Thư của người không quen

| 09/12/2014 | 0 Comments

LÊ THỊ CHÂN TÚ  thu-cua-nguoi-khong-quen

Anh xe ôm thấy ân hận khi nhận cuốc xe này. Ở cái thị trấn nhỏ vùng núi, ngoài mùa xuân đông khách du lịch, còn lại thì thưa thớt. Trong buổi chiều thu muộn, vớ được ông khách từ nhà nghỉ đi ra, anh mừng rơn. Ông khách còn trẻ, sang trọng. Nhưng có vẻ gì đó là lạ. Đôi mắt. Một đôi mắt trống rỗng, không buồn, không vui. Đó không phải là đôi mắt của du khách tìm tòi, thăm thú. Ông ta leo lên xe. “Ông đi đâu?”.

– Dốc Sa Mù.

Giờ này mà lên về ở đó cũng phải tối mịt. Anh ta hỏi thêm nơi đến cho chắc để nói giá. Ông khách ngần ngừ, trả lời anh như nói với ai đó: “Cứ đi đã. Đến chỗ nào tôi bảo dừng thì anh dừng”. Cái viễn cảnh kiếm được một món tiền kha khá vào cái ngày ế ẩm khiến anh không còn do dự nữa. Nhưng bây giờ thì anh lo. Chiếc xe một mình leo dốc, thỉnh thoảng mới có xe ngược chiều hoặc cùng chiều. Những chỗ ngoặt trơn men theo bờ vực. Càng lên cao, mây sa xuống lưng chừng núi. Giữa cái thinh không của núi rừng, tiếng xe vang động hòa vào tiếng gió.

Ông khách kiệm lời khiến anh thấy bất an. Không đến một nơi nào cụ thể. Có thể đến một nơi vắng vẻ, anh ta chĩa dao vào mình, cướp xe, cướp tiền rồi vứt xác xuống vực thì sao? Nhưng không lẽ. Trông trắng trẻo, bảnh bao thế kia. Mùi nước hoa thoang thoảng từ người anh ta như là của mấy thằng Tây mà anh thường hay chở. Biết đâu được. Những câu chuyện rùng rợn đăng đầy trên báo, và truyền miệng trong giới xe ôm, khiến anh cứ lạnh lạnh sau gáy, vừa chạy vừa lo, thỉnh thoảng nhìn vào kiếng chiếu hậu để tìm cách đối phó. Bất thình lình người khách kêu: “Dừng lại đây”. Anh lái xe giật bắn người. Quãng này thoáng đẹp, nhưng vắng, chẳng có nhà cửa.

– Anh tính tiền đi.

Anh lái xe ngạc nhiên nhưng có phần nhẹ nhõm. Theo thói quen, anh hét một cái giá trên trời để ông khách mặc cả. Hình như ông ta không quan tâm và cũng chẳng cần lấy lại tiền thối. Bị kích thích bởi món tiền lớn bất ngờ, quên cả sợ hãi anh đề nghị: “Chỗ này khó đón xe lắm, mà trời lại chiều . Tôi đợi ông?”.

– Không sao. Cám ơn. Tôi có hẹn.

Sau phút ngần ngừ, anh lái xe quay đầu cho xe lao xuống dốc. Tiếng máy vang động rồi nhỏ dần…

Người đàn ông còn lại một mình. Khúc quanh của đường đèo hình vòng cung nhô ra như một ban công lộ thiên. Đứng ở đây có thể thấy đồi núi lô xô, loáng thoáng dòng sông phía dưới uốn lượn trôi về xa. Nhà nghỉ anh trọ có lẽ ở đâu đó bên bờ của con sông này. Có người bạn giới thiệu, nhưng anh đến đây lần đầu. Anh nhìn quanh rồi ngồi xuống trên tảng đá ở ven đường.

Mùi cỏ thơm, mùi trái ủng, mùi hoa dại, mùi đất… và một số mùi vị khác nữa quyện lại thành mùi núi rừng đặc biệt. Tiếng con chim lạ cháo chác như tiếng vịt trầm và buồn. Lần đầu tiên ở một nơi u tịch như thế này vậy mà chỉ mới mấy tháng trước đây thôi anh là tâm điểm của đám đông ồn ào tiếng nói, tiếng cười. Chán nhìn vào khoảng không chung quanh, bất giác anh nhìn vào đôi bàn tay của mình tựa hồ như là lần đầu mới thấy. Ngón dài, thanh tú, móng cắt tỉa công phu. Nó là một phần cái thân thể của anh, cái mà anh thường tự hào chỉn chu trong từng chi tiết. Anh lắc đầu, tự xua đi ý nghĩ ấy, đứng dậy tiến đến gần mé vực nhìn xuống. Độ sâu ngút mắt, cây cối và dây leo phủ chằng chịt. Anh nhắm mắt. Chỉ một nẩy người là mọi sự sẽ được giải quyết. Chẳng còn gì phải bận tâm, phải suy nghĩ, lo sợ. Nó như thế nào nhỉ? Có lẽ như hạt muối tan trong nước, chẳng còn để lại dấu vết. Thế là giải thoát. Cái điều mà anh suy nghĩ có đến cả trăm lần.

– Chỗ này nguy hiểm lắm! Khéo té xuống vực đấy!

Anh giật mình quay lại. Gịong nói trầm và khoẻ ấy là của một người đàn ông lạ xuất hiện từ lúc nào mà anh chẳng hề hay biết. Như tên trộm bị bắt quả tang, anh hơi bối rối, không biết trả lời thế nào, ngoan ngoãn như đứa trẻ anh lùi lại một bước. Người đàn ông từ từ dựng chiếc xe đạp cũ ở ven đường, lấy từ giỏ xe ra một bi – đông nước, thong thả tiến lại bãi cỏ gần anh và ngồi xuống. Lật chiếc mũ cối rộng vành bằng lá ra. Mái tóc bạc cắt ngắn, bộ quần áo màu nâu nhưng có lẽ không phải là nhà sư. Anh ngồi xuống không nói gì, quan sát người khách lạ. Dáng đậm và chắc. Bó lá và bụt măng đèo sau xe nhưng bàn tay ấy không phải là của người quen lao động.

Không chú ý đến vẻ tò mò của anh, người khách lạ ngửa cổ tu liền mấy hớp nước tỏ vẻ khoan khoái vô cùng. “Uống không?”. Bất giác anh đưa tay nhận lấy cái bi – đông ngước cổ lên uống một ngụm. Không phải nước chè. Một thứ nước vừa đắng, vừa chát có hương vị rất lạ. Anh chun mũi cố nuốt khiến người khách bật cười. Không khí thân mật hẳn lên. Họ ngồi yên như thế không nói gì. Buổi chiều ở đây cứ kéo tâm mắt con người về phía quãng không bao la trên kia. Mặt trời đỏ ối. Những đám mây phát sáng tạo nên những hình thù kỳ lạ. Chỏm núi phủ mây loáng lên như những khối bạc khổng lồ. Phần phô ra ngoài sáng vàng rực. Sườn bên kia đen xẫm.

“Đẹp quá!”. Người khách lạ cũng nhìn theo hướng của anh, mắt hấp háy, miệng hơi mỉm cười. “Đẹp thật!”. Không biết mình đã gặp cảnh này ở đâu nhỉ?… Ở phim “King – Kong”. Cô gái ngồi trên lòng bàn tay của con khỉ đột khổng lồ và cả hai ngắm buổi chiều đẹp. Anh đã đi xem phim ấy với Thủy cô khóc nhiều. Anh chế giễu tính mít ướt của cô, thực ra anh cũng xúc động lắm. Giá như có Thủy ở đây để cùng ngắm buổi chiều đẹp. Tự nhiên anh thấy nhớ cô da diết… Thỉnh thoảng có tiếng xe lướt qua rồi trả lại sự yên tĩnh. Yên tĩnh như thuở còn sơ khai.

Mặt trời xuống bên kia núi. Trời tự nhiên tối hẳn. “Giờ này không còn xe nữa. Anh có thể về chỗ tôi, sáng mai đón xe xuống núi cũng được”. Lời đề nghị đưa ra bình thường và nhẹ nhõm khiến anh ngạc nhiên nhưng cũng thấy không cần phải phân trần tại sao mình ở một mình nơi chốn đèo heo hút gió trong buổi chiều muộn như thế này. Anh ngoan ngoãn đi theo người đàn ông quên cả tư tưởng đề phòng cố hữu. Mình có còn gì để mất nữa đâu…

Người đàn ông chuyển bó lá và bụt măng ra trước giỏ xe để lấy chỗ chở anh. Đã cao tuổi mà khoẻ và dẻo dai đến không ngờ. Hai người băng qua những đoạn đường khúc khuỷu nhấp nhô trong bóng chiều nhập nhoạng. Có đoạn dốc cao phải đi bộ. Sương mù tỏa ra   mờ mờ. Không ai nói lời nào. Hình như mỗi người theo đuổi một suy nghĩ riêng.

Chỗ của người đàn ông là một căn nhà gạch nhỏ xíu ăn vào vách núi được che chở bằng ba bốn cây to trông như một chuồng chim câu. Ngọn đèn nhỏ trên bàn thờ hắt ra một thứ ánh sáng yếu ớt khiến mọi vật lờ mờ. Dựng xe vào một góc, ông ta quay lại bảo anh: “Không quen đi bộ, chắc anh mệt lắm rồi. Ngồi nghỉ đi”. Anh mệt thật. Chưa bao giờ anh đi bộ xa như thế trên con đường quanh co, gập ghềnh như thế. Rút đôi giày thể thao ra khỏi bàn chân, ngọ ngoạy mấy ngón chân tụ máu sưng phồng cho khỏi tê cóng. Tự nhiên anh cảm thấy dễ chịu vô cùng. Không khách sáo, anh thả mình lên chiếc võng.

Chủ nhân châm cây đèn bão, ngôi nhà có vẻ sáng lên. Bàn thờ ngay chính giữa chỉ có tượng Phật và lư hương. Trước mặt, dưới sàn là một chiếc chiếu cói trên có bồ đoàn. Giá sách và một phản gỗ áp sát vào tường. Chiếc bàn nhỏ kê gần cái cửa sổ độc nhất. Mọi cái ở đây xù xì, thô mộc nhưng sạch bóng và ngăn nắp, nó phục vụ cho nhu cầu đơn giản và cần thiết nhất của chủ nhân.

Người đàn ông biến mất sau cánh cửa hông để anh ở lại một mình. Không biết điều kỳ lạ nào sẽ xảy ra trong cái ngày đặc biệt có lắm điều kỳ lạ. Và bỗng dưng anh hiện diện trong căn nhà nhỏ của một người không quen giữa vùng đồi núi xa lạ này. Anh suy nghĩ miên man và đi vào giấc ngủ chập chờn.

Có ai đó kéo tay anh, anh giật bắn người ra khỏi chiếc võng. “Dậy ăn chút gì đi. Chắc anh đói lắm rồi. Anh đã chợp mắt bao lâu rồi không biết nữa. Bữa cơm đã được dọn sẵn trên bàn. Thấy chỉ có một cái chén, một đôi đũa, anh ngạc nhiên: “Thế ông không ăn à?”. Người đàn ông mỉm cười giải thích: “Tôi không ăn buổi tối”. Không khách sáo, anh ngồi vào bàn. Đọt lang chấm tương ngon tuyệt! Và cả món măng kho nữa. Chẳng có thịt cá gì mà sao ăn mặn mà thế!

Bụng đã no, tâm trạng đã khác, anh muốn bắt chuyện với chủ nhân nhưng hình như ông ta cũng không sẵn sàng để làm việc đó. Ông ta ôm ra một cái chăn. “Hôm nay anh ngủ trên phản, còn tôi sẽ nằm trên võng”. Anh giẫy nẩy: “Không được, bác để cháu nằm trên võng”. Anh thấy mình thay đổi cách xưng hô một cách tự nhiên. Người đàn ông hình như cũng chẳng để ý đến điều đó. “Tôi dậy sớm – Vả lại người già thường ít ngủ. Tôi nằm võng quen rồi. Anh ngủ đi, tôi biết anh mệt lắm”.

Ông ta vặn nhỏ và tắt cây đèn bão. Không hề để ý đến người khách, chủ nhân đi đến bàn thờ, lấy ba nén nhang thắp lên, khoan thai nhẹ nhàng chắp tay lạy ba lạy, ngồi xuống trên bồ đoàn trong tư thế kiết già.

Chủ nhân tọa thiền, không khí trong gian thất nhỏ này khác hẳn, tĩnh lặng như một ốc đảo bình yên. Ngọn đèn nhỏ hắt một thứ ánh sáng yếu ớt lên mặt tượng, mọi thứ trở nên lung linh. Ba đốm sáng của đầu hương đang cháy rõ rệt hơn, mùi trầm thoang thoảng. Chủ nhân cứ ngồi như thế… Thẳng, chắc, vững chãi như một gốc cây. Một sự yên tĩnh thanh khiết, huyền bí và đầy mê hoặc mà anh chưa bao giờ thấy đến nỗi anh không dám cựa mình. Anh nằm yên lặng trong khoảng tối dìu dịu ấy, lắng nghe nhịp thở của mình đều đặn lên xuống… Đầu óc mỗi lúc một nhẹ thênh, thân thể trôi nổi trong một cảm giác bồng bềnh, rồi anh đi vào giấc ngủ lúc nào không biết.

Khi anh thức dậy trời đã sáng lâu, mặt trời chắc đã lên cao. Ánh sáng lọt qua khe cửa khép hờ thành một đường thẳng tắp những hạt bụi nhỏ li ti. Anh có chút ngỡ ngàng và phải một lúc lâu mới nhớ hết mọi việc hôm qua. Anh ngủ say quá! Có đến mấy tháng trời anh mới có được một giấc ngủ say như thế. Xỏ giày vào anh rảo một vòng nhưng chẳng thấy ai cả. Có lẽ chủ nhân đi đâu đó. Một bát xôi đặt trên cái khay bằng tre, một bình tích nước lá được ủ kín. Một mảnh giấy đặt bên cạnh. Anh cầm lên.

Anh bạn trẻ,

Chết không phải là giải pháp tốt nhất cho mọi chuyện. Ai rồi cũng sẽ chết. Anh cũng thế. Nhưng không phải là bây giờ và như cái cách của ngày hôm qua.

Trong xã hội hiện đại cũng phải làm việc để kiếm sống.

Chúng ta vạch ra kế hoạch để sống. Nhưng thường nó không bắt nguồn từ nhu cầu thực sự thiết yếu của bản thân mà theo định kiến của xã hội. Ta điên cuồng lao về phía trước để kiếm tìm hạnh phúc bằng cách bao quanh mình thêm nhiều đồ đạc, của cải, tiện nghi và dần dần ta biến thành nô lệ của chúng. Chúng ta ham hố đến nỗi thì giờ và năng lực của ta đều kiệt chỉ để bảo trì và gia tăng những thứ ấy. Có chúng, ta thấy mình an toàn và có giá trị hơn trong mắt mọi người. Cứ thế chúng ta khao khát đuổi theo những gì ngoài tầm tay và đánh mất khả năng sống cho hiện tại. Mục đích của ta trên đời này là giữ cho mọi cái ta sở hữu càng an ninh càng tốt. Nhưng đấy là ảo tưởng. Lòng tin mù quáng không ăn nhập gì với thực tại. Hãy xem chung quanh ta:

“Cái gì đã sinh ra sẽ chết

Cái gì đã tụ sẽ tan

Cái gì có tích lũy sẽ cạn kiệt

Và cái gì đã lên cao sẽ xuống thấp”.

Đó là vô thường. Và đối với hầu hết chúng ta, vô thường đồng nghĩa với lo âu, bất trắc và đau khổ. Cho nên ta ra sức bám víu, níu kéo mặc dầu mọi sự đều biến đổi”.

Anh đặt lá thư xuống bàn và nhớ lại gương mặt của người đàn ông không quen. Ông ta cao tuổi thế nhưng nét mặt có cái gì đó rất hồn nhiên. Khoé môi cong trông như mỉm cười. Một cái nhìn thấu suốt không khiến người đối diện có cảm giác đề phòng mà khiến người ta như được hiểu, được an ủi và chia sẻ. Ông ta như nhìn được thấu suốt tâm can anh…

Anh đã từng là con người thành đạt. Mọi người đánh giá thế và anh cũng tự nhận mình như thế. 36 tuổi. Sức khoẻ tốt, ngoại hình bảnh bao. Điều khiển một cơ sở làm ăn đang lên. Một căn hộ trong một chung cư cao cấp. Một số người đàn bà săn đón chìu chuộng anh và một người phụ nữ mà anh yêu thương chìu chuộng. Anh đã dự những bữa tiệc, thức ăn thú hụ trên bàn đủ cho cả một xóm nghèo thời sinh viên trọ học. Người ta chỉ gắp qua. Không ai đến đó để ăn mà để tán dóc, khoe mẽ, bốc thơm lẫn nhau. Anh đã uống những chai rượu gấp mấy tháng lương của một công nhân chồn chân bên máy cả ngày lẫn đêm. Anh tự tin và cảm thấy mình có giá trị hơn với những “phụ kiện” đi kèm. Trang phục, xe cộ cho đến mọi thứ đồ dùng khác phải đắt tiền, hợp gu và nếu là hàng độc thì càng tốt. Mái tóc vuốt keo hợp thời, những bước nhảy điệu nghệ lác mắt mọi người. Và cả cái dáng đi với những bước sải dài, ngực ưỡn ra một cách tự tin. Tất cả đều chỉn chu vì nó đã được tính toán. Càng thành công, anh càng đánh mất mình. Cái giả và thật trong anh trộn lẫn một cách tinh vi không phân biệt được.

Trời chẳng chìu lòng người. Khao khát làm giàu, anh lao vào trò chơi chứng khoán thời thượng với vốn kiến thức lơ mơ. Anh bị đánh gục. Mọi cái anh tích cóp được đội nón ra đi một giờ như gió. Phút chốc anh thấy mình như đứa trẻ sơ sinh mình trần bị quẳng trên đất, vô phương tự vệ… Ánh mắt và nụ cười giễu cợt của đối thủ, của những người anh quen hiện lên trong những giấc mơ kinh hoàng. Khi thức dậy anh run rẩy, mồ hôi đầm đìa. Anh mơ thấy mình đuổi theo Thủy. Anh cố gọi cô càng đi. Anh chới với trong đám sa mù nhìn bóng cô mất hút, kêu gào trong sự tuyệt vọng. Anh ngày hôm nay không phải là anh ngày qua! Mỗi sáng thức dậy đó là ý nghĩ đầu tiên mà cũng là ý nghĩ làm anh kinh hoàng. Anh mong mình biến mất khỏi thế giới này chẳng để lại dấu vết…

“Anh bạn trẻ! Sự mất mát vỡ mộng trong đời đem lại cho ta niềm đau đớn nhưng đó cũng là thực chứng cái lẽ vô thường, chúng lại đưa ta đến gần với sự thực (những cái mà trước đây ta lờ đi vì sợ hãi). Khi ta từ trên cao rơi xuống. Như anh bây giờ. Đừng có chạy trốn. Chỗ duy nhất mà ta có thể đậu lại chính là mặt đất, nền tảng của chân lý. Và nếu có tuệ giác, thì sự rớt xuống tuyệt nhiên không phải là một tai họa, chính vì vậy ta tìm được một chỗ trú nội tâm, và giúp ta đối mặt với những vấn đề của cuộc sống một cách minh triết. Nhưng khó khăn và chướng ngại nếu hiểu đúng và biết vận dụng có thể biến thành năng lực không ngờ.

Chúng ta quá cuồng nhiệt, hướng ra cuộc sống bên ngoài mà ít khi tĩnh tâm để nhìn sâu vào bản tâm của mình. Mặc dù ta chối bỏ, nó vẫn hiện hữu một cách trung thành. Chính nhờ nó, anh đã phát hiện vẻ đẹp của bầu trời sau đỉnh núi. Đó là giây phút thắp sáng của bình an và hạnh phúc.

Anh bạn trẻ. Nếu sự điên rồ của anh lắng xuống, anh sẽ có cái nhìn mới mẻ về hoàn cảnh của mình và sẽ tìm ra cách. Hãy ăn sáng thật no và xuống núi. Có thể đón xe ở dọc đường. Ngược lại, anh vẫn còn giữ ý định ngày hôm qua thì cứ việc. Không ai ngăn. Anh phải tự quyết định lấy thôi.

Những cuốn sách trên giá anh có thể lấy bất cứ cuốn nào để đọc. Xin tặng anh mấy câu thơ của William Blake:

Kẻ nào ràng buộc mình vào một lạc thú
Làm hỏng đôi cánh cuộc đời
Kẻ nào hôn hạnh phúc khi nó lướt qua
Sẽ sống trong ánh mặt trời bất tận.
Nếu có duyên chúng ta sẽ còn gặp lại nhau”.

Bức thư không ký tên, được viết bằng nét chữ khoáng đạt, mềm mại mà không ẻo lả. “Hôn hạnh phúc khi nó lướt qua”. Anh đã túm đôi cánh mỏng manh của cuộc đời bằng bàn tay thô bạo và đầu óc tính toán!

Anh lướt qua tên các cuốn sách xếp hàng trên giá. Toàn cả sách triết học và tôn giáo. Những thứ này anh chưa bao giờ đọc tới, vài cuốn chỉ mới nghe tên. Anh không chọn cuốn nào cả. Bây giờ chưa phải lúc. Anh sẽ trở lại, sẽ đọc hết nhưng không phải là bây giờ. Anh ăn chậm rãi bất xôi. Thứ nếp cái tròn, to, vàng óng. Càng nhai càng thấy ngọt. Ngon thật! Rửa bát, úp tử tế vào khay. Hớp mấy ngụm nước lá đắng chát ngày hôm qua đã bắt đầu thấy quen.

Anh đến gần bàn thờ và đứng yên một lúc. Chẳng mấy khi đi chùa, cũng chẳng bao giờ nhìn một tượng Phật gần đến như vậy. Trong không khí tĩnh lặng của gian thất nhỏ, đường nét trên mặt tượng sống động hẳn lên. Không khí có cái gì đó vừa thiêng liêng vừa gần gũi. Một cảm giác như thái, bình an! Hình như đã lâu lắm rồi anh chưa có cảm giác ấy. Anh rút ba nén nhang thắp lên. Mùi trầm thoang thoảng níu chân nhưng anh phải đi thôi. Định viết mấy lời cám ơn chủ nhân nhưng cuối cùng anh không viết. Anh sẽ còn trở lại đây. Nhất định thế.

Anh xe ôm rề xe lại đón ông khách từ nhà nghỉ bước ra và nhận ra ngay người khách đã chở mấy tháng trước. Không lẫn vào đâu được. Lần trước khi quay về có lúc anh cũng muốn quay lại xem thử ông khách thế nào. Nhưng anh bỏ ý định vì trời sắp tối mà đường còn xa. Anh ân hận về điều đó mãi. Người khách dường như cũng nhận ra anh nhưng không nói gì – “Anh đi đâu?”.

– Dốc Sa Mù.

– Lên chỗ cũ à?

– Không. Qua ngã ba rẽ vào Lâm Trường. Rẽ trái. Đi khoảng 3,4 cây số nữa có một cái thất nhỏ nằm sát vách núi.

“Thất nhỏ?”. Vùng này anh thuộc như lòng bàn tay mà chẳng hề thấy hoặc nghe nói cái thất như thế. Thấy anh ngần ngừ, người khách bảo: “Anh cứ đi, tôi sẽ chỉ”. Quan trọng là có mối để chạy, lại là mối sộp, chứ tìm được hay không chẳng quan trọng.

Nắng mới đang lên. Cái nắng mùa xuân vàng tươi, không nồng và trong như lọc. Chiếc xe men theo sườn đồi quanh co. Thung lũng dưới kia bạt ngàn thông với những búp non xanh mượt vút thẳng lên. Những cây mận trắng đầy hoa như những khối mây giữa sương mù chưa tan hẳn. Đồi núi đẹp vẻ đẹp tinh khôi. Anh lái xe phấn khởi lao vun vút. Thình lình anh hỏi người khách câu hỏi mà mấy tháng qua cứ trở đi trở lại trong đầu anh: “Thế hôm đó người anh hẹn có đến không?”.

“Có chứ, nếu không tôi chẳng trở lại đây”. Ông khách trả lời giọng hồ hởi trong tiếng gió rít và tiếng vang động của xe máy giữa vùng núi đồi tịch mịch. ■

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 69

(Visited 175 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Lê Thị Chân Tú, Truyện Ngắn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *