Lá cờ đi vào lòng người

| 16/06/2014 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo số 57 | Vấn đề

Năm đầu tiên, sau ngày thống nhất đất nước, lá cờ Phật giáo mới được chính thức công nhận là Đạo kỳ của Phật giáo Việt Nam trong Hiến chương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam tu chỉnh lần IV và thông qua trong Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VI, cuối năm 2007. Lá cờ đã đi vào lòng người Phật tử khắp nơi trên thế giới đã hơn nửa thiên niên kỷ,  đặc biệt là người Phật tử Việt Nam với dấu ấn lớn trong Pháp nạn 1963. Hôm nay, Chính phủ đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc (Ngày Vesak Liên Hiệp Quốc), cũng là lần đầu tiên, khắp nơi trên đất nước chúng ta, gần 64 tỉnh thành rợp sắc cờ Phật giáo, với tín hiệu vui tươi, rộn ràng trong lòng Phật tử. Tác giả Định Tâm, từ Los Angeles, Hoa Kỳ với tâm hướng về quê nhà trong mùa Phật đản, đã chuyển đến VHPG một bài viết ngắn về lá cớ này. Xin giới thiệu cùng độc giả.

 la-co-di-vao-long-nguoi

Trong lá cờ Phật giáo năm màu phác họa theo hào quang Đức Phật đã được quốc tế công nhận từ gần 60 năm nay, thì màu cam, tượng trưng cho trí tuệ là màu ấn tượng tôi sâu sắc nhất.

Không biết tự lúc nào mà sắc hình lá cờ Phật giáo đã đi vào lòng tôi như một biểu tượng của sức chịu đựng vô bờ bến. Không phải là sự chịu đựng của nhục nhằn, của đau đớn, mà là sức chịu đựng của tinh thần Bi-Trí-Dũng. Đối với tôi, màu cam như mảng không gian hội tụ tất cả các màu còn lại, là màu tỏa ra nhẹ nhàng, từ tốn, gần như là trong im lặng tuyệt đối nhất. Hay có thể tại vì trong màu cam đó, tôi thấy lại được bóng dáng một chiếc áo cà sa sờn rách, chập chùng dưới ánh nắng ban trưa trên một hương lộ heo hút…

Hình ảnh đó đã in đậm vào trí óc tôi từ bốn mươi năm về trước trong những chuyến đi với cậu tôi để vượt đèo ra vùng duyên hải miền Trung và với mợ tôi khi băng sông xuyên lạch về đồng bằng Cửu Long. Cho đến bây giờ, ánh sáng của màu cam trên chiếc áo cà sa trong tôi đã không phai nhạt chút nào mà còn trình hiện rõ ràng, càng lúc càng tỏa sáng, trong vạch đứng cuối cùng của lá cờ Phật giáo. Mỗi khi nhìn thấy lá cờ tung bay trong một buổi lễ hay nằm yên lặng trên bàn thờ Phật nơi nhà một Phật tử, trong tôi lại dâng lên một niềm hân hoan khó tả. Cảm xúc này an trụ trong một niềm tin không lay chuyển vào sức mạnh của tinh thần Bi-Trí-Dũng mà những Phật tử Tích Lan đã kham nhẫn từ năm 1770 khi thực dân Hòa Lan ra lệnh xóa bỏ và cấm ăn mừng ngày lễ Poya Vesak của Tích Lan; còn thực dân Anh bắt buộc dân Tích Lan phải chấp nhận ngày “Chủ nhật” là ngày lễ nghĩ mỗi tuần vào năm 1817. Sức mạnh này cũng được tìm thấy trong tinh thần Bi-Trí-Dũng nơi những Phật tử Việt Nam đặc biệt ở Huế năm 1963 đã “chịu đựng” khi chính phủ miền Nam đương thời cấm treo cờ Phât giáo và thậm chí đạp đổ bàn thờ Phật của họ…

Trong lịch sử Phật giáo cận đại, một hệ quả đến từ sức mạnh Bi-Trí-Dũng này là sự ra đời của lá cờ Phật giáo. Lá cờ xuất hiện lần đầu tiên  vào năm 1885 ở Tích Lan. Henry Steel Olcott, một người Mỹ đã có công lớn với đạo Phật, được biết đến như là người đã sáng tạo lá cờ Phật giáo vào năm 1880 để hỗ trợ Phong trào chấn hưng Phật giáo ở Tích Lan. Thật ra, lá cờ đã được phát họa trước đó bởi các thành viên của Ủy ban Phật tử Colombo (Colombo Buddhist Committee). Theo tin tờ báo địa phương Sarasavi-Sandaresa xuất bản ngày 17 tháng 4 năm 1885 thì ông Pujita Gunawardhana, Chủ tịch Ủy ban Phật giáo Colombo, được ghi nhận là người đã phác họa ra lá cờ Phật giáo. Sau đó, ông Olcott đã tái thiết kế màu sắc và kích cỡ ngày nay. Với tấm lòng ngưỡng mộ sự sáng tạo độc đáo của các sư huynh Colombo, ông đã đề nghị lá cờ Phật giáo nên có cùng kích thước với các lá cờ quốc gia. Ý kiến này đã được đồng thuận bởi tất cả sư trưởng của Ủy ban Phật giáo Tích Lan và lá cờ Phật giáo này được tung bay lần đầu tiên trong nghi thức dựng cờ ở chùa Dipaduttamaramaya vào ngày Vesak 28 tháng 4 năm 1885 ở Colombo. Lá cờ đã được chính thức công nhận là biểu tượng Phật giáo quốc tế bởi Hội nghị Phật giáo Thế giới (World Buddhist Congress) ở thủ đô Colombo của nước Tích Lan vào năm 1952.

Lá cờ sáu màu Phật giáo phác họa ánh hào quang tỏa ra từ Đức Phật sau khi Ngài thành đạo dưới cội Bồ-đề. Lá cờ gồm có 5 vạch màu nằm ngang và 1 vạch đứng là tổng hợp của 5 màu kia.

– Màu xanh biển (nila) – hào quang phát ra từ tóc Đức Phật tượng trưng cho lòng Từ bi đối với tất cả chúng sinh.

–    Màu vàng (pita) – hào quang phát ra từ da Đức Phật tượng trưng cho tinh thần Trung đạo.

–    Màu đỏ (lohita) –hào quang phát ra từ thân xác Đức Phật tượng trưng cho sự an lạc đến từ việc thực hành lời Phật dạy.

–    Màu trắng (odata) – hào quang phát ra từ xương và răng Đức Phật tượng trưng cho sự trong sáng của lời Phật dạy và sự giải thoát mà những lời Phật dạy đem lại.

–    Màu cam (manjestha) – hào quang phát ra từ lòng bàn tay, bàn chân và môi Đức Phật tượng trưng cho trí tuệ Bát nhã và những giá trị không thể lay chuyển được của lời Phật dạy.

–    Và màu tổng hợp (prabaswara) – tượng trưng cho sự nhất quán của Sự thật trong lời Phật dạy.

Năm sọc ngang cũng tượng trưng cho các dân tộc trên thế giới chung sống hòa bình và sọc đứng thể hiện cho sự thống nhất của Phật giáo thế giới. Một cách tổng quát nhất, ý nghĩa của lá cờ là trong đạo Phật không có sự kỳ thị chủng tộc, thành phần, giới tính.

la-co-di-vao-long-nguoi2Olcott – một quân nhân Phật tử người Mỹ – đã cống hiền toàn bộ phần cuối cuộc đời mình cho các dân tộc Á Đông. Riêng ở Tích Lan, ông được xem là cha đẻ của Phong trào chấn hưng giáo dục Phật giáo và đã thành lập gần 400 trường phổ thông và đại học Phật giáo. Ông còn là một người rất đặc biệt, trước khi là một nhà báo, ông đã từng đi lính, hành nghề luật sư và sáng lập Hội Thông Thiên ở New York. Ông đến Tích Lan lần đầu tiên vào ngày 17 tháng 2 năm 1880, tại đây ông đã có công sáng lập Hội Thông Thiên Phật giáo, soạn thảo giáo lý, khuyến khích Phật tử sáng tác âm nhạc, và thúc đẩy việc đào tạo các cơ sở giáo dục Phật giáo và hội đoàn thanh niên Phật tử. Hiện nay, ngày 17 tháng 2 là Ngày lễ Olcott ở Tích Lan.

Nguyện vọng của Olcott là Phật tử địa phương Tích Lan liên kết với nhau dưới một biểu tượng chung. Lá cờ Phật giáo của ông đã đáp ứng được điều này: nó đã trở thành biểu tượng không những của riêng Phật giáo Tích Lan mà còn là của Phật giáo quốc tế. Lá cờ đã được chấp nhận và sử dụng trong tất cả các dịp lễ – đặc biệt là Vesak – ở tất cả quốc gia Phật giáo.

Ông Olcott qua đời vào năm 1907, thi hài của ông đã được quàn trong cả hai lá cờ Phật giáo và cờ Hoa Kỳ.

Để thể hiện tinh thần Bi-Trí-Dũng và chào mừng Đại lễ Vesak được tổ chức lần đầu tiên tại Việt Nam cùng để tưởng niệm công ơn người đã có công phác họa lá cờ Phật giáo, chúng ta hãy hân hoan treo cao lá cờ Phật giáo để Ánh Đạo Vàng được tung bay khắp mọi miền đất nước.

Định Tâm

Los Angeles, 4-2008

(Visited 362 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Định Tâm, Vấn Đề

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *