Vai trò của báo chí

| 22/04/2013 | 0 Comments

Tạp Chí Văn Hoá Phật Giáo số 30

Vai trò của báo chí trong việc cải thiện đời sống người dân

LTS: Trong chiều hướng suy nghĩ về vai trò truyền thông và xác lập chỗ đứng của mình để phản ánh thông tin, Văn Hóa Phật Giáo xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả phát biểu của Đức Dalai Lama, người đã cảm hóa thế giới bằng sự trân thành và giản dị của một tu sĩ Phật giáo. Vấn đề này được phát biểu trong một cuộc trao đổi với các nhà chính trị, giới truyền thông ở phương Tây, tuy có khoảng cách về không gian địa lý nhưng lại rất gần gũi với hoàn cảnh chúng ta hiện nay.

Vai tro báo chí

Giải pháp nào để cải thiện chất lượng đời sống của người dân, để người dân được bình an, sung sướng hơn nữa? Tôi nghĩ rằng trách nhiệm đó không chỉ giới hạn cho các chính trị gia mà thôi. Nó liên quan đến mọi người, những nhà giáo dục, khoa học gia, chính trị gia, những người thiết lập các lý thuyết chính trị, các nhà tâm lý học, những người chuyên về khoa học tâm linh, những nhà trí thức; tóm lại, việc tìm kiếm những phương thức cho sự bình an nội tâm là công việc của mỗi người. Ví dụ, ngành y khoa càng ngày càng khám phá thêm nhiều tương quan giữa sự thanh thản tâm hồn và sự lành mạnh thể xác. Đó là những công trình nghiên cứu đáng được phát triển thêm về chiều sâu.

Tôi phải nói rằng, những người đang nắm giữ vai trò truyền thông đại chúng, quản lý hệ thống thông tin báo chí, ở thời điểm này đóng một vai trò rất quan trọng trong vấn đề trên. Hệ thống thông tin báo chí hiện nay thuộc về một thời đại tân tiến, và trong một phương diện nhất định, tôi tin là ngành báo chí hành động như một nhà giáo dục, như một nhân tố kích thích tâm hồn con người hướng thiện. Như vậy, những nhà quản lý và thực hiện trong lĩnh vực báo chí có một vai trò rất đặc biệt. Về điều này, tôi xin trình bày ở đây một vài ý kiến; tôi có cảm tưởng là ngành thông tin, báo chí chú ý quá nhiều đến mặt xấu của những hoạt động con người, khiến cho quần chúng có cảm tưởng là bản tính con người hoàn toàn xấu. Khi nghĩ như thế, tự nhiên người ta chán nản và thực sự có nguy cơ mất hết hy vọng. Con người có rất nhiều chuyện để đau khổ, dù chỉ trong phạm vi hạn hẹp của gia đình. Dù cho muôn ngàn vấn đề mà con người gặp phải, vẫn có một tiềm năng để biến đổi, vẫn có thể làm cho hoàn cảnh tốt đẹp hơn, vì lòng thương cảm và từ bi ở trong bản tính chúng ta. Bằng cách liên kết trí thông minh con người với một động cơ thúc đẩy tốt lành, chúng ta có thể thay đổi cuộc đời chúng ta, và cải tạo xã hội. Đối với tôi, đây là điều then chốt. Vì vậy, tôi nghĩ rằng, khi trình bày những vấn đề có quan hệ đến con người, thì báo chí nên trình bày một cách quân bình hơn. Dĩ nhiên,  tất cả những mặt xấu của cuộc đời cũng đều quan trọng, chúng ta cho báo chí những chất liệu tốt, nhưng cũng đừng quên đưa ra những mặt tốt của cuộc đời. Căn bản trên bản chất con người và trí thông minh của ta.

Gần đây, trong một số quốc gia, người ta bàn cãi nhiều về vai trò của báo chí. Có nên nói huỵch toẹt mọi chuyện không? Phải nói cách nào? Chỗ nào trong đời tư của cá nhân, báo chí không được đụng đến? Tôi có vài ý nghĩ về vấn đề này, nhất là với các nhân vật lãnh đạo. Có trường hợp mà một số vị này không cư xử đúng đắn trong cương vị của họ, không tỏ ra có nguyên tắc đạo đức hay kỷ luật tự giác. Trường hợp này tôi nghĩ rằng chỉ có báo chí mới có quyền năng kiểm điểm và đưa ra ánh sáng, những cung cách hành động như vậy: do đó, tôi ủng hộ hành động của nhà báo và đánh giá cao khía cạnh lục lọi, dò xét, nơi nào cũng xen vào của họ. Không nên có khoảng cách chênh lệch giữa thể thống nhất bề ngoài và đời tư của một người lương thiện. Tôi nghĩ là báo chí phải cho công chúng thấy rằng một số nhân vật nổi tiếng, giấu đằng sau vẻ đẹp hấp dẫn, những khía cạnh khác hẳn với cái hình thức mà họ đang khoác lên lời nói, thân thể. Chính trong chiều hướng đó mà tôi hơi khuynh về sự can thiệp vào đời tư của người ta, nhưng không phải vì vậy mà quên đi chủ đích chung của chúng ta là phục vụ con người để kiện toàn xã hội. Đừng hành động sai lạc, do những động cơ xấu thúc đẩy. Tôi tin là, nếu người ta không phơi trần hết thảy những tệ nạn xã hội như nghiện hút, giết người, hãm hiếp và lạm dụng trẻ con, thì những kẻ vô tội cứ hằng ngày chịu khổ. Nếu các nhà báo giải thích rõ ràng, công chúng rốt cục phải chú ý và sẽ tìm ra cách giảm bớt khổ đau.

Tôi cũng nghĩ rằng, khi nói đến luân thường đạo lý, thì người ta gắn liền nó với những khái niệm tôn giáo. Theo tôi, tách rời hai khái niệm luân lý và đạo giáo là điều quan trọng. Tôn giáo, lẽ dĩ nhiên, giúp ta hiểu đạo đức theo chiều sâu, duy trì và phát triển nó, nhưng khi nói đến lòng vị tha tình thương yêu đồng loại chẳng hạn, phải biết rằng thứ đạo đức này tự nó mà có , không phụ thuộc tôn giáo, vì nó bắt nguồn từ bản tính thâm sâu của con người, đó là lòng nhân và tình  thương yêu.

N.T. Phương Thanh chuyển ngữ từ Vượt lên giáo điều (Au delàdes dogmes), tựa của VHPG.

(Visited 151 times, 1 visits today)

Tags:

Category: NT Phương Thanh, Vấn Đề

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *