Tôi học Thiền

| 16/12/2014 | 0 Comments

NGUYỄN THỊ ĐẤU |

“Tập tễnh người đi tớ cũng đi, cũng lều cũng chõng cũng đi… học Thiền Vipassana”.
Vipassana là nhìn thấy sự việc “đúng như thật “. Học để nhìn thấy sự việc” đúng như thật”, để an trú trong hiện tại, để “biết mình”, để bớt khổ… như Đức Phật đã chỉ dạy cách đây hơn 2.500 năm, sao mà quá khó!

toi-hoc-thienAi cũng được học

Ai cũng khổ nên Vipassana không dành riêng cho ai. 55 thiền sinh chúng tôi (15 thiền sinh cũ đã học ít nhất một khóa 10 ngày) đến từ khắp nơi: trong nước, xa nhất là Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, …; nước ngoài thì có Mỹ, Pháp…; tuổi đời từ 21 đến 74 và đủ các thành phần xã hội; học sinh, sinh viên, nông dân, công nhân, nhà khoa học, nhà văn, nhà báo, nhà giáo, tu sĩ, đảng viên, đoàn viên Phật giáo, ngoài Phật giáo…; có những cặp là vợ chồng, ba cha con, mẹ con, bà cháu, anh chị em, bạn bè 40 – 50 năm trước cùng dưới một mái trường nay cùng học chung một thiền đường…

Đây là khóa thiền Vipassana tích cực 10 ngày lần thứ ba do Hội Vipassana Thế giới mà người đứng đầu là Thiền sư S.N. Goenka (VHPG đã giới thiệu trước đây) và Hội Vipassana Việt Nam tổ chức tại tịnh xá Ngọc Thành (Q. Thủ Đức – TP.HCM), tại tịnh xá Ngọc Thành, đều do Thiền sư Uduwana Ratanapala Thero (tu sĩ Phật giáo người Sri Lanka) trực tiếp hướng dẫn.

Gian khó cái sự học

Theo quy định khóa thiền (được thiền sinh nghiên cứu kỹ trước khi tự nguyện nộp đơn xin tham dự), các thiền sinh thức dậy từ 4 giờ sáng và ngủ lúc 9 giờ 30 tối. Khoảng thời gian này có 5 giờ để vệ sinh cá nhân, ăn uống, nghỉ ngơi và không làm bất cứ việc gì khác ngoài thực tập thiền. Giữa 2 giờ ngồi thiền được giải lao 5 phút. Đặc biệt là 9 ngày đầu tuyệt đối giữ im lặng, không xúc chạm, không nhìn ngang liếc dọc…, một sự im lặng thánh thiện để luôn giữ cho tâm bình an, tĩnh lặng, quân bình.

Biết tôi hay lo, ông xã tôi dặn phải buông bỏ hết mọi thứ trước khi vào cổng chùa. Tôi bắt đầu ngồi thiền với tâm thế hăng hái, hứng khởi, quyết tâm… Thế mà…

Ngày thứ nhất: Thở vào, tôi ý thức được hơi thở vào; thở ra tôi ý thức được hơi thhở ra. Vào – ra, vào – ra… và giữ sự chú tâm vào hơi thở chưa được đến số 10 là tôi đã từ thiền đường… về đến nhà ở Phan Xích Long, rồi ra tận Đà Nẵng, Huế, về Túy Vân quê hương và chẳng cần phi thuyền hỏa tiễn, tôi đã… bay sang Mỹ, Pháp, Úc…Ý thức được cái tâm hay lang thang của mình, tôi lại kéo nó về với hơi thở. Vào – ra – vào – ra, chưa được một phút, lại lo cây không ai tưới nước, cửa ngõ không khóa, gas nấu bếp không tắt, má đang bệnh, con gái sắp sinh, cháu nội, học trò đang thi giữa học kỳ… Ôi! Đủ thứ hằm bà lăng xăng chừng được 40 phút thì cái tâm không lang thang nữa mà nó… về với 2 chân đang tê dần, đau nhức, khổ sở. Những giây phút cuối 1 giờ ngồi thiền trôi qua thật nặng nề. Tôi nhúc nhích, cựa quậy, đổi thế ngồi rồi he hé mắt nhìn người chung quanh để cái tâm tò mò, hơn – thua, tham đắm, chê bai trỗi dậy… Cuối cùng, tiếng chuông báo hết giờ – tiếng chuông “giải thoát” – cũng đến. Tôi thở phào nhẹ nhõm…

Một ngày, hai ngày, rồi ba ngày theo dõi hơi thở như thế trôi qua chậm chạp. Đến ngày thứ tư, chúng tôi học thiền Vipassana bằng cách quan sát cảm giác trên từ bộ phận cơ thể rồi toàn bộ cơ thể, từ cảm giác thô đến tinh tế với tâm luôn bình an, tỉnh giác… mà không tham đắm, chê bai, đối kháng… Đối với tôi, một thiền sinh có lẽ kém cõi nhất lớp, với cái tâm luôn vọng tưởng, đến ngày cuối mà không có cảm giác một luồng luân lưu thông suốt nào trên cơ thể. Thiền sư Goenka và Thiền sư Ratanapala chỉ dạy tỉ mỉ với lòng đầy từ bi mà tôi không lãnh hội được, thật đáng xấu hổ! Chỉ có ngày cuối cùng thiền tâm từ là thoải mái và hiệu quả nhất đối với tôi.

Ôi chao, cái sự học thiền sao mà quá khó so với việc học chữ, học nghề!

Học được gì?

Gian khó là thế, đau nhức là thế, kém cỏi là thế…! Nhưng khi được hỏi học được gì qua khóa thiền, tôi không ngần ngại trả lời: được, được nhiều thứ lắm!

Đó là những bài kinh Phật với giọng đọc trầm hùng, thành kính, đôi lúc nguyện cầu thiết tha thấm đẫm vào tôi; những lời hướng dẫn hành thiền cụ thể, rõ ràng, chi tiết trong mỗi giờ ngồi thiền của Thiền sư S.N. Goenka (tất cả đều qua CD). Đặc biệt là 11 bài pháp thoại vào các buổi tối, Thiền sư Goenka đã giảng những lời Phật dạy về Tứ diệu đế, Bát Thánh đạo, Nghiệp và quả của nghiệp… rất sâu sắc, dễ hiểu, với những ví dụ cụ thể, sinh động và cách nói lặp lại ở cuối đoạn rất hiệu quả, chứng tỏ Ngài Goenka không những là vị thiền sư nổi tiếng mà còn là nhà tâm lý, nhà sư phạm tài ba.

Đó là sự an nhiên tự tại, tâm từ bi của Thiền sư U. Ratanapala. Ngồi trên tòa cao, Thiền sư như một pho tượng uy nghiêm, hiền từ. Mỗi lần trình pháp hay nêu thắc mắc, được ngồi gần thầy, tôi thấy như có luồng không khí mát mẻ dễ chịu chung quanh. Nét mặt hoan hỷ, giọng nói đầy từ ái, thầy chỉ dẫn rất cụ thể, chi tiết. Hôm chia tay, thầy từ tốn nói lời sám hối với chùa, với đại chúng làm “cái ngã mạn” của tôi bị chùn xuống.

Đó là sự khiêm tốn, giản dị, kiên trì của Ni sư Kiến Liên, trụ trì tịnh xá Ngọc Thành, là thiền sinh cũ của khóa tu nàY. Ngoài tấm gương sáng cho thiền sinh tu tập trong khóa thiền, Ni sư còn chạy ngược chạy xuôi để xin giấy phép, đối nội, đối ngoại, lo chỗ ăn cho hơn 70 người… Và dù đã 74 tuổi, lại là sư trụ trì nhưng mỗi lần nói trước đại chúng, Ni sư tự xưng mình là “trò”. Lần nữa, “cái ngã mạn”, của tôi được nhắc nhở.

Đó là sự chu đáo, khoa học, tận tụy, bình tâm của anh chị Thảo Lan Đinh. Anh chị vừa là người tổ chức, điều hành, quản lý, phiên dịch và vừa là người phục vụ tròn trong tròn ngoài để khóa thiền đạt kết quả tốt đẹp, dù thân mẫu anh qua đời trước lúc khai mạc khóa thiền chỉ mới hơn 10 ngày: một bài học thực tế cho chúng tôi về tình thương không vướng mắc!

Đó là sự chịu khổ chịu khó, tính toán giỏi và đầy từ tâm của những người phục vụ khóa thiền (phải là thiền sinh cũ), như chị Thủy, Linh, Bảo Anh, Dao, Phương…; anh Hải, anh Nam, Hiếu… Dù công việc rất nặng nhọc, bận rộn, phải thức khuya dậy sớm hơn thiền sinh chúng tôi, phục vụ cho thiền sinh mới chúng tôi từng li từng tý nhưng trên nét mặt các anh chị luôn tươi vui, đầy từ ái.

Đó là sự thương yêu, biết chia sẻ, cảm thông của những người bạn tu. Hơn 9 ngày dù không nói với nhau lời nào nhưng qua những ánh mắt đầy thương yêu, trìu mến thân thiện…, chúng ta đã “ thấy và biết” nhưng đang là về những điều này, phải không các anh chị?

Đó là anh Trần Văn Cảnh (định cư tại Pháp, làm việc ở Bộ Ngoại giao Pháp, đã nghỉ hưu), hiện nay anh đang hướng dẫn nghiên cứu sinh làm luận án tiến sĩ tại ĐH Nông Lâm TP.HCM. Anh chia sẻ: “ Tôi học thiền này bên Pháp, rất lợi lạc nên tôi xin tham dự tiếp khoá này. Nhà tôi dự khoá sau vì bận chăm bà cụ. Khoá sau, tôi chăm sóc bà và xin phục vụ khoá thiền bán thời gian”. Phục vụ khoá thiền có nghĩa là bưng bê kê dọn: bưng bàn kê ghế; lau dọn thiền đường, phòng ăn, phòng ngủ nhà vệ sinh; nấu cơm nấu nước; lau chén lau bát; thỉnh chuông báo giờ, đem thuốc, đem nước đến tận tay người bệnh… với tâm từ luôn rộng mở.

Và đó là: Thiền Vipassana đã đem lại lợi lax5 cho hàng triệu người trên thế giới, đã có trên 100 trung tâm thiền của Thiền sư Goenka hoạt động khắp nơi và ngày càng phát triển. VHPG đã giới thiệu vấn đề nầy trên nhiều số báo, nhất là số báo ngày 1/10/2008. Bản thân tôi do thiếu tu học không đáng kể, chỉ giữ được 5 giới trong sách 10 ngày, mỗi ngày lạy Thiền và Thiền sư (từ nguyện) không dưới 60 cái lạy cũng làm vơi đi chút chút cái ngã của mình. Về nhà nghe chồng khen có tiến bộ, ít nói hơn, bình tâm hơn cũng cảm thấy hoa  hỷ vì trên con đường giái thoát xa xôi diệu vợi, mình đã nhích lên được một tí tì ti… Tôi nhớ về PH. Binh, ngừoi bạn học thời thơ ấu, người đã lăn lội sang Campuchia học Vipassana hơn 3 năm trước. Mới đây, sau một năm gặp lại B., thầy Thích Nhuận Châu nửa đùa nửa thật: “Ồ! Anh B. lâu ngày quá! Thế mà tôi tưởng vị đại sư nào ở Tây Tạng mới qua!”. Anh Nguyễn Tường Bách (CHLB Đức) mỗi lần về nước, gặp B. đều trầm trồ: “Thấy B, mỗi ngày mỗi sáng ra, làm thêm… Chúc mừng nhé! “. Chị Bảy Hà (nguyên Thứ Trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu Tư), bạn đạo, trong lần tiếp xúc đầu tiên, nhận xét: “Tu như B. mới là tu!. “Còn ông xã tôi thì: “Lạ thật! Từ một sĩ phu nhậu” đã nói lời “adieu” và có một cuộc sống khác hẳn!”.

Ước mong

Buổi tối trước khi kết thúc khóa thiền, chúng tôi được xem tập phim Thiền Vipassana trong nhà tù, phim nói về những khoá tu dành cho tù nhân, cảnh sát tại Ấn Độ. Thật là xúc động khi Vipassana đã chuyển hóa những tù nhân thành người lương thiện, giúp những người công an, cảnh sát phát triển tâm từ, tận tâm hơn với công việc của mình; và hàng trăm trung tâm thiền Vipassana trên khắp thế giới hoạt động ngày càng thu hút nhiều người đến học đạo. Muốn cho đất nước Việt Nam thân yêu mình sẽ có những trung tâm thiền như vậy, bởi thêm một người có niềm tin thì xã hội sẽ bớt đi nhiều mối lo.■

NGUYỄN THỊ ĐẤU | Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 70

toi-hoc-thientoi-hoc-thien

(Visited 419 times, 1 visits today)

Tags: , , , , ,

Category: Nguyễn Thị Đấu, Thiền

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *