Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo 21- NGUYỄN HỮU THÁI"/>

Vài nét về chùa Việt trên đất Mỹ

| 30/10/2012 | 0 Comments

 Tạp Chí Văn Hóa Phật Giáo 21- NGUYỄN HỮU THÁI

Cảnh chùa, dáng tháp, ao sen, tiếng mõ, tiếng chuông… luôn nằm trong tâm thức của bao thế hệ con dân Việt lưu tán khắp nơi trên thế giới. Từ ấy, nếp chùa đã trở thành bộ phận cấu thành đời sống văn hóa của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Sinh sống xa quê cha đất tổ hàng vạn dặm, người di dân đến vùng đất mới đã lập các nếp chùa mang dáng dấp thân quen, mong tìm lại chút hơi ấm quê hương. Chuông chùa trên đất khách tuy không được âm vang như ở quê nhà, nhưng tiếng chuông mõ dìu dặt vẫn làm cho người Việt ly hương hồi niệm về nguồn cội…

a5pchua2 Viet dat MỹKhông gian tâm linh và văn hóa Việt

Ngôi chùa trở thành một không gian tâm linh, một bộ phận của đời sống văn hóa dân tộc không thể thiếu của người Việt hải ngoại. Chùa thường không lớn, lọt thỏm giữa phố thị hiện đại phương Tây, giữa dòng sống sôi động, máy móc ở xứ người. Tùy hoàn cảnh và điều kiện từng nơi, ngôi chùa có thể là một căn phố, một nhà xưởng cũ cải tạo lại hoặc may mắn hơn là xây cất mới trên một mảnh vườn, một khu đất ven đô.

Nơi đây nhanh chóng biến thành một chỗ đi về của người mình với các sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa. Chùa là nơi đặt tro cốt người quá cố, nơi mà người Việt hải ngoại đến cúng giỗ người thân, tiến hành lễ lạt, học tiếng Việt, sinh hoạt và biểu diễn văn nghệ dân tộc, truyền cho nhau kinh nghiệm sống khỏe nhờ tập dưỡng sinh và chữa bệnh kiểu dân gian. Ngày lễ Tết, ngôi chùa trở thành góc tâm linh để người Việt hải ngoại hướng về tổ tiên, đất nước. Dù bận rộn cách mấy, mọi người cũng thường nhắc nhau vào đêm giao thừa đến chùa hái lộc, thắp nén hương cúng Phật và cầu chúc điều tốt lành cho nhau

Cách bài trí bên trong chính điện giản lược, chỉ với một pho tượng Phật, và không gian còn lại dành trọn cho lễ bái, thiền định, sinh hoạt cộng đồng. Vườn chùa gồm cây kiểng đặt quanh chùa hoặc ngoài hoa viên nhỏ, với thảm cỏ hoa được chăm chút xanh tươi vào mùa xuân hè, rực rỡ vào mùa thu để rồi tàn héo đi và phủ lên lớp tuyết trắng lạnh vào mùa đông giá rét.

Tuy vậy, ngôi chùa Việt cũng có các mặt hạn chế của nó. Thời thế đã đổi thay nhiều, vậy mà cơ bản kiến trúc, trang trí, nghi lễ vẫn chưa thay đổi bao nhiêu. Nay bê tông, ván ép, kính đã thay thế gỗ gạch dựng lên nếp chùa mới, nhưng hình dáng, trang trí chùa vẫn còn mang nặng kiểu sao chép cổ. Ngoài một số thiền viện xây dựng theo kiểu tự viện “Làng Hồng” bài trí giản dị, mở ra thiên nhiên, đa phần chùa chiền của người mình hiện nay vẫn còn trang trí rườm rà, mang nặng dấu ấn xưa. Lề lối sinh hoạt, tu tập chưa đổi mới, kinh kệ chưa được tụng niệm bằng tiếng Việt mà phần nhiều vẫn bằng âm Hán – Việt. Vì vậy, người Phật tử mới lẫn lớp trẻ lớn lên và được đào tạo ở phương Tây cảm thấy xa lạ với ý nghĩa lời kinh.

Các ngôi chùa Việt vùng Westminster

Nếu phần lớn chùa Việt ở Bắc Mỹ không có được điều kiện xây cất quy mô lớn, bố trí đầy đủ các không gian sinh hoạt cần thiết phục vụ cộng đồng thì các ngôi chùa vùng Westminster bang California này lại làm được điều đó. Chùa ở đây phần lớn được xây cất khang trang, tọa lạc trên các cuộc đất rộng. Điều này sở dĩ thực hiện được là do người Việt tụ tập sinh sống đông đảo trong vùng.

Các không gian lễ bái và tu tập gần giống như một ngôi chùa lớn trong nước. Kiểu kiến trúc truyền thống Việt vẫn còn nhìn thấy ở nét mái cong, đầu đao, ngói lợp, trang trí mô típ rồng phượng, hoa lá, nhưng đã cách điệu, đơn giản hóa đi khá nhiều. Nhìn chung, công trình chùa mới tuy đường nét hiện đại nhưng vẫn phảng phất nét truyền thống Việt: hành lang, tường hoa, không gian thoáng đãng, đường nét thanh thoát, mô típ trang trí dân gian.

Tuy vậy, kết cấu công trình, vật liệu xây dựng, trang thiết bị lại hoàn toàn hiện đại. Phòng ốc đều trang bị tiện nghi mới (điều hòa nhiệt độ, thông gió, sưởi ấm) và được sắp xếp để sử dụng phù hợp với lối sống xã hội công nghiệp phương Tây.

Ngôi chùa nào cũng xây cổng tam quan truyền thống. Sân trước do phải dành nhiều diện tích cho bãi đỗ xe hơi (theo quy định) nên khó bố trí được vườn cảnh, sân lớn mà chỉ vừa đủ để dựng tượng Quan Âm, La Hán (thường đặt mua từ trong nước chuyển sang), hồ sen, ao cá…

Không gian chính gồm phần chính điện bên trên (tầng lầu) và nơi hội họp sinh hoạt bên dưới (tầng trệt), giống như kiểu bố trí ở các chùa Xá Lợi, Vĩnh Nghiêm tại Sài Gòn. Đặc biệt ở đây, chùa phải tuân thủ các quy định xây dựng gắt gao như một công trình công cộng: lối thoát hiểm, trang bị phòng chống cháy, đường dốc lên xuống thoai thoải, nơi vệ sinh riêng dành cho người tàn tật, các khối nhà văn phòng, thư viện, không gian tiếp khách, ăn ở và sinh hoạt của Tăng Ni, thiện nam tín nữ, hội đoàn.

Sinh hoạt Phật giáo Việt Nam cùng với California nay được xem là sinh động nhất trong số các cộng đồng người Việt hải ngoại, và chùa chiền nơi đây mang một dấu ấn văn hóa đặc trưng của người Việt ở xứ người.

VÀI NÉT VỀ Chùa Việt trên đất Mỹ – NGUYỄN HỮU THÁI

(Visited 129 times, 1 visits today)

Tags: ,

Category: Cảnh Chùa, Văn Hoá

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *