Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 20 )"/>

Bức ảnh

| 22/10/2012 | 1 Comment

VŨ THÀNH SƠN    (Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 20 )

Buc anh

Cứ mỗi lần đi qua con phố đó, tôi không thể nào không ngước nhìn dãy nhà 6 tầng nằm ngay ở ngã tư, nơi giao nhau của hai con đường lớn, lúc nào cũng nhộn nhịp xe cộ, tiếng còi, tiếng máy nổ ồn ào. Dãy nhà này đã được xây dựng từ lâu. Cho đến bây giờ, trong lúc chung quanh, hàng ngày vẫn đan mọc lên những căn hộ mới sơn đủ màu xanh đỏ tím vàng vui mắt, bên cạnh những ngôi nhà cao tầng m tường kính, cho thuê làm văn phòng; nó vẫn không chịu thay đổi , vẫn đứng khiêm tốn , kín đáo ở một góc, với lối kiến trúc cũ kỹ và màu vôi vàng tiều tụy thời thuộc địa.

Trước mặt dãy nhà là cái sân xi măng khá rộng. Nơi ấy, mọi người bày ra đủ thứ trên đời, từ các loại xe gắn máy, xe đạp, một chiếc ô tô màu xanh đen mang biển số tư nhân không biết của ai, cho đến tủ thuốc lá, xe bán hủ tíu , mấy cây dù. Tuyệt nhiên không thấy một bóng cây nào trong sân . Vào mùa hè , sân như một cái chảo lửa chói chang nắng , nhưng khi có những cơn mưa lớn thì nước đọng thành vũng , trẻ con tắm mưa đuổi nhau í ới . Nơi này chứng kiến rất nhiều người đã đến và ra đi . Cứ mỗi lần thay đổi chủ như thế , mỗi căn hộ lại thấy mất đi hoặc thêm một vài chi tiết : lúc thì một mái che vẩy ra bên ngoài ban công như một cái nhà kho lộ thiên để treo nồi niêu , xoong chảo ; lúc thấy cái máy điều hòa không khí hai cục ; lúc cánh cửa ra vào được lắp thêm lớp kính màu trà v.v…Cho nên nhìn toàn bộ khu nhà như một thứ tổng hợp , chấp vá đại diện đủ thứ các trường phái và thị hiếu .

*

Có lần tôi hỏi N sao không kiếm một chỗ nào khác đầy đủ tiện nghi hơn . Nếu tôi nhớ không nhầm , đó là vào mùa hè . Năm đó có đợt nắng nóng kéo dài bất thường . Tôi vừa mới chuyển công tác đến , làm cùng một phòng với N. Ngòai ông trưởng phòng . N và tôi ra , còn hai nhân viên nữa – anh H đang chờ quyết định cho nghỉ hưu và một cô mới nhận vào cho thử việc .Cả năm người nhét vào trong một cái phòng cùng với 5 cái bàn giấy , năm cái tủ đựng hồ sơ và một cái bàn để ly tách uống nước trong ột căn phòng rộng khỏang 20 mát vuông . Mỗi lần nói chuyện điện thoại cũng nói vừa đủ nghe . Mỗi lần có việc cần đi ra ngoài cũng đều có cảm giác ở sau lưng có ba , bốn cặp mắt đi kèm . Có lúc phòng này lên tới 8 nhân viên , tôi không hiểu khi ấy họ đã làm việc được như thế nào . Xếp theo thứ tự người lớn tuổi nhất thì đứng đầu là anh H . kế ông trưởng phòng ,  tôi rồi mới đến N và cô thực tập .

*

Dãy nhà có hai lối đi lên . Một cái cầu thang rộng rãi nhưng lúc nào cũng tối , ban đêm có một ngọn đèn tròn sáng tù mù . Nhiều ông bà già đi lên hay đi xuống đều phải men theo tường hoặc bám vào tay vịn cầu thang . Cho nên phần lớn những người ở đấy , nhất là những người còn khỏe chân tay thường chọn cấu thang hình xoắn ốc, đó là chiếc cầu thang sắt lộ thiên bên ngoài , song song với đường ống dẫn rác thải , hẹp vừa đủ cho một người đi .Có lẽ nó ra đời sau này nên trông vẫn còn chắc chắn ; người ở lâu năm trong dãy nhà này , chỉ cần nghe tiếng bước chân đi lại trên cầu thang cũng có thể đoán được người đang đi là lạ hay quen . Nhưng những người lần đầu mới đến ít có ai chọn đi lối cầu thang đó .

*

Chúng tôi có thói quen – tôi không biết có từ khi nào và cũng không hỏi- chụp ảnh lưu niệm mỗi khi trong  phòng tổ chức ăn uống hay hội họp đông đủ , nhất là những dịp đầu năm sau mấy ngày nghỉ tết . Sau khi chúc tụng nhau , chúng tôi chụp chung với nhau một tấm ảnh kỷ niệm . Những tấm ảnh sau đó được treo đầy chung quanh  trong phòng  làm việc . Tôi đếm có cở gấn chục tấm như thế . Nhiều người trong tấm ảnh đó nay đã nghỉ hưu , nhiều người đã chết , nhiều người đã chuyển đi cơ quan khác và cũng nhiều người hiện sinh sống ở nước ngoài . Chỉ ông trưởng phòng , N , và anh H là những người cũ còn sót lại . Nhưng chẳng bao lâu nữa , trong bức ảnh mới , anh H sẽ là người tiếp theo vắng mặt . Những chỗ khuyết vô hình cứ mỗi năm mỗi khoét sâu vào chúng tôi . Tôi thích nhìn những bức có người quá cố , nhìn thật lâu vào khuôn mặt , nụ cười của họ , lúc ấy tôi cảm thấy rất rõ ràng tính chất hữu hạn vô nghĩa của đời sống con người . N nói tôi đa cảm , ai mà lại thích kỳ cục như vậy , ghê thấy mồ . Ở nhà , ngay cả việc thắp nhang hay lễ lạy gì ở bàn thờ em cũng không bao giờ làm . Chồng em lo hết . Chống của cô là giáo viên cấp ba dạy ở trường bổ túc công nông . Ít nói hiền lành và hay cười . Tôi vẫn bắt gặp anh chở con đến trường , khăn bảo hộ che gần kín khuôn mặt . Thỉnh thoảng còn thấy anh mua thức ăn ở siêu thị .

*

Tôi còn nhớ như in cảm giác lần đầu đến nhà cuảN bằng lối cầu thang xoắn ốc . Hôm đó anh H và tôi đến thăm N ốm nghỉ việc đã 3 ngày . Cầu thang hẹp cho nên tôi đi trước , tay ôm mấy hộp sữa , anh h đi sau ôm bọc trái cây mà chúng tôi ghé mua ngoài phố trước khi đến . Đi được chừng chục bậc thang tôi đã bắt đầu thấy chóng mặt , phải dừng lại nghỉ nhiều lần . Anh H còn tệ hơn nữa , mặt anh nhợt nhạt hẳn ra , thở hào hển . Lên đến giữa cầu thang , nhìn xuống vẫn thấy anh còn đứng thở bên dưới . Lên đến nơi rồi , chúng tôi phải dừng lại một lúc lâu , đầu quay mòng mòng , cứ như thể chỉ cần dợm bước tới tôi sẽ ngã lăn ra đất . Một người đàn bà có lẽ là người ngụ ở tầng đó , thấy bộ dạng chúng tôi đoán biết là  người lần đầu mới đến , hỏi : Hai ông hỏi nhà ai?” .

– Nhà cô N

– Nhà cổ cữa sổ sơn màu xanh có chậu cây mai phía trước đó .

Nhìn về phía người đàn bà vừa chỉ , tôi thấy còn có môt lối khác đi lên , có lẽ đó mới là lối cầu thang chính . Từ tầng sáu , tầng cuối cùng , nơi anh H và tôi đứng gió lồng lộng thổi . Những ốn ào náo nhiệt của đường phố bên dưới nghe nhỏ hẳn . Tôi vốn không ưa độ cao , nhìn xuống dưới một lúc thấy nôn nao khó chịu .

Căn hộ của N gọn gàng . Phòng khách có nhiều tranh , ảnh treo tường , một bộ bàn ghế gỗ giả cổ , một chậu cây cảnh bằng nhựa . Căn phòng sực nức mùi dầu khuynh diệp và lá xông . Đứa bé đã đi học , chỉ còn mình cô ở nhà . Cô nói có lần bạn em đến chơi , leo lên cầu thang đó đến nơi mệt đứt hơi , thấy em đi vắng tức qua nó đừng khóc ròng ròng . Từ đó trở đi , tụi em giao ước với nhau hễ mỗi lần ở dưới nhìn lên thấy cửa sổ nhà em mở thì lúc đó em có ở nhà . Còn thấy đóng là em đã đi vắng .

*

Anh H chỉ bức ảnh treo sau lưng tôi hỏi cậu thấy tớ chụp trong tấm này thế nào . Trong ảnh tôi thấy anh mặc bộ veston màu xanh đen đứng cạnh gốc tre , cười rất tươi . Gương mặt ai cũng rạng rỡ , có lẽ họ chụp sau một chầu nhậu mừng tất niên . Còn N thì đứng mép ngoài cùng , vẫn tóc xõa dài , cười nửa miệng , mắt nhắm nghiền . Chắc khi ấy cô vừa chớp mắt thì cũng vừa lúc máy ảnh được bấm . Nên ngược lại với anh H , N lại chê tấm đó .

*

Lần đến với anh H là lần đầu tiên . Sau đó tôi không có dịp đến nhà N nữa . Nhưng cái cảm giác đứng ở tầng 6 lộng gió sau khi leo hết cái cầu thang xoắn ốc thì tôi nhớ mãi .

*

Sang năm sau là năm có quá nhiều sự kiện xảy ra dồn dập trong phòng , đó cũng là năm mà tôi không thể nào quên . Đầu tiên anh H có quyết định nghỉ hưu chính thức . Trước đó hai tháng anh đã nghỉ việc và cho hưởng trọn lương . Chúng tôi có tổ chức một bữa tiệc chia tay vui vẻ ở một nhà hàng bên cạnh bờ sông . Bữa tiệc kéo dài đến gần 11 giờ đêm mới giải tán . Tôi hỏi anh H sẽ làm gì sau khi ghỉ việc . Anh nói việc đầu tiên anh làm là ngủ một giấc ch đã đời và sẽ thức dậy thật muộn . Gần 40 năm nay , anh sống theo nhịp gõ tích tắc của cái đồng hồ , đánh răng rửa mặt , tập dưỡng sinh ngoài công viên , nghe tin tức đầu tiên trong ngày , pha cà phê và ăn sáng …tất cả đều được tính toán chặt chẽ và hợp lý để đến 7g , anh dắt e ra khỏi nhà và có mặt đến cơ quan vào lúc 7g30 . Trưa và chiều tối cũng diễn ra với một sự đều đặn như thế .Chương trình ấy sẽ được viết ra và vận hành trơn tru gần 40 năm để phục vụ cho một guồng máy mà anh là một chi tiết vô danh .Bây giờ cái guồng máy đó đã thải anh ra như thải con bù loong hay con tán vô dụng , anh thật sự không biết sẽ được sống trọn vẹn cho chính mình được bao lâu .

*

N nói tại anh đi lối cầu thang đó làm gì . Hồi em dọn về đấy , cái cầu thang đó làm em sợ muốn chết luôn . Riết rồi cũng quen . Lúc mới có bầu , mỗi ngày đi lên đi xuống không biết bao nhiêu bận , đi chợ về đến nhà phát hiện ra quên muca bịch muối hay chai nước tương cũng  chạy xuống dưới đất , suýt chút nữa em bị sảy thai cũng vì cứ đi lên đi xuống đó hoài .

*

Anh H nghỉ , cái chỗ khuyết vô hình giữa chúng tôi một lần nữa bị nới rộng ra , chưa có người thay thế .Còn lại 4 người , không khí trong phòng bỗng chùng xuống hẳn . Nhất là dạo đó nghe phong phanh hình như N đang gặp phải một chuyện buốn trong gia đình , cô ít nói hẳn đi . Cô đến cơ quan làm việc lặng lẽ , tránh tiếp xúc với mọi người . Ngay cả với anh em cùng phòng , với tôi chẳng hạn , chỉ gật đầu chào , rồi phác một nụ cười mơ hồ trên khuôn mặt mất hồn . Cả ngày chỉ thấy cô cắm cúi bên chồng giấy tờ , rất hiếm khi ròi khỏi bàn làm việc . Nhiều khi tôi bắt gặp cô thẩn thờ , đôi mắt hoang dại nhìn vào khoảng không trước mặt , người N gầy xộp hẳn . Tôi ái ngại quá , rất nhiều lần tôi muốn hỏi thăm và an ủi nhưng thật sự không biết mở đầu như thế nào trong trường hợp này . Các bà , các cô trong cơ quan xầm xì với nhau rằng N phát hiện chồng mình đã có một tổ ấm khác và đã có một đứa con riêng . Cái tin ấy , nếu quả thật là như vậy , thì chẳng khác gì một quả bom tấn . Ngay như tôi còn hoàn toàn bất ngờ nữa là . Mọi người cứ bàn tán chung quanh và N thì mỗi ngày một tiều tụy , hốc hác . Cho đến hai tuần ,ba tuần hay một tháng , không biết nữa ,cho đến bây giờ tôi hoàn toàn không nhớ , không có chút ý niệm gì rõ rệt

*

Tin N nhảy lầu chết đến với tôi từ sáng sớm , váo lúc tôi vừa đặt người ngồi vào bàn làm việc . Tôi còn nhớ lúc ấy sau khoảnh khắc đầu tiên choáng váng bất ngờ , tôi vẫn ngồi im , nghe hết câu chuyện , lòng dửng dưng như không ,  không hế có một chút cảm xúc . Giống như một lưỡi dao quá sắc cắt vào da thịt bạn quá nhanh , quá ngọt , ngay tức thì bạn chưa kịp cảm nhận cái đau , bạn chỉ nhìn thấy thịt mình bị xé ra trắng toát . Nhưng chỉ một giây sau đó thôi , cảm giác đau buốt sẽ chạy thấu lên tận óc , cùng lúc máu sẽ tuôn ra xối xả .

Tôi đã nhìn thấy tôi chảy hết máu vào buổi sáng hôm ấy .

Tôi chợt nhìn bức ảnh treo sau lưng .

Tôi thấy N đứng trên tầng 6 gió lộng . Bên dưới chống chành , chóng mặt . Tôi nhìn thấy tóc của cô xõa tung trong gió , che gần hết khuôn mặt . Ánh sáng chợt lóe lên . Như một tia chớp . Cô nhắm nghiền mắt lại . Clik . bức ảnh đã chụp .

* * *

Cứ mỗi lần đi qua con phố đó , tôi không thế nào không ngước nhìn dãy nhà sáu tầng nằm ngay ngã tư , nơi giao nhau của hai con đường lớn  , lúc nào cũng nhộn nhịp xe cộ , tiếng còi , tiếng máy nổ ồn ào , Tôi nhìn thấy cánh cửa sổ màu xanh vẫn mở rộng . Theo giao ước , tôi biết N đang có mặt ở nhà . Chắc chắn nếu tôi đi lên –lần này tôi không đi theo lối cầu thang xoắn ốc nữa , tôi sẽ đi cấu thang chính –tôi sẽ gặp N . Trong căn phòng sực nức mùi dầu khuynh diệp và lá xông . Trên tầng 6 gió lộng .

VŨ THÀNH SƠN    (Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 20 )

(Visited 118 times, 1 visits today)

Tags:

Category: Truyện Ngắn, Vũ Thành Sơn

Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. ugg outlet says:

    It is quite very good to study your content regularly, my best mate. When i can consentrate on your site every single day not to mention call your blog to study a hottest reports, while you replace. Maintain! Hope you have a very good day of the week.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *