Lý Nam Đế (503-548)

| 16/10/2013 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 34

TỪ NHỮNG TÊN ĐƯỜNG |    Phước Cảnh

 Mồ côi cả cha lẫn mẹ từ khi vừa tròn 7tuổi, được Thiền sư Pháp Tổ ở chùa Linh Bảo mang về nuôi dạy thành tài, ông đã đứng lên dựng cờ khởi nghĩa, đánh đổ ách thống trị của nhà Lương, khai sinh ra nước Vạn Xuân độc lập. Ông là vị vua đầu tiên của nước ta đã khẳng khái xưng đế-Lý Nam Đế – để khẳng định lòng tự tôn dân tộc, đối trọng lại với chính quyền phong kiến phương Bắc; cho dựng chùa Khai Quốc (chùa Mở Nước)- tiền thân của chùa Trấn Quốc, tọa lạc trên đảo Cá Vàng (Kim Ngư) ở Hồ Tây, Hà Nội hiện nay – với ước nguyện mở ra một kỷ nguyên thái bình, thịnh trị lâu dài của đất Nam Việt…

Lý Nam Đế

Lý Nam Đế tên thật là Lý Bí, còn gọi là Lý Bôn, sinh ngày 12 tháng 9 năm Quý Mùi (503). Từ nhỏ , ông đã tỏ ra là một cậu bé thông minh khác thường, có nhiều hoài bão. Sau 10 năm được nuôi dạy ở trong chùa, Lý Bí trở thành một người học rộng hiểu sâu, văn võ kiêm toàn, được mọi người tôn làm thủ lĩnh của địa phương.

Ông từng ra làm quan với chính quyền đô hộ của nhà Lương, giữ chức Giám quân (kiểm soát quân đội) ở vùng Cửu Đức, Đức Châu (Đức Thọ, Hà Tỉnh), với một chủ ý là tìm cách thâm nhập để thám thính nội tình quân giặc, đợi ngày phất cờ khởi nghĩa. Khi biết thời cơ đã đến, ông bỏ quan trở về chiêu tập binh mã, kêu gọi nhân hào, sĩ phu khắp vùng đứng lên đánh đuổi ách thống trị của nhà Lương. Cảm phục tài năng, đức độ và khí chất dũng lược của người anh hùng Lý Bí, thân hào, sĩ phu khắp nơi đã nhất tề đứng dậy hưởng ứng, ngay cả tù trưởng ở Chu Diên (Hưng Yên) là Triệu Túc, cùng con là Triệu Quang Phục cùng dẫn quân binh đến gia nhập nghĩa quân, các tướng lĩnh nổi tiếng như Tịnh Thiều, Phạm Tu…cũng kéo về giúp sức.

Tháng Giêng năm Nhâm Tuất (542), Lý Bí phát lệnh tấn công địch. Trước sức mạnh như vũ bão của nghĩa quân Lý Bí, Thứ sử Giao Châu bấy giờ là Tiêu Tư quá khiếp sợ nên đã trốn chạy về nước. Nghĩa quân Lý Bí chiếm được hầu hết các quận huyện và thành Long Biên.

Đầu năm Quý Hợi (543), vua nhà Lương lại huy động binh mã sang chiếm lại Giao Châu. Lý Bí đã chủ động lãnh đạo nghĩa binh đón đánh địch ở bán đảo Hợp Phố, vùng cực Bắc Giao Châu. Và chỉ với một trận đánh thần tốc ấy, nghĩa quân Lý Bí đã quét sạch bóng quân xâm lược ra khỏi bờ cõi.

Tháng Hai năm Giáp Tý (544), Lý Bí lên ngôi vua, tự xưng là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, đặt kinh đô ở vùng cửa sông Tô Lịch, cho xây điện Vạn Thọ làm nơi triều đình nghị sự, cho dựng chùa Khai Quốc ở phường Hoa Yên để cầu quốc thái dân an, với mong ước mở ra một kỷ nguyên độc lập lâu dài cho muôn dân nước Việt.

Đầu năm Ất Sửu (545), nhà Lương một lần nữa dốc hết binh lực tiến đánh Vạn Xuân, với quyết tâm giành lại đất Giao Châu. Lý Nam Đế thống lĩnh binh mã chặn đánh địch ở vùng Lục Đầu Giang (Hải Dương). Nhưng trước thế giặc quá mạnh, ông bèn rút quân về trấn giữ thành ở cửa sông Tô Lịch. Thành bị phá vỡ, lão tướng Phạm Tu tử trận, Lý Nam Đế đành phải lui quân, ngược theo sông Hồng lên trấn giữ thành Gia Ninh (Việt Trì), thành Tân Xương (Phong Châu) thuộc tỉnh Phú Thọ; rồi sau đó, ông quyết định rút quân vào cố thủ ở động Khuất Lão (Tam Nông, Phú Thọ). Và tại đây, với sự hợp lực của các bộ tộc miền núi, Lý Nam Đế đã khôi phục lại lực lượng, tổ chức nhiều đợt phản công đánh trả quyết liệt, gây nhiều tổn thất cho quân giặc.

Giữa lúc thế trận còn giằng co như vậy thì Lý Nam Đế lâm trọng bệnh. Ông phó thác việc thống lĩnh binh mã cho Triệu Quang Phục để tiếp tục kháng chiến chống quân xâm lược nhà Lương. Hai năm sau, vào ngày 20 tháng 3năm Mậu Thìn (548), Lý Nam Đế băng hà tại động Khuất Lão, thọ 45 tuổi.

Tưởng nhớ Lý Nam Đế, vị anh hùng dân tộc, người đã khai sinh ra nền độc lập tự chủ đầu tiên của nước Việt, nhân dân cả nước đã lập đền thờ ông, chỉ riêng ở miền Bắc đã có hơn 200 ngôi đền được lập nên để thờ ông cùng các tướng lĩnh. Và hiện nay, hầu như khắp các tỉnh thành nước ta, ở đâu cũng có những con đường , những ngôi trường được mang tên ông.

TỪ NHỮNG TÊN ĐƯỜNG |    Phước Cảnh

(Visited 199 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Nhân Vật, Phước Cảnh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *