Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 19         |     ĐÁP  SỐ  CUỘC ĐỜI   |  Thảo Vy"/>

Đáp số cuộc đời (phần 2)

| 25/08/2012 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 19         |     ĐÁP  SỐ  CUỘC ĐỜI   |  Thảo Vy

(Tiếp theo VHPG số 18 và hết)

Đáp số cuộc đời Rất ít người có “vận may” được làm một công việc yêu thích ngay từ đầu. Khi bước vào cuộc sống, đa số đều phải làm việc không như ý muốn. Thực tế là vậy. Cho nên để yêu thích công việc, người ta chỉ còn mỗi cách là tự bản thân mình phải cố gắng, phải nỗ lực. Và việc nỗ lực để “thấy thích” là điều quan trọng đầu tiên để chúng ta có thể kiên trì theo đuổi công việc trong một thời gian dài.

Khắp cả cuốn sách, ông luôn luôn nhắc tới yếu tố này vì, dưới sự dẫn đạo của “cách tư duy”, yếu tố này do bản thân mọi người quyết định được. Ông viết: “Bản thân năng lực đã không bằng người thì bù lại lòng nhiệt tình phải hơn người. Cứ có lòng nhiệt tình và ham muốn làm việc để không thua kém ai thì dù đầu óc có bình thường thì chắc chắn sẽ hơn khối người đầu óc thông minh nhưng lười biếng”. Trong phần nói về sáu phép sửa mình (lục độ) , ông viết: “Phép tinh tiến dạy cho con người phải nỗ lực hàng ngày và chịu khó hàng ngày. Đối với các bạn trẻ thì tôi nghĩ  tinh tiến tức là nỗ lực làm việc và học tập”. Ông tổng kết: “Hiện nay trong công ty Kyocera có rất nhiều người giỏi từng tốt nghiệp các trường đại học hàng đầu đang làm việc. Nhưng đồng thời, trong số các cán bộ giữ vị trí trọng trách  cũng có không ít người mới tốt nghiệp phổ thông. Những người này đều rất con người. Họ đứng trên tuyến đầu,.xả thân trong công việc, dẫn dắt công ty đi lên. Có thể nói: kiên trì biến người bình thường thành người phi thường”.

Lòng nhiệt tình mà Inamori Kazuo nói tới chính là sự không phóng dật. Nó thể hiện trước hết ở sự cẩn thận trong công việc. Ông cho rằng người cẩn thận, biết lắng nghe ý kiến của người đi trước, của cấp trên, biết sửa chữa khuyết điểm của mình là người có dũng khí, có tinh thần tranh đấu. Ông kể chuyện về Oba, nhà thám hiểm Nam cực. Câu chuyện được kể lại: “Tôi có hỏi ông: Chắc ông phải mạo hiểm lắm trong suốt chuyến đi băng qua Bắc cực và Nam cực. Ông thật sự là người có dũng khí và lòng quả cảm”. Tức thì ông Oba đáp ngay: “Ông nhầm rồi. Tôi không có được dũng khí như ông nói đâu. Thực sự tôi là kẻ nhút nhát”… Nghe chuyện ông kể, tôi nghĩ trong thám hiểm, trong kinh doanh và trong nghiên cứu cũng như nhau. Người đi được đến cùng chặng đường là người thận trọng, thận trọng đến mức nhút nhát, và là người chuẩn bị đầy đủ, tỉ mỉ nhất trước khi bắt tay vào bất cứ việc gì”.

Ông kể lại một kinh nghiệm về sự cẩn thận. Lúc đầu khi đi làm, ông kể: “quanh đi quẩn lại tôi cứ phải làm đi làm lại một công việc buồn chán, như dùng cái chày bằng đá để trộn hỗn hợp hay quay cối xay nghiền nguyên liệu. Người ta bỏ vào cối những viên bi sắt to nặng. Khi quay cối, những viên bi sắt ấy va vào nhau lọc cọc và nghiền vụn nguyên liệu trong cối “. Một ngày nọ, ông nhìn thấy một đồng nghiệp lớn tuổi “suốt ngày dùng  chổi lông cọ rửa kỹ lưởng cối nghiền…Những viên bi sắt thường bị sứt mẻ nhiều chỗ. Bột nguyên liệu của mẻ nghiền trước thường bám chặt vào những chỗ sứt đó, phải cọ cho thật sạch. Ông ấy cẩn thận lấy một thanh sắt mỏng dẹt, nhọn đầu, cậy từng tí, từng tí một rồi lấy chổi lông quét cho đến khi sạch hẳn mới thôi”. Khi đó Inamori dè bỉu: “Tốt nghiệp đại học, lại có tuổi rồi mà phải làm cái việc cọ rữa vớ vẩn như thế, không thấy chán sao…”Thế nhưng, khi kiểm tra các kết quả thí nghiệm, thì chỉ riêng Inamori là ít khi thành công. Ông rất thất vọng và không hiểu vì sao. Bất chợt, hình ảnh cặm cụi của bậc đàn anh xuất hiện: “Thì ra chính cái việc rửa cái cối nghiền quấy quá cho xong đã làm cho thí nghiệm của tôi bị sai lệch . Những vụn nguyên liệu từ lần thí nghiệm trước vẫn còn bám vào trong cối làm tính chất của gốm thay đổi hẳn. Té ra là vậy. Ngay cả những công việc tưởng như tầm thường như cọ rửa dụng cụ thí nghiệm cũng hết sức quan trọng, và phải được thực hiện chu đáo…Bình thường người đồng nghiệp lớn tuổi ấy rất ít lời, lúc nào cũng chỉ lẳng lặng chùi rửa, kỳ cọ và lau dụng cụ. Hình ảnh khiêm nhường ấy làm tôi sáng mắt ra nhiều”.

Một trong những việc để khắc phục nhược điểm của bản thân là phải học lại căn bản từ đầu. Ông cho rằng con người ta có hai loại, giống như lúa ngắn ngày và lúa dài ngày. Có người phát triển sớm, có người phát triển muộn. Những người thuộc loại “lúa dài ngày” thường không đạt kết quả tốt lúc đầu và thường hổng kiến thức cơ bản. Đối với những người này, nếu quyết tâm học lại căn bản thì vẫn cải thiện được tình hình. Ông kể: “Tôi vốn là đứa không hứng thú học hành ngay từ những năm tiểu học. Bài tập về nhà tôi chẳng buồn ngó tới chứ đừng nói gì tới ôn tập hoặc chuẩn bị bài trước giờ lên lớp”. Tuy nhiên, khi hiểu rõ mình không thích môn Toán vì hổng kiến thức từ những năm cấp một, ông tuy đã học cấp hai rồi nhưng vẫn học lại môn Toàn từ lớp 3. Sau đó: “Trên thực tế, từ môn học bị tôi ghét nhất, môn Toán trở thành môn sở trường của tôi, là cơ sở để tôi theo học đại học khoa tự nhiên. Về sau, nó còn liên quan tới cả việc lập ra công ty Kyocera-chuyên tạo ra kỹ thuật cao”. Ông tâm sự: “Trong số các bạn, có lẽ cũng có nhiều người chán nản vì cho rằng có cố cũng không khá được. Tôi nghĩ hơi khác. Các bạn thử xem lại mình xem: có bị hổng kiến thức không? …Khi đã biết rõ, thay vì dằn vặt trăn trỡ, các bạn hãy học lại kiến thức cơ bản xem sao. Cũng có bạn sẽ cho rằng còn thời gian đâu để học lại nữa. Nhưng chính những nỗ lực âm thầm đó sẽ ra hoa kết quả sau này…Cho dù phải đi đường vòng, tôi vẫn muốn khuyên các bạn hãy trở về vạch xuất phát và làm lại từ đầu”.

Lòng nhiệt tình còn thể hiện ở yếu tố nỗ lực. Ông kể: “Chuyện xảy ra vào một ngày nọ. Lúc đó khoảng 2 giờ sáng…Bất chợt tôi thấy một nhân viên kỹ thuật đứng khóc trước là nung điện…Tôi hỏi: “Thế trước lúc nung, cậu đã “cầu Trời khấn Phật phù hộ chưa?”. Cầu Trời khấn Phật độ trì theo ông nghĩa là chỉ còn cách cố nữa, cố đến cùng mà thôi. “Thế rồi sau một hồi lẩm bẩm lời khuyên của tôi: “Cầu Trời khấn Phật chưa, cầu Trời khấn Phật chưa”, anh ta gật đầu và đáp: “Tôi hiểu, thưa Giám đốc. Tôi sẽ làm lại lần nữa”. Và anh ta làm lại từ đầu. Lặp đi lặp lại suốt quá trình như vậy, cuối cùng chúng tôi đã khắc phục được vấn đề nan giải”. Ông đề cao ý thức nỗ lực. “Trong học tập, trong công việc nhiều khi nỗ lực rồi mà vẫn không thành công. Những lúc đó, nếu chúng ta thử tiếp tục cố gắng, cố gắng đến mức tối đa mà vẫn không thành thì sau đó có bỏ cuộc mới không ân hận”.

Lòng nhiệt tình cần phải được nuôi dưỡng. Để có thể theo đuổi và duy trì được nhiệt tình làm việc trong một thời gian dài thì theo Inamori cần phải có một số “bí quyết”.

Bí quyết đầu tiên, theo ông, là tạo sự yêu thích công việc. Ông xác định rõ khi bắt đầu chuyển sang  trạng thái tích cực: “Bỏ đi hay ở lại công ty thì cũng đều thế cả. Nếu ở chỗ nào mình cũng kêu ca, than thân trách phận chẳng đâu vào đâu thì cuộc đời mình chẳng bao giờ tốt đẹp lên được. Ông viết: “Tôi nghĩ rằng đời người mấy ai có “vận may”được làm một công việc yêu thích ngay từ đầu. Khi bước vào đời, đa số đều phải làm việc không như ý muốn. Thực tế là vậy, Cho nên để yêu thích công việc, người ta chỉ còn mỗi cách là tự bản thân mình phải cố gắng, phải nỗ lực. Và việc nỗ lực để “thấy thích” là điều quan trọng đầu tiên để bạn có thể kiên trì theo đuổi công việc trong một thời gian dài”.

Bí quyết thứ hai ông đề cập là liên tục suy nghĩ và sáng tạo không ngừng: ngày mai phải tốt hơn hôm nay và ngày kia phải tốt hơn ngày mai. Phải để tâm sao cho công việc mỗi ngày một tiến lên dù một chút nhỏ nhoi. Câu hỏi đặt ra là: “còn có cách nào tốt hơn nữa không?”.

“Không ngừng suy nghĩ và sáng tạo mỗi ngày” là bí quyết thứ hai. Inamori đưa ra một khẩu hiệu: “Cố gắng hết mình cho ngày hôm nay”. Đây chính là tinh thần Phật giáo: “quá khứ đã qua, tương lai chưa tới, hiện tại đừng vọng tưởng”. Công ty Kyocera của ông chưa bao giờ có một kế hoạch dài hạn. Ông giải thích: “Dù có lập ra một kế hoạch to tát vĩ đại nhưng nếu không thực hiện đúng như kế hoạch thì người ta dễ rơi vào tâm trạng mệt mỏi, chán chường. Đôi khi còn khiến họ buông xuôi đầu hàng. Nguy cơ đó khiến cho suy nghĩ trở nên tiêu cực. Vì thế, bao giờ tôi cũng chỉ lập kế hoạch rõ ràng cho một ngày và cố gắng hết mình đạt được mục tiêu đề ra trong ngày ấy”. Cố gắng hết mình cho ngày hôm nay thì sẽ thấy ngày mai. Cố gắng hết mình cho tháng này thì sẽ thấy tháng sau. Cố gắng hết mình cho năm nay thì sẽ thấy năm sau. Ông viết: “Tôi tuân theo và thực hành tâm niệm này 40 năm trời, và chưa khi nào thấy chán nản trong công việc”.

Bí quyết thứ ba là phải có tinh thần lạc quan vui vẻ. Để có thể thấy yêu thích công việc cần phải khuếch đại niềm vui khi thu được một thành công nhỏ trong công việc. Ông kể: “Tôi vẫn thường khoái ra mặt khi được sếp khen ngợi…Cứ mỗi lần có kết quả thí nghiệm đúng như dự tính là tôi vui mừng tột độ. Những lúc như thế tôi luôn nhảy cẩng lên và reo hò thật to”.  Một phụ tá của ông phản ứng về việc đó: “Cứ hơi một tí là anh lại nhảy cẩng lên. Đời một thằng đàn ông không có nhiều niềm vui đến mức phải nhảy lên như thế đâu. Mới có một chút kết quả thí nghiệm là anh lại sướng như phát rồ ấy. Xin lỗi, tôi không nghĩ loại người như anh lại là sếp của tôi”. Ông trả lời: “Cứ nhìn sự việc bằng con mắt lạnh lùng như cậu thì cuộc đời này tối tăm lắm. Niềm vui sướng mỗi khi thu được kết quả tốt đưa lại cho tôi luồng sinh khí mới, đem lại cho tôi niềm tin trong cuộc sống. Cậu cứ nghĩ xem, nếu không có những niềm vui như thế thì làm sao có thể ậm thầm nỗ lực và kiên trì làm cái công việc chán ngắt như cái việc nghiên cứu gốm này? Nếu không có niềm vui đó thì thử hỏi liệu có ai chịu dấn thân vào nghiên cứu khi tiền lương thì thấp, tiền thưởng cũng không có ở công ty éo uột này?”.

Bí quyết thứ tư là phải thích nơi mình làm việc. Ông viết: “Lúc mới bước vào đời, công ty đầu tiên tôi đến làm việc là một công ty thua lỗ, nên muốn thích cũng không thể thích nỗi. Tôi phải tự trấn an mình bằng cách cố gắng không để tâm lý chán ghét công ty vương vấn trong đầu. Và khi gạt bỏ được tâm lý đó cũng là bước khởi đầu để tôi thích công việc về sau”. Ông nói thêm: “Khi không được vào học hay làm việc ở một nơi mình mong muốn…thì con người ta hay nảy sinh tâm lý đứng núi này trông núi nọ. Thấy chỗ khác cái gì cũng tốt, chỗ mình cái gì cũng dở. Nhưng điều quan trọng là phải nhanh chóng gạt bỏ hay thoát khỏi não trạng: “tôi không sao thích nỗi công việc chán ngắt này,tôi không thể thích nỗi chỗ làm này, tôi không thích học trường này”. Thoát được não trạng đó thì cuộc đời ta mới có thể thay đổi to lớn”.

Gần đây, trên các phương tiện truyền thông  đại chúng, chúng ta thường thấy những lời kêu gọi giới trẻ Việt Nam cần phải có những khát vọng vĩ đại, những hoài bảo to lớn. Tuy nhiên, những điều vĩ đại lại bắt đầu bằng những việc bình thường. Inamori nhắn nhủ thế hệ trẻ: “Trước hết, các bạn nên biết rằng điều vĩ đại chỉ sinh ra từ những nỗ lực âm thầm từng bước…Không có chiếc thang máy tiện lợi nào dàng riêng cho cuộc đời mình cả. Chỉ có thể đi lên bằng đôi chân của chính mình và bằng sức lực của chính mình. Đừng ảo tưởng sẽ có con đường đi tắt, đừng ảo tưởng sẽ có thủ đoạn chớp cơ hội để biến ước mơ thành hiện thực. Phương pháp tốt nhất thực hiện giấc mơ là tiến từng bước, từng bước chắc chắn như con ốc sên trên con đường thực hiện. Chính những thành quả nhỏ nhoi sinh ra nhờ nỗ lực âm thầm mỗi ngày sẽ kéo theo những thành quả và nỗ lực mới, rồi đến một ngày bạn chợt nhận thấy nó chất cao như ngọn núi sừng sững không thể ngờ tới”. Đó là một phương pháp xác thực để biến giấc mơ thành hiện thực. ■

Thảo Vy

Đáp số cuộc đời (phần 1)

(Visited 83 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Cuộc sống, Dịch Thuật, Tản mạn, Thảo Vy

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *