Chuyến tàu cuối tới Nuremberg

| 28/09/2015 | 0 Comments

Thảo Vy

 Lời tòa soạn: Tiếp theo bài đã đăng trên Văn Hóa Phật Giáo số 88 về Lời xin lỗi muộn màng của William Calley, tòa soạn nhận được bài viết của tác giả Thảo Vy trình bày từ một góc nhìn khác. Chúng tôi xin giới thiệu cùng độc giả.

 Chuyen-tau-cuoi-toi-Nuremberg

  1. Đó là tên bài hát phản chiến “Last train to Nuremberg” của Pete Seeger. Nuremberg là nơi xử tội ác chiến tranh sau Thế chiến II. Danh từ “Nuremberg” được liên kết chung với các loại tội ác chiến tranh. Trên “chuyến tàu”đó, có cựu trung úy Mỹ William Calley. Ngày 16-03-1968, Calley tham dự cuộc thảm sát Mỹ Lai. Đại đội Charlie đã thảm sát 504 dân thường ở nơi đây. Ngày 05-09-69, Calley bị tuyên án chung thân do đã có kế hoạch tàn sát và đã giết hại 109 người dân thường Việt Nam. Tuy nhiên, Calley chỉ ngồi tù 3 năm và được Tổng thống Mỹ Nixon ân xá.
  1. Kể từ đó, mỗi ngày Calley đều bị ám ảnh tựa như mình phải bước lên “chuyến tàu tới Nuremberg”. Ngày 19-08-09, sau bốn mươi năm yên lặng trong ám ảnh, Calley đã nói rất nhỏ vào micro ở Kiwanis Club: “Không có ngày nào trôi qua mà tôi không cảm thấy bị cắn rứt vì những gì đã xảy ra ở Mỹ Lai ngày ấy”. Giọng ông ta bắt đầu vỡ vụn khi nói thêm: “Tôi cảm thấy ân hận về những người Việt Nam đã bị giết, về gia đình họ, về những người lính Mỹ có dính líu và gia đình họ. Tôi rất tiếc”.
  1. Lời xin lỗi ấy dành cho ai? Bốn mươi năm sau vụ Mỹ Lai, người Việt Nam đã vượt qua câu chuyện buồn ấy. Mặc dù xin lỗi của Calley dành cho người dân Mỹ Lai, nhưng nó đã quá muộn màng đến độ người Mỹ Lai không cần đến nó nữa. Lời xin lỗi ấy chỉ có ý nghĩa bày tỏ sự ám ảnh của Calley. Lời xin lỗi ấy là lời Calley dành cho chính mình. Ông đã

bây giờ riêng đối với tôi,
còn hai con mắt khóc người một con

(Bùi Giáng)

  1. Trong cuộc đời, mỗi con người đều tạo ra nhiều lỗi lầm. Thế nhưng cơ hội để bày tỏ lỗi lầm ấy gần như không có. Người làm điều lỗi lầm mang ẩn ức trong lòng, tựa như người bị kết án. Tòa án Nuremberg hữu hình ở nước Đức kết án tội ác chiến tranh, còn tòa án Nuremberg vô hình ở trong lòng mình làm sao bày tỏ được? Chính vì lòng thương xót mọi chúng sinh mà Đức Phật đã đặt ra lễ Bố-tát (Uposatha). Trong cộng đồng Tăng chúng, lễ Bố-tát tổ chức hai lần một tháng. Trong ngày đó, mọi người đều có điều kiện để bày tỏ mình: “Hôm nay, ngày làm lớn mạnh sự trong sạch của chúng Tăng…. Các vị nên tự kiểm điểm lại mình trong nửa tháng vừa qua đối với ba pháp quy y và năm điều giới cấm..Có điều gì trái phạm thì phải thành tâm sám hối thề không tái phạm. Nếu che giấu tội lỗi của mình thì các vị sẽ không còn là đệ tử Tam bảo. Các vị sẽ mất hết thiện căn công đức”. Mất hết cội rễ của những quả tốt lành (thiện căn công đức) nghĩa là tự mình kết cái án Nuremberg ở trong lòng, tự mình trói buộc lấy mình. Nửa tháng chất chứa tôi lỗi đã như vậy, huống hồ là mang nỗi niềm suốt mấy mươi năm. Trong cuộc đời thường, mấy khi ta được dự một cuộc gặp mặt như vậy.
  1. Tình cờ trong tháng xá tội vong nhân này, người viết lại được tặng một tập thơ của Nguyễn Xuân Sách, một nhà văn có tiếng. Thơ chân dung của ông đã được nhiều người truyền tụng khắp trong Nam, ngoài Bắc suốt mấy mươi nam. Viết về điều xấu của người khác là một trong bốn tội về lời nói (nói dối, nói gây chia rẽ, nói ác, nói điều phù phiếm) trong mười điều bất thiện. Những điều căn bản ấy nhiều người không biết. Có lẽ cảm giác mình có lỗi, ông viết: “Tôi không nghĩ mình đứng ra ngoài cuộc để phán xét, muốn làm cặp mắt thứ hai trong mỗi bài thơ để tự bạch, tự cảm thông với mình và cũng tự giận mình”. Ông từng bình luận vể cuộc đời của một nhà phê bình.

Vị nghệ thuật nửa cuộc đời
Nửa đời sau lại vị người ngồi trên
Thi nhân còn một chút duyên
Lại vò cho nát lại lèn cho đau
Bình thơ tới thuở bạc đầu
Vẫn chưa thể tất nổi câu nhân tình
Giật mình mình lại thương mình
Tàn canh tỉnh rượu bóng hình cũng tan.

Sau đó, nhà văn viết một cách ngậm ngùi: “Ông không giận tôi nữa, còn cho tôi là người có tình và ông thấy những gì tôi viết về ông có phần đúng, ông đề nghị chữa một chữ trong bài thơ. Khi ông mất, tôi đi viếng, nhìn khuôn mặt ông qua tấm kính và các con ông òa khóc, tôi bỗng thấy mình như người có tội”. Người viết rất cảm động khi đọc đoạn văn này, tưởng như là hai vị ấy đã tự mình cùng làm một lễ Bố-tát với nhau. Hai vị đã tìm được chiếc vé rời khỏi Nuremberg.

  1. Cũng trong tháng xá tội vong nhân này, một người bạn vong niên của người viết đã thú nhận rằng mình đã từng ba lần thuê sát thủ đi cắt nhượng chân của một người nhưng không thành công. Nhờ vậy mà anh không bị vướng vào vòng lao lý. Có người cho rằng đó là do anh đã được hưởng phước đức của người kia. Người đó không có cái nghiệp bị cắt nhượng chân, do đó, mưu toan của anh bạn vong niên không thành. Sự bày tỏ của anh đã giúp anh một tấm vé rời khỏi Nuremberg.
  2. Chuyến tàu muộn màng rời khỏi Nuremberg có cựu trung úy Mỹ Calley, có nhà văn viết thơ chân dung, có anh bạn vong niên của người viết. Thế nhưng vẫn còn nhiều người chưa có vé lên tàu hoặc đã có vé nhưng không chịu lên tàu. Những cuộc thảm sát khác trong cuộc chiến vẫn cần lời xin lỗi. Những người đang chịu hậu quả của chất độc màu da cam vẫn cần lời xin lỗi. Lời xin lỗi ấy không phải dành cho dân tộc Việt Nam. Lời xin lỗi ấy cần thiết cho những người gây ra nó. Nó cần phát lộ trong tháng xá tội vong nhân này. Đó là chiếc vé để họ được ngồi lên chuyến xe lửa rời khỏi Nuremberg.■

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 89

(Visited 135 times, 1 visits today)

Tags: , , , ,

Category: Thảo Vy, Tu học, Vấn Đề

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *