Chuyện về tượng đài

| 02/09/2013 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 39 Vu Lan | NGUYÊN HỒNG

chuyen-ve-tuong-dai

 Đạo Phật nói nghĩa của vô thường là sinh diệt. Có sinh tức có diệt, có diệt tức có sinh. Sinh diệt nối nhau tạo thành cái ta gọi là sự sống. Cho nên bảo rằng chết là con người chết từ lúc mới sinh. Chiếc áo rách từ lúc mới khởi công may cắt. Khi tôi gọi tên anh, chính khi ấy anh không còn là người tôi muốn gọi nữa rồi. Chẳng thế mà người phương Tây có câu: “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”. Xuân Diệu có câu thơ: Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua; Khổng Tử đứng bên bờ sông Hoàng  cũng đã thảng thốt kêu: Thệ giả như tư phù, bất xả trú dạ! (Trôi chảy mãi thế này ư? Ngày đêm không nghỉ!).

Những tư tưởng trên đây tự nó không mang tính yến thế. Nếu sinh là diệt, thì diệt là sinh . Và vũ trụ xoay vần, cuộc sống con người cứ tiến đến phía trước. Thành phố Hiroshima sau bom nguyên tử đã trở nên hiện đại gấp bội. Thành phố Kobe sau trận động đất lớn, nay đang xây dựng một trung tâm Phật giáo thế giới lớn nhất trên thế giới. Vậy nên ý niệm vô thường không xúi con người đừng làm gì cả, chính đạo lý ấy khiến ta phải làm, bởi cái gì đó, không phải có mãi mà rồi  sẽ không, để rồi từ cái không sẽ có một cái mới khác. Nhưng tâm lý con người biết thế vẫn cứ muốn lưu giữ những gì có ý nghĩa, cho dù: “Trăm năm bia đá thì mòn”. Điều đó có thể chấp nhận như một đối tượng ảo để nhờ ta đó làm được cái gì bằng nó hoặc hơn nó. Tượng đài vì vậy đã hiện diện khắp nơi.

Nói đến tượng đài, thú vị nhất phải nói đến tượng đài của người Nhật Bản. Xin kể một vài tượng đài: Cửa phia Tây ga tàu điện Shibuya ở Tokyo có tượng đài một con chó đúc bằng đồng đỏ. Nó là trung khuyển Hachiko. Chuyện kể có một giáo sư đại học nuôi một con chó đặt tên Hachiko. Mỗi ngày nó theo ông ra ga. Khi ông lên tàu đi đến trường đại học, nó trở về nhà, chiều đúng giờ nó ra ga đón chủ, rồi cả hai thả bộ về nhà. Cuộc sống thân thiện kéo dài khá lâu, rồi giáo sư già chết. Không biết chủ mình đã chết, Hachiko cứ ngày ngày ra ga đón chủ. Chờ mãi không thấy, nó không về nhà nữa, cứ nằm chờ chủ cho đến khi đói lạnh mà chết. Người quanh vùng biết chuyện, cảm thương con chó biết nghĩa nên quyên góp  đúc một tượng đồng  dựng ở đó. Đến nay, ở đây là nơi hò hẹn đợi chờ cho những ai muốn tìm nhau ở Tokyo.

Lại một tượng đài có liên quan đến động vật nữa của người Nhật. Townsend Harris, viên công sứ Hoa Kỳ đầu tiên đến Nhật Bản, trú đóng tại Shimoda ở bán đảo Isu. Thời ấy phần nhiều người Nhật Bản ăn rau quả và hải sản, hầu như không ăn thịt. Vì vậy lâu quá Townsend thèm thịt bò. Ông sai ngừi tìm cho ông một con bò. Rồi một con bò con đã được đem đến cho ông, cột ở gốc một cây chanh. Sau đó, người ta nghe con bò đã bị giết thịt để thỏa mãn bao tử của  vị công sứ Hoa Kỳ. Không biết tự lúc nào, gần cây chanh ấy, một  trụ bia đá đã được dựng lên với ý cầu nguyện cho sự an bình của một con vật bị hy sinh để thảo mãn thèm muốn của một con người.

Chuyện tượng đài nhiều lắm, với nhiều hàm ý khác nhau, hoài niệm tiếc thương có, ghi nhận công ơn có, răn đe có, ngăn cản cũng có. Hôm nay nhân dịp mùa Vu lan báo hiếu của Phật giáo, tôi muốn kể chuyện một tượng đài ở Nigata, Nhật Bản, nơi vừa xảy ra trận động đất ngày 16-7-2007, với độ chấn động  6 khiến một vạn bốn ngàn tòa nhà sập đổ, hơn 3 ngàn người phải di tàn lánh nạn. Nơi đây ở bãi biển Nigata có một đài tưởng niệm bằng đá, câu chuyện như sau:

Ngày 29-12-1920, bà Ogawa Hana như thường lệ, đi đến làng bên đón đứa con trai tên Tsutomu, một học sinh tiểu học, về nhà. Chợt bão tuyết xảy đến và hai mẹ con đã không về nhà trong đên hôm ấy. Một đội cứu hộ đã được phái đi tìm và người ta trông thấy hai mẹ con chết bên vệ đường. Người mẹ ôm con trong tay, thân thể bà lỏa lồ vì bà đã lột hết y phục của mình để quấn bọc đứa con. Nhờ đó mà đứa con còn sống, còn bà thì toàn thân thành một cây băng tuyết. Dân làng đã dựng nơi đó một bia đá  tôn vinh tình mẹ và cầu nguyện cho bà siêu thoát.

Sau khi bia đã được dân làng dựng, Tsutomu ngày ngày đi học  không quên ra đó thăm nơi mẹ  đã chết và cầu nguyện cho mẹ. cho đến ngày nọ, trời đổ tuyết rất nhiều. Cậu Tsutomu  ôm lấy bia đá với tất cả y phục của mình và cậu đã đóng băng chết  trên bia đá của mẹ.

Năm xưa, tôi xúc động khi nghe tượng Phật lớn lộ thiên ở Afghanistan đã bị con người bắn pháo cho đổ sập. Năm xưa tôi thở phào nhẹ nhỏm khi nghe tượng đải Lenine đã không bị con người phá hoại sau biến cố chính trị ở Liên Xô. Năm nay khi nghe tin động đất lớn ở Niigata, tôi cầu cho tượng đài ở đó không bị thiên nhiên tàn phá, để tình mẹ thương con, và tình con thương mẹ mãi còn với con người. Mùa Vu lan năm nay, tôi kể chuyện tượng đài này cho những người làm mẹ, làm con và cho chính tôi nghe…

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 39 Vu Lan | NGUYÊN HỒNG

(Visited 88 times, 1 visits today)

Tags: , , ,

Category: Nguyên Hồng, Tản mạn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com