vào năm đó.

Gần đây, năm 1992, Thượng tọa Bảo Nghiêm đã cho trùng tu lại Tàng kinh các, điện Mẫu, Tổ đường; và vào tháng 6 năm 2000 đã khởi công trùng tu Đại Hùng bảo điện.

Chùa Lý Triều Quốc Sư hiện còn lưu giữ nhiều pho tượng cổ mang phong cách điêu khắc đời Lê; có một chuông đồng tên là “Bảo Tháp Từ Chung”, tức là chuông đền Bảo Tháp, niêu hiệu Ất Hợi, có thể là Át Hợi 1815 hoặc Ất Hợi 1875. Theo phỏng đoán của chúng tôi, năm 1883, khi Kinh lược sứ Nguyễn Hữu Độ bày cách dỡ chùa Báo Thiên để hiến khu đất này cho Giám mục Puginier xây nhà thờ, đã cho chuyển chuông nói trên về đền Lý Quốc Sư.

Để ghi nhận đức hạnh và công lao hoằng pháp của Thiền sư Nguyễn Minh Không, con phố chạy ngang trước chùa đã được mang tên Lý Quốc Sư.

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 23   | Từ những tên đường |   Nguyễn Lâm

(Visited 96 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Nguyễn Lâm, Nhân Vật

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *