Suy nghĩ về một tấm gương

| 29/11/2014 | 0 Comments

NGUYỄN VĂN NHẬT | Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 69Suy-nghi-ve-mot-tam-guong

Trong các vấn đề làm nhức nhối lòng người hiện nay, chúng ta chưa cần đến tiên liệu, mà chỉ cần hễ thấy có vấn đề là xử lý ngay, cũng đã tốt lắm rồi. Chúng ta biết rằng, có thể trong cuộc đời cũng có những người cần có những tấm gương của người khác để noi theo. Nhưng tốt hơn, chúng ta không nên tạo ra những tấm gương quá bi thảm như tấm gương năm năm liền cõng bạn đi học mà báo chí đã nêu vừa qua…

Thời tôi còn học tiểu học ở nhà quê, có một mùa hè bọn trẻ con chúng tôi hàng ngày đều tụ họp chơi đáo lỗ ở sân đình mà đứa thua phải cõng đứa thắng chạy một quãng đường dài chắc chưa tới năm chục thước từ một gốc cổ thụ bên ngoài bờ tường sân đình đến ngay trước cổng một ngôi chùa kế bên. Ban đầu, chúng tôi chỉ gồm bốn đứa chia thành hai cặp; sau khi thảy đáo lỗ để phân định thắng thua xong thì đứa thua phải cõng đứa thắng chạy một lượt, rồi trở về sân đáo lỗ thảy đáo tiếp. Vào lúc trò đáo lỗ mà chúng tôi bày ra thu hút được khoảng gần hai chục đứa trẻ trạc tuổi nhau thì đã có đứa bày thêm trò chạy đua trong lúc đứa thua cõng đứa thắng. Thế là có cuộc chạy đua của bầy “ngựa – người”, vậy mà cả đám đều háo hức tham gia, ngay cả khi thua phải cõng đứa khác mà kẻ thua cũng cố chạy nhanh để được tuyên dương về đích trước.

Là một đứa trẻ hiếu động, lại tự hào vì đã vẽ được trò chơi thu hút nhiều bạn bè tham gia, ngày nào tôi cũng có mặt trên sân đáo lỗ. Rất tiếc là tôi rất vụng về trong mọi động tác tay chân nên tuy là kẻ bày trò, tôi lại là đứa thường xuyên được “vinh dự” làm ngựa, cõng đứa khác. Mỗi lần cõng một đứa chạy được một lượt, tôi đều cảm thấy mệt bở hơi tai, nhưng vì tính hiếu thắng, tôi chẳng bao giờ chịu bỏ cuộc, và cũng không chơi trò ăn gian. Tất nhiên, tất cả những buổi tham gia sân đáo lỗ của tôi, mẹ tôi đều không biết. Cho đến một hôm.

Buổi trưa hôm ấy sân đáo lỗ tập trung gần ba chục đứa trẻ. Sau khi đến sân, chúng tôi bắt cặp. Việc bắt cặp là để đứa thua luôn luôn đủ khả năng cõng đứa thắng, nghĩa là một cặp phải gồm hai thành viên có sức vóc ngang nhau. Từng cặp một lần lượt thảy đáo. Cũng có những đứa không tham gia trò chơi được phân công làm trọng tài và là cổ động viên. Khi các lượt thảy đáo đã kết thúc, trên sân có gần một chục con “ngựa – người” mang trên lưng kẻ thắng bắt đầu cuộc đua. Thằng bạn làm trọng tài cũng thủ sẵn một chiếc “tu huýt” thổi lên làm hiệu lệnh cho cuộc đua. Ngay khi tiếng còi vang lên, gần chục con ngựa người ấy chồm lên tiến bước. Con đường đất nện vốn hẹp và chỉ đủ để bốn năm người đi đồng hành lại phải chịu đựng gần một chục đứa trẻ hung hăng vượt lên trước trong khi trên lưng lại phải cõng một đứa khác cho nên khi đến gần đích thì cả bọn chúng tôi ngã dúi dụi vào nhau. Tôi là đứa chạy trước và ngã trước, mặt đấp vào một vồng đất đỏ có pha sỏi nhô lên dọc vệ đường, lại bị mấy đứa ngã sau đè lên, trán và gò má tôi chảy máu, một tay trở nên vặt vẹo đau thấu trời xanh. Đúng lúc đó thì người lớn cũng đã túa ra đình xem chuyện gì đang xảy ra vì đám trọng tài và cổ động viên hò reo tở mở làm kinh động giấc ngủ trưa. Bác từ giữ đình và một vài người lớn đến kéo tôi đứng dậy rồi cho người đi gọi mẹ tôi đến.

Vừa rồi, tin Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết gửi thư khen hai em bé học sinh cõng nhau đi học năm năm liền đã được phổ biến trên hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng làm tôi nhớ đến những lúc tôi phải cõng từng đứa một trong đám bạn của mình mỗi khi thua một trận đáo lỗ. Tôi chỉ cõng chúng nó trên một quãng đường chưa tới năm chục thước. Và chỉ cõng trong khoảng thời gian chừng hai tháng cho đến lúc cuộc chơi của chúng tôi bị giải tán. Mặt khác, việc cõng bạn của tôi là một trò chơi đầy hứng thú. Thế mà em bé A Byưh ở làng Klâu Ngol Zô tỉnh Kon Tum phải cõng bạn mình suốt một quãng đường nửa cây số, có khi trơn trợt, có lúc còn phải lội bì bõm vì nước ngập trong mưa suốt một thời gian năm năm trời. Thông tin mà tất cả các báo đã đưa chỉ nói đến việc, lúc lên trung học cơ sở, vì A Trâm là người phải cõng đã được 24kg và con đường đi học dài thêm năm cây số nữa thì cậu bé 11 tuổi A Byưh đành phải xin bố mẹ mua xe đạp để tiếp tục chở bạn đến trường. Thông tin không cho biết nguyện vọng ấy của cậu bé đã được thỏa mãn chưa. Bản tin làm cho tôi thật sự xúc động.

Điều mà tôi không hiểu nổi là những người có trách nhiệm đã ở đâu trong suốt năm năm trời gian khổ của cậu bé A Byưh? Và của cậu cả cậu bé A Trâm nữa chứ? Vì chắc chắn là cậu bé A Trâm cũng không sung sướng gì khi phải dựa vào sự hy sinh quá gian khổ của bạn mình để đến được lớp. Còn nỗi hy sinh của cậu bé A Byưh thì quả thực là quá lớn. Nhưng để phải xảy ra một sự hy sinh đến như thế có đáng không? Phải chăng người lớn đã cố công chờ đủ năm năm hy sinh của cậu bé  A Byưh để nêu lên được một tấm gương hy sinh và một tấm gương hiếu học? Tôi tin rằng nếu những người có trách nhiệm thực tâm muốn giải quyết thì cậu bé A Trâm đã có phương tiện đi lại không chờ đến sự hy sinh của bạn mình, và có khi điều đó còn có tác dụng động viên học sinh đến trường nhiều hơn tấm gương hy sinh thiếu hiệu quả của cậu bé A Byưh. Thiếu hiệu quả vì nếu không phải hy sinh đến như vậy thì cậu bé A Byưh còn có thể làm được nhiều việc tốt hơn nữa, với đức hy sinh của cậu. Ở đây chúng ta thấy có sự vô tâm của người có trách nhiệm. Để rồi sau đó lại gióng trống khua chiêng như thể mình đã làm được một việc rất tốt khi phát hiện ra “tấm gương” ấy. Tại sao chúng ta cứ phải ăn mày lòng thương hại của quần chúng? Tại sao chúng ta cứ đợi lửa đã hừng hực lên rồi mới tìm phương chữa cháy? Suy rộng ra, những vụ như việc Vedan giết dòng sông Thị Vải hay những vụ lâm tặc giết rừng, những sự kiện ấy đâu chỉ diễn ra trong một ngày một bữa?

Ở đâu đó, tôi có đọc được một câu châm ngôn, “Guoverner c’est prévoir” hay “Cai trị là tiên liệu”. Trong các vấn đề làm nhức nhối lòng người hiện nay, chúng ta chưa cần đến tiên liệu, mà chỉ cần hễ thấy có vấn đề là xử lý ngay, cũng đã tốt lắm rồi. Chúng ta biết rằng, có thể trong cuộc đời cũng có những người cần có những tấm gương của người khác để noi theo. Nhưng theo suy nghĩ cạn cợt của tôi, tốt hơn, chúng ta không nên tạo ra những tấm gương quá bi thảm như tấm gương năm năm liền cõng bạn đi học vừa qua.■

(Visited 161 times, 1 visits today)

Tags: , ,

Category: Nguyễn Văn Nhật, Tản mạn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *