Định hướng cho hoạt động Tăng sự (Thích Thiện Nhơn)

Lời tòa soạn: Dưới đây là nội dung chính trong bài phát biểu định hướng của Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tại Hội nghị Tăng sự toàn quốc năm 2020, tổ chức ngày 24-7-2020 tại chùa Tam Chúc, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

Có thể nói rằng, cứ mỗi lần các Ban, Viện trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Hội nghị, chúng ta lại có thêm những định hướng và giải pháp nhằm đáp ứng tình hình thực tiễn của Giáo hội, từ cơ sở này chất lượng phụng sự đạo pháp và dân tộc của Giáo hội sẽ ngày càng được nâng cao, hiệu quả.

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Hội đồng Trị sự kỳ 5 khóa VIII, ngày 31/12/2019 và Chương trình hoạt động Phật sự năm 2020, Hội nghị chuyên đề “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý Tăng sự của các cấp Giáo hội Phật giáo Việt Nam” của Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam được tổ chức trọng thể trong vị thế ngôi nhà GHPGVN ngày càng được nâng cao với những thành tựu vượt bậc trên nhiều lĩnh vực hoạt động Phật sự sau gần 40 năm xây dựng và phát triển, điều này thể hiện sự xương minh của Phật giáo giữa lòng dân tộc, sự đồng tâm hiệp lực, đoàn kết hòa hợp của chư tôn đức, toàn thể Tăng Ni, Phật tử, nhất là trong quá trình đồng hành cùng dân tộc đã tạo được sự tin tưởng và hỗ trợ của Nhà nước, Ban Tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các ngành chức năng từ Trung ương đến địa phương; điều này tạo nên những thuận lợi nhất định để Phật giáo đóng góp hiệu quả vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Tất cả những thuận lợi to lớn này chính là nội lực, là nền tảng và cũng là động lực để Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam hướng đến những mục tiêu cao cả và trách nhiệm của ngành Tăng sự. Hội nghị lần này để Ban Tăng sự Trung ương có định hướng về việc quản lý, điều hành và đặc biệt là nhận rõ được thực trạng để tìm giải pháp thiết thực trong việc quản lý Tăng, Ni, Tự viện trong thời đại mới. thực trạng để tìm giải pháp thiết thực trong việc quản lý Tăng, Ni, Tự viện trong thời đại mới.

Theo Điều 5, Nội quy của Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam thì Ban Tăng sự Trung ương hoạt động nhằm hai mục đích: Thống nhất lãnh đạo, quản lý Tăng, Ni và các cơ sở tự viện trong cả nước theo quy định của Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và phối hợp với các Ban, Viện Trung ương thực hiện chức năng nhiệm vụ được Giáo hội giao phó… Đáng chú ý, lồng trong hai mục đích này thì hoạt động của Ban Tăng sự cũng nhằm chấn chỉnh việc sinh hoạt và hành đạo của Tăng, Ni, tự viện theo đúng Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và pháp luật Nhà nước.

Như chúng ta đã biết, Tăng sự là một Ban có tầm quan trọng trong các Ban, Viện thuộc Hội đồng Trị sự, quản lý trên 53 ngàn Tăng Ni và hơn 18 ngàn tự viện. Có thể nói, Ban Tăng sự Trung ương đã hình thành nội quy của Ban ngay từ nhiệm kỳ đầu của Giáo hội; trải qua 8 nhiệm kỳ, Ban Tăng sự đã từng bước kiện toàn, điều chỉnh, bổ sung một cách khá chi tiết đầy đủ qua các thông tư và nội quy qua các nhiệm kỳ, đặc biệt là nhiệm kỳ VIII (2017-2022), Ban Thường trực HĐTS đã ký ban hành Nội quy Ban Tăng sự gồm 15 chương, 85 điều. Đây là một nội quy khá đầy đủ và cơ bản đáp ứng được nhu cầu điều hành, quản lí Tăng, Ni trong cả nước.

Hoạt động hằng năm của Ban Tăng sự Trung ương chủ yếu tập trung vào các công tác quản lý hành chánh, thống kê số lượng Tăng Ni, tự viện bổ sung vào danh bộ của Giáo hội; cấp Giấy chứng điệp thọ giới, tổ chức an cư kiết hạ, tổ chức các giới đàn; bổ nhiệm trụ trì tại các cơ sở thờ tự của Giáo hội; lập danh sách Tăng, Ni tấn phong giáo phẩm và tuyên dương công đức trình lên Hội đồng Trị sự… Như vậy, Ban Tăng sự là Ban vừa quản lý Tăng Ni, vừa có nhiệm vụ chấn chỉnh việc sinh hoạt và hành đạo của Tăng, Ni. Tuy nhiên, khách quan nhìn nhận bên cạnh những thành tựu mà ngành Tăng sự đã đạt được, thì vẫn còn đó không ít mặt hạn chế còn tồn tại. Thật ra, đó cũng là điều tất yếu, bởi cuộc sống vốn là dòng chảy không ngừng và luôn luôn phát sinh những yêu cầu mới, do đó mỗi cá nhân hay bất cứ tổ chức nào trong đời sống cũng đều phải tự điều chỉnh để hoàn thiện, tồn tại và phát triển trong từng hoàn cảnh lịch sử; và ngành Tăng sự cũng không ra ngoài quy luật đó. Trên cơ sở này, để đáp ứng nhu cầu quản lý Tăng, Ni, tự viện trong thời đại mới, thời kỳ hội nhập- phát triển và đặc biệt phù hợp với luật tín ngưỡng tôn giáo.

Hôm nay, tại Hội nghị này Ban Thường trực Hội đồng Trị sự có vài gợi ý cùng Hội nghị:

1. Ban Tăng sự Trung ương nên ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết, cụ thể một số điều, khoản trong nội quy Tăng sự đồng thời có hình thức, biện pháp chế tài xử lí nghiêm đối với một số Tăng, Ni vi phạm giới luật, tự động xa rời Thầy Tổ, mua đất tự cất tự viện, am cốc, quy tụ tín đồ không đúng theo quy định của Giáo hội và pháp luật Nhà nước.

2. Ban Tăng sự nên kết hợp với Ban Giáo dục để có một chương trình giảng dạy về Nội quy Tăng sự tại các trường Phật học để giúp Tăng, Ni ý thức cơ bản về việc quản lí Tăng, Ni, tự viện của Giáo hội.

3. Cần hướng dẫn chi tiết, cụ thể về tài sản của Tăng, Ni có liên quan đến tự viện và bổ nhiệm trụ trì có liên quan đến sơn môn, hệ phái và những yếu tố khác.

4. Việc thuyên chuyển Tăng, Ni chuyển vùng sinh hoạt tôn giáo, phải có nhu cầu chánh đáng, có cam kết, bảo lãnh chịu trách nhiệm của vị trụ trì và các quy định khác của Ban Tăng sự để phù hợp điều kiện, hoàn cảnh thực tế của từng địa phương.

5. Ban Tăng sự Trung ương cần nghiên cứu, ban hành văn bản quy định trách nhiệm cụ thể đối với Ban Tăng sự các tỉnh thành và quận huyện về việc xử lí, quản lí Tăng, Ni, tự viện tại địa phương.

6. Ban Tăng sự Trung ương cần có định hướng mang tính chiến lược cho việc thành lập Ban Trụ trì, Ban quản trị, Ban hộ tự và các Ban khác tại các tự viện để làm cơ sở cho Giáo hội sau này xem đó là tổ chức tôn giáo trực thuộc để phù hợp với Luật tín ngưỡng, tôn giáo nhằm đáp ứng nhu cầu, ổn định cho sự phát triển củaGiáo hội Phật giáo Việt Nam.

7. Căn cứ các tham luận mang tính thực tiễn của quý đại biểu và nghị quyết của hội nghị, xét thấy Nội quy Ban Tăng sự nhiệm kỳ VIII (2017-2022) có những điều, những điểm cần bổ sung cho phù hợp với nhu cầu thực tế, thì Ban Tăng sự Trung ương nên thực hiện như tại Thông tư số 05/BTS-TƯ ngày 15/01/2016.

Với tinh thần trách nhiệm, trí tuệ tập thể và quyết tâm, Hội nghị này cần tập trung giải quyết những thực trạng hiện nay của Tăng, Ni và tự viện; từ đó cùng nhau tìm ra giải pháp thiết thực để từng bước tháo gỡ cho từng vấn đề cụ thể một cách hữu hiệu nhất.

Định hướng cho hoạt động Tăng sự (Thích Thiện Nhơn)

Trả lời