Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo   số 22      |   Thảo Vy --- Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo   số 22      |   Thảo Vy"/>

Tản mạn 20-11

| 18/11/2012 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo   số 22      |   Thảo Vy

Cụ Nguyễn Du viết Truyện Kiều lao tâm khổ tứ biết bao nhiêu mà cũng chỉ tự nhận là giúp người “mua vui” vài trống canh. Còn chuyện tản mạn không đầu không cuối này, hy vọng cũng giúp bạn “mua vui” được vài phút nhân ngày 20-11.

Tan man 20-11

1. Kim Dung tiên sinh từng kể lại câu chuyện ly kỳ về một cuốn “ bí kíp” tên là “Cửu âm chân kinh”. Hai vợ chồng Trần Huyền Phong và Mai Siêu Phong ăn cắp được một nửa cuốn rồi luyện tập theo nên bị sai.

Thời nay, có một tiến sĩ sinh học ngạc nhiên khi đứa con hỏi về khái niệm “giao tử” (Sinh lớp 9). Bà giở sách giáo khoa (SGK) và phát hiện khái niệm đó được đề cập ngay từ những trang đầu tiên, nhưng định nghĩa lại nằm ở khoảng giữa cuốn sách. Vậy là với nội dung ở nữa cuốn đầu, học sinh có thể thông cảm với tình trạng luyện sai của hai vợ chồng kia. Bà tiến sĩ nói (với tư cách là một phụ huynh và một nhà chuyên môn) rằng: “Không cần thiết phải dạy cho trẻ nhiều vấn đề quá sâu như trong SGK hiện nay”. Tôi cũng mở thử SGK Sinh (theo con mắt của một phụ huynh ) thì thấy ở đó có quá nhiều lý thuyết trong khi bài tập lại rất ít. Thật là khó để học sinh tiếp thu toàn bộ.

2. Các truyện phim (kể cả game online) võ hiệp đều có những đoạn “luyện công”khá ly kỳ. Nhân vật chính rớt xuống một nơi khá biệt lập, tình cờ ăn được và thứ “tăng cường sinh lực”rồi may mắn nhặt được một cuốn “bí kíp”để tập luyện.

Bây giờ chỉ với một ít tiền, bạn có thể sắm vai một nhân vật rồi “luyện công”trong các trò chơi trực tuyến. Tuy nhiên, sau khi luyện xong, bạn phải bồi bổ lại sức khỏe, tri thức và tiền bạc đã bị tiêu hao. Hiện tại có một kiểu “luyện công”khác mà xã hội đang lo lắng: sự quá tải trong học tập. Quá trình “luyện công”này có thể kéo dài đến 12 năm hoặc lâu hơn nữa (nếu các em phải học thêm từ mẫu giáo…). Khi được hỏi về thời khóa biểu học tập, một học sinh cho biết: “Em phải học từ sáng đến tối. Có ngày 10 giờ mới về đến nhà, nghỉ ngơi một chút rồi học đến một hai giờ sáng. Hầu như ngày nào em cũng phải học như thế”. Một lần , vào lúc 9 giờ tối, tôi nghe một học sinh tâm sự: “Sắp về nhà rồi, mừng quá thầy ơi. Em đi học từ 6 giờ sáng, bây giờ mới được về, mừng quá”. Tôi hỏi: “Về nhà gặp mẹ chắc mừng lắm?”. Em trả lời: “Dạ mừng, nhưng mà mẹ hay…”chửi” con quá. Cứ gặp mặt con là “la”. Sao người lớn hay “chửi”con nít quá dzậy?”. Tôi xin nhường câu hỏi này cho những “người lớn”ngẫm nghĩ.

3. Ai đã dùng SGK để giảng giải cho người khác sẽ gặp phải những vấn đề giống như leo lầu mà không có cầu thang. Hoặc là bạn phải giúp người học “phi thân”, hoặc là bạn phải “hỗ trợ SGK” bằng cách làm một số bậc thang để người học leo lên từng bậc một. Những phụ huynh tự kèm cặp con học môn toán lớp 10 (chương trình nâng cao) chắc là sẽ có kinh nghiệm về việc giải thích khái niệm”chữ số chắc”. Tôi nghỉ đến đại hiệp Quách Tỉnh trong Anh hùng xạ điêu cũng bị “lão ngoan đồng Châu Bá Thông” lừa bắt học thuộc lòng một đoạn “quái văn”. Mãi về sau nhờ Đoàn Nam Đế dịch ra mới hiểu, Chính tôi khi đọc định nghĩa khái niệm “chữ số chắc” cũng…nhất thời bị choáng, rồi liên tưởng đến trạng thái của Quách đại hiệp. Nguyên nhân là vì trong định nghĩa này đưa ra một lúc ba bốn thuật ngữ khó hiểu. Tôi, nhập vai một học sinh , xem xét từ ví dụ đến bài tập thì thấy cũng chẳng sáng tỏ đươc bao nhiêu. Tôi cũng hỏi thử vài giáo viên có dạy về phần này, thì nhận được những câu trả lời gần giống câu của Hàn thi sĩ: “Ở đây sương khói mờ nhân ảnh”. Sau đó, tôi tìm một cuốn “Thiết kế bài giảng Đại số 10”thì cũng gặp những điều tương tự.Thay co

4. Một em học sinh lớp 10 học chương trình văn nâng cao có nói với tôi rằng: “Chúng em không hiểu gì về tình yêu, thế mà cô giáo cứ hỏi chúng em về tình yêu của Pê-nê-lốp lúc bà nhận lại chồng”. Tôi hỏi: “Vậy em trả lời sao?”Em nói: “Em trả lời là em đi học rất bận, em có biết tình yêu là gì đâu mà phân tích”. Tôi cũng giở thử sách văn lớp 10 nâng cao ra thì thấy những đoạn về tình yêu chiếm gần hết nửa đầu cuốn sách. Từ chuyện Đăm Săn đi đánh nhau giành lại vợ (sử thi Đăm Săn), chuyện Uy-lít-xơ trừng trị bọn cầu hôn, gặp lại nàng Pê-nê-lốp (sử thi Ô-đi-xê), chuyện Ra-ma tiêu diệt quỷ vương Ra-va-na để giành lại nàng Xi-ta (sử thi Ra-ma-ya-na), chuyện Mị Châu-Trọng Thủy, cho đến truyện thơ tiễn dặn người yêu.

Tôi ngác nhiên không biết tại sao sách lại lấy những đoạn văn giành lại vợ để giới thiệu về tình yêu và về các anh hùng cho học sinh lớp 10? Đăm Săn giết Mtao Mxay: “…đâm phập một cái, cắt đầu Mtao Mxay đem bêu ngoài đường” và cướp lấy tất cả tài sản của Mtao Mxay” “…thế là Đăm Săn nay càng thêm giàu có, chiêng lắm, la nhiều. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước…”. Tôi cũng không hiểu tại sao lại chọn đoạn Uy-lít-xơ trở về: “chiến thắng trong cuộc thi bắn cung và giết chết bọn cầu hôn và những gia nhân phản bội” (gặp Pê-nê-lốp) để giới thiệu về con người khôn ngoan của xứ Hy Lạp, Chúng ta thử hình dung hậu quả của những đoạn văn được giới thiệu trên sẽ tác động như thế nào đến tâm lý, tình cảm của học sinh. Nếu các em học trò cũng có “một tình yêu đầu đời đẹp đẽ” và bị “phản bội”hay bị người khác…cuỗm mất người yêu thì coi chừng, rất có thể chúng sẽ học tập Đăm Săn, Uy-lít-xơ (những anh hùng) để xử lý vấn đề.

5. Trong Tiếu ngạo giang hồ, giáo chủ Nhậm Ngã Hành có một môn công phu đặc biệt gọi là “Hấp công đại pháp”, hút lấy công lực của đối phương.

Hiện nay cũng có một số giáo viên sử dụng bài tập khó (có thể chưa có lời giải) để cho học sinh làm. Nếu không làm được thì các em chạy đầu này đầu kia để nhờ người giải hộ. Nếu có người giải hộ thì giáo viên ấy “hấp thu” (giống như Nhậm giáo chủ) lời giải. Có lần học trò hỏi về một bài tích phân lớp 12 thì được một thầy giáo cắc cớ đem giải bằng chương trình MAPLE. Chương trình cho biết không thể giải dưới dạng thông thường được, thế là thầy giáo ấy không giải nữa, nhưng lâu lâu lại hỏi em học sinh: “Thầy em giải bài đó chưa?”. Em học sinh trả lời: “Dạ, thầy em chưa giải!”. Ông thầy nở một nụ cười bí hiểm: “Bao giờ thầy em giải xong cho tôi xin lời giải nhé”. Chỉ khổ cho học trò.

Trong Anh hùng xạ điêu, Kim Dung tiên sinh có nói đến chiêu “cách sơn đã ngưu”, đại khái là hai người thi đấu “nội công” thông qua một người thứ ba, Có nhiều phụ huynh hay giáo viên áp dụng chiêu này. Chẳng hạn bài tập học sinh đưa về nhà quá nhiều, thế là phụ huynh phải xắn tay áo lên giải quyết…giùm, nhất là những bài tập thủ công. Cũng có khi phụ huynh (hay giáo viên ) có “chiêu”khác để thực hiện môn “cách sơn đả ngưu” này, Chẳng hạn khi học sinh gặp một lượng bài tập khó, để có thể “giải tỏa” cho học sinh mà không làm các em ỷ lại, có những giáo viên (hay phụ huynh) phải “chế” ra một loạt bài tập phụ dẫn dắt. Nhờ đó em học sinh có thể hoàn thành các bài tập trong chương trình chính.

  6. Trong khi mọi người đang bối rối với các     vấn đề giáo dục trong nước thì các trường  đại học (gần đây cả trung học) nước ngoài  bắt đầu tuyển sinh rầm rộ ở Việt Nam. Tự  nhiên tôi liên tưởng tới sự mô tả trong các trí tuệ  pho võ hiệp của Trung Quốc..Lúc “ võ  lâm  Trung Nguyên”gặp nhiều sóng gió thì các  phái võ ở “Tây vực”xâm nhập và phát triển mạnh. Ở TP. HCM, những trường học của  Singapore tuyển nhiều em xuất sắc từ các  trường điểm như Phổ thông Năng Khiếu, Lê Hồng Phong, Trần Đại Nghĩa. Những   em sinh viên xuất sắc được các trường đại   học Mỹ. Úc, Pháp, Anh…cho học bỗng rất  nhiều. Hiện tượng này, nói theo Kim Dung tiên sinh thì ta đang bị “hấp thu công lực”.  Nói theo ngôn từ hiện đại thì đó là hiện  tượng “chảy máu chất xám”. Hậu quả là nhiều bộ môn mất ổn định về nhân sự. Có chăng sự ổn định chỉ nằm ở nhóm các giảng viên trung niên. Nhiều nơi, khi nhận sinh  viên về  làm việc, lãnh đạo thường hỏi thêm:  “Em có dự định đi nước ngoài không?”.Ở  nước các phụ huynh có khả năng thì thích  cho con em học ở các trường “quốc tế” Viêc   này trực tiếp làm giảm chất lượng các cơ sở  đào tạo trong nước, vì thầy có giỏi mấy mà trình độ học trò không cao thì cũng không  dạy được.

  7. Cụ Nguyễn Du viết Truyện Kiều lao tâm  khổ tứ biết bao nhiêu mà cũng chỉ tự nhận  là giúp người” mua vui” vài trống canh.  Còn chuyện tản mạn không đầu khôngcuối   này, hy vọng cũng giúp bạn “mua vui”được   vài phút nhân ngày 20-11. Được thế cũng  là  nhiều với người viết.

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo   số 22      |   Thảo Vy

(Visited 92 times, 1 visits today)

Tags: , ,

Category: Tản mạn, Thảo Vy

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *