Mùa An cư theo truyền thống Nguyên Thuỷ

| 02/07/2015 | 0 Comments

mua-an-cuAn cư (Vassùpagata) là truyền thống sinh hoạt tập trung tại một trú xứ nhất định trong ba tháng mùa mưa của các Tăng đoàn hay Ni đoàn Phật giáo. Truyền thống này bắt nguồn từ thời Đức Phật còn tại thế, tiếp theo cuộc an cư ngừng khất thực để tránh mưa lần đầu tiên của giáo đoàn Đức Phật tại rừng Trúc được vua Tần-bà-sa-la dâng cúng.

Ấn Độ là xứ có mùa mưa kéo dài suốt ba tháng trong khoảng từ tháng Sáu đến tháng Chín dương lịch. Vào mùa mưa, bầu trời vẫn vũ, nước từ trên trời đổ xuống như trút kết hợp với nước dâng lên từ các ao hồ sông suối làm cho hầu như mọi sinh hoạt đều ngưng đọng. Côn trùng và các loài bò sát trốn nước ngập bò lúc nhúc khắp mặt đất.

Không riêng gì giáo đoàn của Đức Phật mà tất cả giáo đoàn du phương khác ở Ấn Độ thời ấy cũng hạn chế đi lại trong mùa mưa. Nhân việc ngừng khất thực để tránh mùa mưa, Đức Phật đã ấn định lễ an cư để hàng đệ tử xuất gia của Ngài giữ trọn hạnh không giết hại, kết hợp với việc tập trung vào một chỗ để tu tập dưới sự kiểm soát của các bậc thượng thủ.

Hàng năm, trong thời gian an cư, hàng đệ tử xuất gia của Phật phải nhóm họp với nhau tại một chỗ, xác định cương giới cụ thể, sau đó cùng nhau ăn ở tịnh tu suốt ba tháng. Theo quy định, người xuất gia không kể tuổi đời mà chỉ kể tuổi an cư, còn gọi là tuổi hạ. Nghĩa là mỗi khi hoàn tất một mùa an cư mà không phạm lỗi gì thì người xuất gia được công nhận đã thêm được một tuổi đạo.

Việc xác định một vị xuất gia tham dự an cư có phạm lỗi hay không được thực hiện vào cuối thời an cư, trong một ngày gọi là ngày tự tứ, do toàn thể những vị xuất gia có tham dự an cư tại một trú xứ nào đó quyết định, theo một hình thức kiểm điểm tập thể dựa trên sự phê bình và tự phê bình. Người hoàn tất sự an cư mà không phạm lỗi được tham dự lễ thọ y, nghĩa là được nhận thêm đồ dùng cá nhân mới mà quan trọng nhất là bộ tăng phục mới.

Phật giáo Việt Nam theo truyền thống Đại thừa, hàng năm mùa an cư bắt đầu ngay sau ngày Phật đản, rằm tháng Tư âm lịch, và chấm dứt vào ngày rằm tháng Bảy âm lịch là ngày mà với người Việt Nam còn là lễ Vu-lan bồn, một dịp để người Phật tử Việt Nam thể hiện lòng hiếu thảo đối với cha mẹ. Năm 2009, do âm lịch Việt Nam có nhuận 2 tháng Năm, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ấn định mùa an cư bắt đầu vào ngày rằm tháng Năm âm lịch.

Với các quốc gia theo truyền thống Nguyên thủy như Thái Lan, Myanmar và Kampuchea, việc tiến hành mùa an cư cũng có những nét khác.

Mùa an cư ở các xứ theo Phật giáo Nguyên thủy bắt đầu vào ngày đầu tiên trong kỳ trăng khuyết của tháng thứ tám (tháng Asalaha) theo lịch Ấn Độ. Trước đó một ngày, Phật tử địa phương tổ chức lễ Asalaha Puja (lễ cúng dường trong tháng Asalaha), được goi là kỷ niệm ngày Đức Phật giảng pháp lần đầu tiên, gọi là ngày Chuyển Pháp Luân. Truyền thống Nguyên thủy cho rằng chính vào ngày Chuyển Pháp Luân, Tam bảo gồm Phật, Pháp và Tăng đã thành tựu trọn vẹn.

Cũng theo truyền thống và dựa trên cách tính của ngài Huyền Trang, ngày Chuyển Pháp Luân nhằm ngày rằm tháng Năm âm lịch hàng năm. Do vậy, mùa an cư ở các quốc gia theo Phật giáo Nguyên thủy thường bắt đầu vào ngày 16 tháng Năm âm lịch. Năm 2009, ngày Chuyển Pháp Luân của Phật giáo Nguyên thủy được ấn định vào ngày 7 tháng 7 năm 2009, nhằm ngày rằm tháng Năm nhuận theo âm lịch Việt Nam. Cũng ngay sau ngày đó, sẽ bắt đầu mùa an cư theo truyền thống Nguyên thủy.

Ngày bắt đầu mùa an cư ở các quốc gia theo Phật giáo Nguyên thủy là cả một ngày đại lễ. Phật tử đi hàng đoàn đến những ngôi chùa có tổ chức an cư để dâng cúng phẩm vật giúp các vị Tăng có thể an tâm tịnh tu trong suốt ba tháng. Một truyền thống đặc biệt ở Thái Lan và Miến Điện là việc dâng đèn nền hay còn gọi là lễ dâng lạp chúc. Tuy gọi là lễ dâng lạp chúc nhưng Phật tử địa phương lụ lượt mang đến chùa không chỉ đèn nến mà còn có nhiều loại vật dụng thường ngày khác cũng như thực phẩm dự trữ. Có những địa phương, Phật tử tập họp nhau lại tổ chức biểu diễn văn nghệ mừng lễ dâng lạp chúc suốt cả một ngày trước, ngày sau mới tiến hành việc cúng dường.

Tại Thái Lan, việc tham dự mùa an cư là một nhiệm vụ trọng đại và có tính cách bắt buộc đối với mọi tu sĩ, một phần vì không mấy người Thái nguyện sống đời sống tu hành suốt đời mà địa vị tu sĩ thường chỉ được coi như một hình thức đào tạo hay giáo dục về mặt tâm thức trong mỗi giai đoạn. Truyền thống an cư mang lại một nhiệm vụ trọng đại, nhờ vậy mà người mới thọ giới có thể tiếp nhận một sự giáo huấn tối đa về mặt tâm thức trong mùa an cư. Tu sĩ tới trú xứ qua đêm trong mùa an cư là điều bị trách mắng nặng nề.

Các giáo đoàn Nguyên thủy nhận thức rằng truyền thống an cư áp dụng trong thời hiện đại còn là một phương tiện cũng cố Tăng đoàn. Tăng sĩ thường sống cuộc sống rày đây mai đó, nay có dịp tăng trưởng mối quan hệ khi cùng sinh hoạt tại một trú xứ suốt ba tháng. Thời gian an cư cũng đem lại cho tập thể Tăng Ni một diễn đàn để trao đổi những kinh nghiệm tu tập. Các bậc thượng thủ trong chúng được coi như những bậc cha mẹ giúp trưởng dưỡng tình tương thân giữa các Tăng sĩ tham dự cuộc kết hạ. Mỗi người trong chúng đều có trách nhiệm cả về thân lẫn tâm của toàn chúng mà việc chăm sóc cho cả giáo đoàn chính là tâm thức của Tăng già.

Một kỳ an cư thường kết thúc bằng một ngày tương đương với ngày bố tát, các vị Tăng họp lại để đánh giá về nhau, mỗi người đều được phép trình bày suy nghĩ của mình về tất cả mọi người trong tinh thần lục hòa, bất kể địa vị cao cả đến thế nào của người tiếp nhận sự phê bình. Tuy nhiên, các giáo đoàn Nguyên thủy cũng nhận ra rằng, ngày nay, truyền thống tự tứ này chỉ còn lại hình thức. Tôn ti trật tự trong hệ thống giáo quyền ngày nay đã tước bỏ khả năng trìnhbày thẳng thắn của các vị Tăng Ni khi muốn nhận xét về các bậc trưởng thượng. Các vị trú trì và các bậc thượng thủ, nhất là những người có trọng trách trong Giáo hội, đương nhiên được miễn trừ trong mọi cuộc bố tát.

Tiếp theo buổi lễ tự tứ tại đó các nhận xét về từng vị xuất gia tham dự an cư đã được nêu lên, một buổi lễ đặc biệt được gọi là lễ dâng y hay lễ thọ y (lễ Kathina) được tiến hành. Kathina là tên gọi bộ tăng phục do Phật tử hiến cúng. Việc hiến cúng phải hoàn toàn do tâm nguyện của các Phật tử mà không hề có sự yêu cầu hay gợi ý nào từ phía Tăng đoàn có nhiệm vụ trao tăng phục cho những vị xuất gia nào cần đến hơn cả trong chúng. Nói khác đi, việc trao y cho tu sĩ thể hiện sự quan tâm của Tăng đoàn đối với tường người trong Tăng chúng.

Tuy truyền thống Nguyên thủy không có ngày lễ Vu-lan-bồn như truyền thống Đại thừa trong dịp chấm dứt mùa an cư, Phật tử theo truyền thống Nguyên thủy cũng có nghĩa vụ thể hiện sự kính trọng cha mẹ và người lớn tuổi trong suốt mùa an cư; đặc biệt là trong ngày bắt đầu và ngày chấm dứt cuộc kết hạ. Tại Myanmar, truyền thống còn yêu cầu sinh viên học sinh phải thể hiện sự vâng phục đối với những người làm công tác giảng dạy trong hệ thống học đường. Ngoài ra, tuy vấn đề hôn nhân ở Myanmar không liên quan gì đến tôn giáo và hôn lễ không được cử hành bởi tu sĩ Phật giáo, trong suốt ba tháng an cư, hầu như không Phật tử Myanmar nào nghĩ đến chuyện lấy vợ lấy chồng, một tụclệ khiến cho ngay khi chấm dứt mùa an cư, số lượng đám cưới tăng vọt bởi những đôi trai gái Phật tử đã quá sốt ruột muốn chính thức hóa đời sống hôn nhân của họ.

Một nét đặc biệt khác trong mùa an cư ở các quốc gia theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy là nhân dịp bắt đầu mùa an cư ngay sau lễ Chuyển Pháp Luân, hàng cư sĩ thi nhau phát nguyện thực hiện một vài hạnh nào đó, chẳng hạn bỏ thuốc lá, thôi uống rượu, dừng nói dối….những điều mà họ vẫn chưa giữ được trọn vẹn trong việc thực thi năm giới căn bản của người Phật tử tại gia.

Nhân mùa an cư năm nay, người Phật tử tại gia Việt Nam cũng nên nhắc nhở nhau chia sẻ tinh thần từ ái bắt nguồn từ giáo pháp từ bi của đấng Từ Phụ để từ đó có thể thúc đẩy hòa bình và an lạc trong thời đại quá nhiều nhiễu nhương này.

Mỹ An tổng hợp.

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 83

(Visited 107 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Mỹ An, Sưu Tầm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *