Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 24    |  Từ những áng thơ xưa ---  Nhật Chiêu        --- Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 24    |  Từ những áng thơ xưa"/>

Vô hạn xuân

| 30/12/2012 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 24    |  Từ những áng thơ xưa

 Nhật Chiêu       

vo han xuan

Thương xuân!

Chỉ cần một chút vọng động là có thể làm thương tổn mùa Xuân, mạo phạm cái đẹp toàn bích tuyệt vời.

Thương Xuân, vì sợ xuân thương tổn!

Cảm thương mùa Xuân là nỗi niềm vô hạn của hồn thơ

Huyền Quang tôn giả mượn ý thơ đời Tống để thể hiện cái vô hạn thương xuân đó:

Nhị bát giai nhân thích tú trì,

Tử kinh hoa hạ chuyển hoàng ly.

Khả liên vô hạn thương xuân ý,

Tận tại đình châm bất ngữ thì.

(Giai nhân đôi tám khoan thai thêu thùa,

Dưới hoa tử kinh chim  vàng anh hót.

Thương thay vì sợ xuân thương tổn

Dồn tụ lại ở phút dừng kim không nói)

Ta liều lĩnh chuyển sang thơ Việt:

Giai nhân thêu gấm thuở đương thì

Tử kinh hoa nở rộn hoàng ly

Thương thay vì sợ xuân thương tổn

Chính lúc dừng kim chẳng nói chi

ý thơ thương xuân này rất phổ biến trong văn chương Đông Á.

Ở Triều Tiên, trong tập sách truyền kỳ Kim Ngao Tân Thoại (Kumo Sinhwa) của Kim Thời Tập (Kim Sisup) vào thế kỷ mười lăm, ta bắt gặp tứ thơ tương tự:

Độc ỷ sa song thích tú trì,

Bách hoa tùng lý chuyển hoàng ly

Võ đaon âm kết đông phong oán

Bất ngữ đình châm hữu sở ti

(Một mình tựa song lục khoan thai thêu thùa,

Trong vườn hoa chim vàng anh hót

Bỗng dưng thầm oán gió xuân

Dưng kim không nói, ý bâng khuân.)

Ở Nhật Bản, tiếng chim uguisu (chim oanh, hoàng ly,vàng anh) cùng gợi dậy mùa xuân và nỗi niềm thương xuân trong thơ haiku, như thơ của Ryota thế kỷ mười tám:

Chim oanh hót

và tim tôi bất chợt

niềm thương xuân đầy

(Uguisu no

nakeba naniyara

natsukashiu)

Trở lại bài thơ đầu. Thương xuân!

Hình ảnh người con gái đẹp đương thì ngồi thêu thùa khoan thai cũng là bản thân mùa Xuân.

Nàng đang thêu màu sắc

Hoa tử kinh cũng đang thêu màu sắc

Chim oanh vàng thì đang thêu dệt một tấm thảm thanh âm đầy màu sắc.

Tất cả đưa ta vào một thế giới diễm ảo, thế giới của cái đẹp và tình yêu.

Giai nhân đương thì và mùa Xuân cũng đương thì.

Hoa tử kinh cũng đương thì

Chim oanh vàng cũng đương thì.

Chỉ cần một cái đẹp (giai nhân, hoa tử kinh, chim oanh…) xuất hiện là thế giới trở nên tươi tắn, mơn mởn, trẻ trung.

Chỉ cần mùa Xuân trở lại là thế giới hồi sinh, lại trẻ trung mơn mởn.

Cô gái lắng nghe tiếng chim oanh hót. Ở đâu vậy? Trong lùm cây tử kinh. Hay là tiếng hót trong trái tim cô?

Nhà thơ nữ Emily Dichkinson thế kỷ mười chín có lẽ cũng lắng nghe tiếng chim oanh giống như nàng giai nhân Á Đông ấy.

Nghe một chim oanh hót

Có thể là thường tình

Có thể là huyền linh

“Chim hót trong hoa

Người hoài nghi nói.

– Không! Chim hót trong ta!

(To hear an oriole sing

May be a common thing,

Or only a divine

The “tune is in the tree”

The sceptic showeth me;

– No, sir! in thee!)

Nếu chim không hót trong trái tim ta, nếu nó chỉ hót trong lùm cây nào đó, thì đây chỉ là một thứ âm thanh vô nghĩa.

Nếu không có tình yêu vô hạn với cái đẹp thì cho dù có nghe chim hót, nhìn hoa nở thì sẽ không có gì thiêng liêng.

Cho nên người con gái xinh đẹp đang ngồi thêu thùa kia là một Bồ tát.

Vời niềm thương xuân vô hạn.

Với lòng tự ái vô hạn.

Nàng ngồi thêu thùa. Rồi dừng kim, im lặng Vô ngôn.

Khoảnh khắc ấy trở nên bất động, linh thiêng, ngưng tụ trong cái vĩnh hằng.

Nàng dừng kim.

Để mùa Xuân dừng lại.

Để mùa Xuân hiện tiền mãi mãi là hiện tiền.

Để hoa tử kinh mãi mãi nở.

Để chim oanh vàng mãi mãi hót.

Để cái đẹp lắng đọng mãi mãi trong trái tim nàng.

Để cái hữu hạn là một với vô hạn.

Không chỉ nàng ngừng kim và không nói với thiên nhiên.

Mà thiên nhiên cũng ngừng lặng, cũng vô ngôn như nàng.

Nàng soi mình vào thiên nhiên và thiên nhiên soi mình vào nàng.

Cái đẹp sáng bừng lên phút ấy, dồn tụ vào giây phút vô ngôn ấy.

Như lời thơ Kahlil Gibran.

Cái đẹp là vĩnh cửu tự soi mình trong gương.

Nhưng bạn là vĩnh cửu cũng như bạn là gương soi

(Beauty is eternity gazing at itself in a mirror

But you are eternity and you are the mirror)

Cái đẹp, người giai nhân đương thì ấy sẽ là gương soi của ta, phải không?

Để ta nhìn thấy mình

Để tâm hồn tràn đầy niềm vô hạn thương xuân.

(Viết trong cảm hứng từ cuộc trò chuyện bên ấm trà với anh

Trần Tuấn Mẫn)

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo  số 24    |  Từ những áng thơ xưa

(Visited 64 times, 1 visits today)

Tags:

Category: Nhật Chiêu, Thơ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *