Tô Hiến Thành

| 01/08/2012 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo 11      |   PHƯỚC CẢNH |

To Hien ThanhTô Hiến Thành đã hội tụ được hai phẩm chất cơ bản của người làm chính trị , đó là trí và đức . Và sâu xa hơn nữa , như lời Thiền sư Trí Nhàn căn dặn , ông đã “bỏ xa tham dục ngoài vạn dặm” , đã chế ngự được những dục vọng cá nhân luôn rình rập ngay trong lòng mình , mà trước hết là dục vọng về tiền tài và địa vị .  Chính vì thế , ông luôn sáng suốt trong mọi quyết sách , tự chủ trong mọi hành vi hành xử và không bị bất kỳ một thế lực đen tồi nào mua chuộc , chi phối .

Đi khắp mọi miền đất nước , ở đâu ta cũng bắt gặp những con đường khá trang trọng được mang tên một vị đại thần rất mực thanh liêm , suốt đời vì nước vì dân , và được coi là một thạch trụ  uy nghi của các vương triều cuối thời nhà Lý : Thái úy phụ chính Tô Hiến Thành ( ? – 1179) .

Tô Hiến Thành là một người kiêm thông văn võ , trí đức vẹn toàn , có người cậu ruột là Thiền sư Trí Bảo ( thế hệ thứ 10 , dòng thiền Vô Ngôn Thông ) , một người thầy là Thiền sư Trí Nhàn ( thế hệ thứ 16 , dòng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi ) . Đạo phong cao nhã và tư tưởng mẫn tiệp của hai vị thiền sư khả kính ấy đã ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách chính trị của ông .

Dưới vương triều Lý Anh Tông ( 1138-1175 ) , Tô Hiến Thành giữ chức Thái phó , thống lĩnh binh mã , bên trong giúp vua dẹp yên vụ Thân Lợi dấy binh làm phản , bên ngoài đẩy lùi được giặc Chiêm Thành đang rục rịch xâm chiếm biên giới phía Nam . Vào niên hiệu Thiên Cảm Chí Bảo thứ 2 ( 1175) , Lý Anh Tông băng hà , Thái tử Long Cán lên ngôi , lấy hiệu là Cao Tông ( 1176-1210) , Tô Hiến Thành lại vâng mệnh ủy thác của tiên đế hết lòng phò ấu chúa . Và kể từ đó , ông luôn phải đối mặt với các thế lực quan tham mọt nước hại dân ở trong triều , nhất là việc Chiêu Linh Hoàng thái hậu ra sức kích động triều thần , tìm mọi cách mua chuộc ôngđể phề truất Long Cán , đưa con ruột của mình là Long Xưởng lên thay .

Trong mấy mươi năm làm chính trị của mình , Tô Hiên Thành luôn dùng nghĩa thầy trò để tham vấn Thiền sư Trí Nhàn về kế hoạch trị nước . Trước lúc thị tịch , Trí Nhàn đã trao lại cho ông bài kệ rằng :

“Đã mang trí lớn ở  trong lòng

Nghe lời vi diệu ý theo cùng

Tham dục bỏ xa ngoài vạn dặm

Diệu lý cao siêu thảy bao dung”

( Ký hoài xuất tố dưỡng hung trung

Văn thuyết vi ngôn ý duyệt tùng

Tham dục truất trừ thiên lý ngoại

Hy di chi lý nhật bao dung )

Và bài kệ đó đã trở thành một chiếc cẩm nang vô giá mà Tô Hiến Thành đã mang theo cho đến tận cuối đời .

Ngày Tô Hiến Thành nằm trên giường bệnh , mặc dù luôn được quan Tham tri chính sự Vũ Tán Đường đêm ngày túc trực chăm óc , nhưng khi tiến cử người thay thế mình , ông lại chỉ định quan Giám nghị đại phu Trần Trung Tá chứ không phải là Vũ Tán Đường .

Thật không quá lời khi Đại Việt sử toàn thư cũng như các bộ chính sử nước ta đều ca ngợi ông là một nhân cách chính trị mẫu mực . Ở Tô Hiến Thành , đã hội tụ được hai phẩm chất cơ bản của người làm chính trị , đó là trí và đức .Và sâu xa hơn nữa , như lời Thiền sư Trí Nhàn căn dặn ông đã “bỏ xa tham dục ngoài vạn dặm”, đã chế ngự được những dục vọng cá nhân luôn rình rập ngay trong lòng mình , mà trước hết là dục vọng về tiền tài và địa vị . Chính vì thế , ông luôn sáng suốt trong mọi quyết sách , tự chủ trong mọi hành xử và không bị bất kỳ một thế lực nào đen tối mua chuộc , chi phối .

Tô Hiến Thành mất vào một ngày cuối mùa Hạ năm Kỷ Hợi , nhằm niên hiệu Trinh Phù thứ 4 ( 1179 ) , vua Lý Cao Tông đã cho bãi triều 7 ngày , ăn chay 3 ngày để tỏ lòng tôn quý đối với ông .

Giờ đây , mỗi ngày đi qua những con đường được mang tên ông , chắc hẳn trong mỗi chúng ta đều có chung ý nghĩ rằng , cuộc đời và nhân cách của Tô HIến Thành thật đáng để cho hậu thế hôm nay suy ngẫm !

(Visited 75 times, 1 visits today)

Tags:

Category: Nhân Vật, Phước Cảnh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *