Buoi-toi-tren-dong-song-Nil"/>

Buổi tối trên dòng sông Nil

| 27/12/2014 | 0 Comments

Tặng Anwar

TRẦN ĐĂNG KHOABuoi-toi-tren-dong-song-Nil

Trời nhập nhoạng, tôi và Ibrahim bước ra khỏi khách sạn Mariotte, đi lần xuống biển du thuyền của khách sạn. Đã sang tháng Năm, trận bão Khamsi đầu tiên từ sa mạc đã đến hồi sáng nay, giờ đã ngớt, bụi vương khắp nơi. Người ta cũng quen với thời tiết kiểu này lâu rồi, chỉ đừng phơi phóng quần áo trắng ra ngoài trời thôi. Khách sạn Mariotte tọa lạc trên một khu đắc địa của Cairo, không xa đằng sau lưng nó là khu Ngoại giao đoàn, trước mặt nó là dòng sông Nil huyền thoại.

Ibrahim đưa về cho người kiểm soát bến tàu và chúng tôi bước lên con thuyền sang trọng của Mariotte. Trang trí bên trong con tàu cũng giống như khách sạn chủ nhân, arabesque, sậm màu… màu sắc Đông phương huyền hoặc là chủ đích rất rõ ràng của những người điều hành công cuộc kinh doanh du lịch ở đây, trong một tiện nghi vật chất hiện đại.

Hai chúng tôi chọn chỗ ngồi gần khung cửa, xa xa nổi lên tòa nhà hình vuông của khách sạn Hilton. Chúng tôi đang ngồi trên dòng nước ngàn năm của sông Nil, lững lờ trôi về phương Bắc, Cairo như một tổ kiến khổng lồ và đây là chỗ thoáng đãng nhất của cái tập hợp 15 triệu người ấy. Chợt tôi nghe Ibahim kêu lên một câu gì đó bằng tiếng Arabe, một người đàn ông cao lớn, có ria mép bước tới tươi cười:

– Chú Sarwat, còn đây là K. bạn cháu.

Người đàn ông bắt tay tôi, cái bắt tay rất chặt, chào bằng tiếng Pháp pha giọng Arabe rất rõ ràng:

– Anh là người Nhật à?

– Nó là người Việt Nam đó, Ibrahim không đợi tôi trả lời.

– À, người Á châu các bạn giống nhau quá.

Tôi chợt nghĩ đến các khái niệm địa lý, người phương Tây xem vùng Cận Đông này là phương Đông, đến các điệu múa mà chúng tôi sắp xem cũng được mệnh danh là Oriental, vậy tôi phải là người Viễn Đông mới phải?

Mà cớ gì lại lấy bên Tây làm hệ quy chiếu?!

– Chú lại đi một mình à?

– Mày lại quên thói quen của chú rồi.

Tàu nhổ neo, trời đã tối hẳn, đèn phố hai bên sông lấp la lấp lánh. Cairo không phải là Paris nhưng đêm về cũng đầy màu sắc. Tháp truyền hình xa xa chớp đèn, các du thuyền đầy ắp khách cũng thắp đèn sáng rực. Xứ sở này có lẽ không có vấn đề gì về năng lượng, họ có dầu mỏ, rồi một cái đập nước khổng lồ ở thượng nguồn.

– Cairo giàu sang quá phải không?

Tôi hơi giật mình vì đây là câu hỏi chú Sarwat dành cho tôi. Chiều nay tôi và Ibrahim lang thang gần khu nghĩa trang khổng lồ của người Copt, tôi cũng thấy sự nghèo khó trên các bến sông. Sự chần chừ của tôi làm cho ông chú mỉm cười.

– Dạ, khu này đẹp quá.

Câu trả lời làm ông chú cười to hơn.

– Con sông Nil thơ mộng quá.

Tôi cố lì lợm, cố thủ trong cái vỏ bọc. Ông chú khẽ kêu lên “Nil”, tôi hơi giật mình vì sự thay đổi không khí ấy, liếc mắt qua thấy Ibrahim nhìn chú mình vẻ ái ngại.

– Ngày xưa nó không thơ mộng như vậy đâu, và như vậy tốt hơn.

Không khí hơi căng căng.

– Chú Sarwat là người góp ý kiến vào việc xây dựng đập sông Nil…

Ibrahim nói với tôi nho nhỏ:

– Và người ta không nghe gì cả.

Chú Sarwat tiếp lời với một nụ cười độ lượng.

Ra là ông chú này đây, tôi có nghe Ibrahim kể một lần về một người thân trong gia đình phản đối việc xây đập sông Nil.

Tiếng nhạc cất lên, nhiều người vỗ tay, cô vũ nữ mặc đồ trắng cúi đầu chào mọi người, rồi thân hình rung lên trong tiếng nhạc réo rắt. Điệu múa phương Đông là đây! Nó ra đời từ khi nào ở vùng Cận Đông này? Bao lãnh chúa đã say sưa, bao kẻ chinh phục đã ngất ngây, bao tấm thân đã uốn lượn trên dòng sông Nil?

Còn sông Nil là khởi nguồn của một nền văn minh vĩ đại cổ kính, cũng chính từ vùng châu thổ này mà môn hình học ra đời để đạc điền sau mùa lũ, đúng rồi nó dữ tợn hơn bây giờ. Trí tò mò của tôi trỗi dậy.

– Lúc mà chú phản đối đập sông Nil, chú có đưa ra giải pháp khác về vấn đề cho Ai Cập không ạ?

– Xin nói rõ hơn là nhiều người phản đối chứ không riêng chú. Chúng tôi đề nghị những cái đập nhỏ hơn, và những nguồn năng lượng kiểu khác…

Ngần ngừ một chút, chú Sarwat nói tiếp:

– Thực ra cũng khó cho ông ấy, Tổng thống N., trong bối cảnh lúc ấy chỉ có một đồng binh duy nhất và cũng chẳng tốt lành gì. Nhưng vấn đề là họ, những người đồngminh đó cũng chỉ biết tới như vậy.

– Cháu tưởng là những người L. ấy rất tiến bộ về kỹ thuật.

– Về phía cạnh nào đó thì điều cháu nói là đúng, nhưng ở xứ họ người ta không quen lật ngược lật xuôi vấn đề.

Một màn trình diễn khác thay cho vũ điệu phương Đông, một chàng trai xoay vòng và cái áo khoác rất nặng của anh ấy vẽ nên một vòng tròn. Cô vũ nữ đang trò chuyện với hai người đàn ông, theo cách ăn mặc thì có lẽ họ đến từ vùng Vịnh.

– Bọn họ là như vậy, ở vùng Vịnh rất khắt khe chuyện ăn chơi nhảy múa thế này, thế là họ tha hồ làm chuyện ấy ở Ai Cập. Ibrahim nói, giọng đố kỵ rõ ràng.

– Ôi họ mang tiền đến mà Ibrahim, tôi nói.

– Có tiền thì ba mày mới xây được cái thư viện đó, chú Sarwat nói với giọng giễu cợt.

– Chú cứ chỉ trích, dù sao đó cũng là tự hào của lịch sử dân tộc ta mà.

Chú Sarwat cười không nói. Hai chú đang tranh cãi nhau cái vụ đầu tư xây dựng lại thư viện Alexandria. Thư viện này ngày xưa rất nổi tiếng trong thế giới cổ đại, chứa bao nhiêu là tác phảm thời ấy, thế rồi quan La Mã thiêu rụi không còn một dấu vết. Bà của Ibrahim là trưởng khoa Đại học Alexandria, ông đề nghị xây lại thư viện, đề nghị vô cùng tốn kém này đã được chấp thuận. Chú Sarwat, em ông lại phản đối vì cho rằng trong hoàn cảnh thế kỷ 20, việc ấy là vô bổ và nhất là nước Ai Cập lại không giàu có gì.

– Bà mày lúc nào cũng gặp may, chú thì cứ long đong.

– Ai bảo chú hay nói ngược. Ibrahim trả theo những giọng hiền lành.

– Thế chúng ta học hành đề làm gì? Đấy cái đập đấy. Chú Sarwat bực bội.

– Bây giờ đã rõ rồi là cái đập ấy có hại, người ta phải kêu các chú ra để thưởng chứ, tôi pha trò để làm dịu không khí.

-Họ đi cả rồi cháu ạ.

Tôi chợt nhớ tới dòng người xếp hàng dài trước Sứ quán Mỹ ở Cairo. Có lần Ibrahim nói với tôi là người trí thức Ai Cập bị đứng ngoài lề, trí thức ra đi song song với sự lớn mạnh của các phong trào cực đoan là nỗi niềm của nhiều người Ai Cập. Mà hiện tượng này xảy ra ở nhiều xứ trong vùng chứ không riêng gì Ai Cập.

– Có những cái không thể đảo ngược nếu ta phạm sai lầm.

– Gì ạ?

– Cái đập ấy, bây giờ chẳng lẽ phá đi. Mà phá đi thì sự cân bằng tốt đẹp ngày trước cũng khó lòng trở lại.

Tôi và Ibrahim đã đến thành phố Rosette, hạ lưu sông Nil, để chứng kiến cảnh thủy triều xói mòn bờ biển. Trước khi xây con đập, dòng nước mạnh của con sông đủ sức cân bằng với sức mạnh thủy triều, còn nay thì không thể.

– Mọi thứ đều có liên quan với nhau nên khi làm việc gì cũng phải cân nhắc.

– Phát triển bền vững ấy chú à, Ibrahim bắt lời.

Chú Sarwat quay sang tôi:

– Tay Chủ tịch Ủy ban Năng lượng châu Âu có trích dẫn một câu như vậy trong sách xưa ở châu Á phải không?

– Đúng ạ, sách của đạo Phật.

– A, chúng ta tưởng mình thông minh hơn người xưa.

Câu nói mà chú Sarwat vừa đề cập được trích trong Kinh Hoa Nghiêm nói về cái đơn lẻ và cái toàn thể.

Có tiếng ồn ào, nhiều người đứng lên ra về. Ra là chúng tôi chẳng để ý tàu đã về bến, buổi tối trên sông Nil kết thúc. Tôi và Ibrahim chào chú Sarwat về lại ký túc xá. Nhìn bóng chú Sarwat khuất vào bãi giữ xe, chúng tôi lặng lẽ rảo bước, lắc đầu từ chối một người bán rượu lậu lấm lét. Trên nền trời đã quang sau trận bão cát, nhiều tia sáng la – de quét ngang dọc, có lẽ là ánh sáng biểu diễn ở khu Kim Tự Tháp. Các công trình vĩ đại vẫn còn, không biết ngày xưa có ai phản đối Pharaon không?

Lời kết: Trong đoạn văn trên chỉ có tên người tôi đề tặng là thật. Thời gian trôi nhanh, chắc tôi không nhớ chính xác cảnh vật, nhưng thực ra câu chuyện này có thể diễn ra trên bất kỳ con sông nào: Hoàng Hà, Dương Tử, Ganga, Cửu Long, Hồng Hà, Đà Giang…

Ghi chú:

1. Bão cát mang bụi đến Cairo từ vùng xa mạc xung quanh, thường xảy ra trong tháng Năm.

2. Trang trí đặc trưng của người Arabe, gồm những đường cong lặp đi lặp lại.

3. Cộng đồng Thiên Chúa người Ai Cập, thực ra từ này có nghĩa là Ai Cập. Sau khi các vương triều Pharaon sụp đổ, vào thời La Mã, người Ai Cập theo đạo Thiên Chúa, rất lâu trước khi đạo Hồi ra đời, khu nghĩa trang xưa của Cairo được chiếm dụng bởi một cộng đồng Copt, thực sự là một thành phố, có nhiều vấn đề về vệ sinh.

4. Đập Aswuan miền Nam Ai Cập, được Liên Xô xây dựng, cung cấp một lượng điện năng lớn nhưng đồng thời cũng gây các tác hại môi trường đắt giá.

5. Tên Arabe của thành phố này là Rachid, nổi tiếng với một bia đá trên đó có một đoạn văn ghi bằng chữ tượng hình Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, nhờ vậy người ta giải mã được chữ tượng hình Ai Cập.

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 70

(Visited 150 times, 1 visits today)

Tags: , , , , , , , ,

Category: Sưu Tầm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *